Sinh con an toàn, bình an sau sinh: Kiến thức giúp mẹ bầu vượt qua nỗi sợ

1. Không phải mẹ bầu nào nhập viện sinh cũng phải nhịn ăn hoàn toàn

Vì sao khi nhập viện sắp sinh, mẹ bầu thường được dặn không ăn uống gì? Làm thế nào để vẫn đảm bảo đủ sức vượt qua quá trình chuyển dạ vốn kéo dài và tốn nhiều năng lượng, thưa BS?

ThS. Điều dưỡng Phùng Thị Thanh Vân - Hộ sinh trưởng Khoa Sanh, Bệnh viện Hùng Vương trả lời: Theo ThS. Điều dưỡng Phùng Thị Thanh Vân, việc sản phụ được dặn dò về chuyện ăn uống khi nhập viện sắp sinh phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể và phương pháp sinh dự kiến, với mục tiêu cao nhất là đảm bảo an toàn y tế cho cả mẹ và bé.

Đối với những trường hợp không có nguy cơ và sinh thường, sản phụ vẫn có thể ăn uống bình thường. Tuy nhiên, trong quá trình chuyển dạ, thai nhi đè lên dạ dày khiến mẹ dễ đầy hơi, khó chịu. Bên cạnh đó, các cơn đau chuyển dạ thường làm sản phụ giảm cảm giác thèm ăn.

Thay vì ăn bữa lớn, sản phụ nên chia nhỏ bữa ăn và ưu tiên các loại thức ăn lỏng, dễ tiêu, dễ hấp thu để đảm bảo đủ năng lượng. Tại Bệnh viện Hùng Vương, Khoa Dinh dưỡng sẽ xây dựng chế độ ăn phù hợp theo từng giai đoạn chuyển dạ, giúp mẹ vừa đủ sức vừa đảm bảo an toàn.

Trong trường hợp mổ lấy thai chủ động, sản phụ cần nhịn ăn khoảng 8 tiếng trước mổ. Với các tình huống có khả năng phải mổ cấp cứu, nếu bác sĩ nhận thấy nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ hoặc thai nhi, sản phụ cũng sẽ được dặn nhịn ăn từ trước nhằm tránh rủi ro trong quá trình gây mê, gây tê và phẫu thuật.

Như vậy, nếu không ăn gì trong 8 tiếng, liệu sản phụ có bị đói hay kiệt sức trong quá trình sanh không ạ?

ThS. Điều dưỡng Phùng Thị Thanh Vân trả lời: Trong trường hợp mổ chủ động, sản phụ cần nhịn ăn khoảng 8 tiếng trước đó. Để mẹ không bị hoa mắt, chóng mặt hay kiệt sức sau 8 tiếng nhịn ăn, các bác sĩ sẽ thực hiện truyền dịch để duy trì sức khỏe cho cả mẹ và thai nhi.

2. “Sinh thuận tự nhiên” không có bằng chứng khoa học

Trend “sinh thuận tự nhiên” đang được nhiều chị em nhắc đến. Từ góc nhìn chuyên môn, BS đánh giá thế nào? Vì sao phụ nữ vẫn cần sinh con tại bệnh viện thay vì tự sinh tại nhà, thưa BS?

ThS.BS.CK2 Phạm Thị Ý Yên - Phó Trưởng khoa Sanh, Bệnh viện Hùng Vương trả lời: Tôi trả lời rõ ràng là hiện tại chưa có bất kỳ khuyến cáo hay minh chứng khoa học nào cho thấy sinh thuận tự nhiên tại nhà là có lợi cho cả mẹ và bé.

Trong quá trình chuyển dạ, nhiều rủi ro có thể xảy ra đột ngột như tim thai suy cấp, sản phụ mất tri giác, mạch và huyết áp khó bắt. Tại bệnh viện, khi xảy ra các tình huống nguy cấp, hệ thống báo động đỏ sẽ được kích hoạt, huy động đồng thời bác sĩ sản khoa, gây mê hồi sức và nhi khoa để can thiệp trong “thời gian vàng”, điều mà sinh tại nhà hoàn toàn không thể đáp ứng.

Trào lưu sinh thuận tự nhiên thường đi kèm việc không cắt dây rốn, để bé gắn liền với bánh nhau cho đến khi tự rụng. Việc này gây ra nguy cơ nhiễm trùng rất cao, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của bé và mẹ.

Các bác sĩ không khuyến khích và không ủng hộ trào lưu này, không phải vì vấn đề chi phí mà vì nó tiềm ẩn rủi ro cực kỳ cao.

Bệnh viện Hùng Vương thực hành y khoa dựa trên chứng cứ, theo hướng dẫn của WHO và các hiệp hội sản phụ khoa thế giới, lấy người bệnh làm trung tâm và luôn hướng tới sự an toàn.

Thực tế, có những sản phụ đến bệnh viện nhưng vẫn yêu cầu “sinh thuận tự nhiên”, từ chối các bước theo dõi cần thiết như gắn máy theo dõi tim thai, cơn gò, không đồng ý sử dụng thuốc hay mổ khi có chỉ định. Điều này tạo ra mâu thuẫn trong chăm sóc y tế, bởi vào viện là để được hỗ trợ chuyên môn nhưng lại từ chối các biện pháp đảm bảo an toàn.

Y khoa ủng hộ sự tự nhiên, nhưng tự nhiên phải đi kèm với an toàn. Những trường hợp yêu cầu sinh thuận tự nhiên thường khiến nhân viên y tế cảm thấy lo lắng, vì không tìm được tiếng nói chung với bệnh nhân.

3. Sinh con thuận tự nhiên tại nhà tiềm ẩn nguy cơ đe dọa tính mạng mẹ và bé

Sinh con thuận tự nhiên tại nhà và không có sự hỗ trợ của nhân viên y tế có thể tiềm ẩn những rủi ro gì, thưa BS?

ThS.BS.CK2 Phạm Thị Ý Yên trả lời: Tại bệnh viện, tim thai và cơn gò của sản phụ luôn được theo dõi sát sao để phát hiện sớm các dấu hiệu nguy hiểm. Trong khi đó, sinh tại nhà khiến sản phụ không thể biết được thời điểm thai nhi đang rơi vào nguy hiểm, dẫn đến việc không thể can thiệp kịp thời.

Một nguy cơ nghiêm trọng khác là kẹt vai. Ngay cả với nhân viên y tế được huấn luyện bài bản, đây vẫn là một cấp cứu sản khoa rất khó xử trí. Nếu xảy ra tại nhà, thai nhi có thể bị liệt cánh tay vĩnh viễn hoặc đe dọa tính mạng.

Băng huyết sau sinh là nguyên nhân tử vong mẹ hàng đầu. Trong những trường hợp này, lượng máu có thể chảy ồ ạt, lên đến 500ml chỉ trong vài phút. Nếu sản phụ sinh tại nhà, thời gian di chuyển từ nhà đến bệnh viện thường không còn kịp để cứu vãn tình hình.

Bên cạnh đó, trào lưu sinh thuận tự nhiên thường đi kèm việc không cắt dây rốn, để trẻ gắn liền với bánh nhau. Hành vi này làm tăng nguy cơ nhiễm trùng rất cao, có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng của cả bé và mẹ.

4. Chuẩn bị kiến thức - Có người đồng hành - Được hỗ trợ y khoa: Vượt cạn nhẹ nhàng

Lời khuyên của BS dành cho mẹ bầu chuẩn bị vượt cạn là gì? Và người chồng, người thân có thể đồng hành ra sao để trở thành điểm tựa tinh thần? Tại BV Hùng Vương hiện có những dịch vụ - giải pháp nào giúp hành trình vượt cạn nhẹ nhàng, an toàn và trọn vẹn hơn?

ThS. Điều dưỡng Phùng Thị Thanh Vân trả lời: Tham gia lớp học tiền sản là lời khuyên rất quan trọng để mẹ bầu không bị lúng túng hay mất tự tin khi bước vào cuộc chuyển dạ thực tế. Tại đây, mẹ sẽ được hiểu rõ các giai đoạn chuyển dạ, thời gian kéo dài bao lâu, từ đó bớt sốt ruột và lo lắng khi cơn đau xuất hiện.

Thông qua lớp tiền sản, mẹ bầu còn được rèn luyện kỹ năng thở và rặn đẻ một cách đúng kỹ thuật, không thể chỉ dựa vào bản năng. Bên cạnh đó, các lớp học cũng cung cấp kiến thức cơ bản giúp bố mẹ biết cách chăm sóc trẻ sơ sinh ngay sau chào đời.

Ở vai trò người đồng hành, người chồng nên đi khám thai cùng vợ và tham gia lớp học tiền sản để hiểu rõ những đau đớn, khó khăn mà vợ phải trải qua trong quá trình sinh nở. Sự thấu hiểu và chuẩn bị kiến thức này sẽ giúp người chồng trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc nhất cho sản phụ trong suốt hành trình vượt cạn.

ThS.BS.CK2 Phạm Thị Ý Yên trả lời: Trong các lớp học tiền sản còn có những kiến thức quan trọng về lợi ích của sinh thường và sinh mổ. Khi sản phụ đã hiểu rõ vấn đề, quá trình chăm sóc và phối hợp giữa nhân viên y tế và người bệnh sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.

Tại Bệnh viện Hùng Vương, nhiều giải pháp hiện đại đã và đang được triển khai nhằm lấy người bệnh làm trung tâm và tối ưu hóa trải nghiệm đi sinh. Sản phụ có thể đăng ký gói dịch vụ “Hành trình vượt cạn” để tham quan thực tế Khoa Sanh, trực tiếp quan sát và làm quen với môi trường sinh nở, giúp giải tỏa áp lực tâm lý so với việc chỉ học lý thuyết.

Bệnh viện cũng triển khai kỹ thuật giảm đau sản khoa cho gần như 100% sản phụ có nhu cầu, trừ những trường hợp có chống chỉ định, nhằm giúp mẹ có trải nghiệm sinh nở nhẹ nhàng và tích cực hơn.

Bên cạnh yếu tố chuyên môn, Bệnh viện Hùng Vương tổ chức huấn luyện giao tiếp hằng năm cho đội ngũ cán bộ, nhân viên, giúp việc trao đổi giữa nhân viên y tế và người bệnh trở nên rõ ràng, gần gũi và hiệu quả hơn. Đồng thời, bệnh viện luôn cập nhật các khuyến cáo y khoa mới nhất, tôn trọng ý kiến người bệnh, lấy người bệnh làm trung tâm và đặt an toàn của mẹ và bé làm mục tiêu cuối cùng.

Series Truyền hình trực tuyến Radar Sản phụ khoa do Bệnh viện Hùng Vương phối hợp cùng Cổng thông tin Tư vấn sức khỏe AloBacsi thực hiện, phát sóng định kỳ vào 19h Thứ 4 của tuần 1 và tuần 3 mỗi tháng.

>>> Phần 1: Góc nhìn từ phòng sinh: Từ cơn đau chuyển dạ đến những tình huống cấp cứu sản khoa không báo trước

>>> Phần 2: Vượt cạn an toàn: Nhận biết dấu hiệu chuyển dạ và lựa chọn giảm đau phù hợp