Thiếu lưỡi gà bẩm sinh là gì, điều trị như thế nào?

Thiếu lưỡi gà bẩm sinh là gì?

Thiếu lưỡi gà bẩm sinh là tình trạng trẻ sinh ra không có lưỡi gà hoặc lưỡi gà chỉ phát triển một phần. Đây là một dị tật bẩm sinh hiếm gặp, có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm với các bất thường khác của vùng vòm miệng.

Trong nhiều trường hợp, trẻ bị thiếu lưỡi gà còn có thể mắc hở hàm ếch dưới niêm mạc - một dạng dị tật mà bề mặt vòm miệng vẫn bình thường nhưng lớp cơ bên dưới không khép kín hoàn toàn. Vì vậy, khi phát hiện trẻ không có lưỡi gà, bác sĩ thường sẽ kiểm tra kỹ cấu trúc vòm miệng để tìm các bất thường liên quan.

Thiếu lưỡi gà có ảnh hưởng gì?

Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào việc trẻ chỉ thiếu lưỡi gà đơn thuần hay có kèm dị tật khác.

Nếu chỉ thiếu lưỡi gà đơn độc, đa số trẻ vẫn bú, ăn uống và phát triển bình thường. Nhiều người chỉ tình cờ phát hiện khi khám tai mũi họng và không cần điều trị.

Tuy nhiên, nếu kèm theo bất thường của vòm miệng, trẻ có thể gặp một số vấn đề như:

- Dễ bị sặc sữa, sữa trào lên mũi khi bú.

- Khó nuốt hoặc bú lâu hơn bình thường.

- Viêm tai giữa tái phát do chức năng vòi nhĩ bị ảnh hưởng.

- Chậm nói hoặc phát âm không rõ, giọng mũi.

- Thức ăn, nước uống dễ trào lên mũi khi ăn.

Vì vậy, việc đánh giá toàn diện là rất quan trọng để xác định nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp.

Làm sao để chẩn đoán?

Thông thường, bác sĩ Tai Mũi Họng hoặc Răng Hàm Mặt sẽ khám trực tiếp khoang miệng để đánh giá hình thái lưỡi gà và vòm miệng.

Nếu nghi ngờ hở hàm ếch dưới niêm mạc hoặc các bất thường khác, trẻ có thể được chỉ định:

- Soi mũi họng.

- Đánh giá chức năng nuốt.

- Khám chuyên khoa Phẫu thuật Hàm mặt hoặc Tạo hình.

- Đánh giá phát âm khi trẻ lớn hơn.

Một số trường hợp còn cần được khám di truyền nếu thiếu lưỡi gà đi kèm nhiều dị tật bẩm sinh khác.

Thiếu lưỡi gà bẩm sinh điều trị như thế nào?

Không phải mọi trường hợp đều cần phẫu thuật.

Nếu trẻ chỉ thiếu lưỡi gà nhưng bú tốt, tăng cân bình thường, không sặc, không nói giọng mũi và không có bất thường khác thì thường chỉ cần theo dõi định kỳ.

Ngược lại, nếu trẻ có biểu hiện sặc nhiều, trào sữa lên mũi, viêm tai giữa tái diễn hoặc phát hiện hở hàm ếch dưới niêm mạc, bác sĩ sẽ cân nhắc điều trị tùy từng trường hợp.

Các phương pháp có thể bao gồm:

- Hướng dẫn tư thế bú đúng, bế trẻ đầu cao khi bú.

- Điều trị các bệnh lý tai giữa nếu có.

- Tập ngôn ngữ trị liệu khi trẻ có rối loạn phát âm.

- Phẫu thuật chỉnh sửa vòm miệng đối với những trường hợp có dị tật ảnh hưởng rõ đến chức năng.

Việc tạo hình riêng lưỡi gà thường không cần thiết nếu không ảnh hưởng đến phát âm hoặc nuốt.

Thiếu lưỡi gà bẩm sinh có ảnh hưởng lâu dài không?

Phần lớn trẻ thiếu lưỡi gà đơn thuần có tiên lượng rất tốt, vẫn phát triển thể chất và trí tuệ bình thường.

Nếu có các bất thường kèm theo nhưng được phát hiện sớm và điều trị đúng thời điểm, trẻ vẫn có thể cải thiện đáng kể khả năng ăn uống, phát âm và chất lượng cuộc sống.

Điều quan trọng là cha mẹ không nên quá lo lắng khi phát hiện trẻ không có lưỡi gà, mà cần đưa trẻ đến cơ sở có chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc Răng Hàm Mặt để được đánh giá đầy đủ. Đặc biệt, nếu trẻ thường xuyên sặc khi bú, sữa trào lên mũi, chậm nói hoặc nói giọng mũi, cần được thăm khám sớm để phát hiện các dị tật tiềm ẩn và có hướng can thiệp kịp thời.