Nam giới thường gặp bệnh nào ở tuyến tiền liệt?

1. Vai trò của tuyến tiền liệt

Thưa BS, tuyến tiền liệt nằm ở đâu và có vai trò gì với sinh lý nam, thưa BS?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: Tuyến tiền liệt là tuyến đặc trưng của nam giới, nằm bên dưới bàng quang. Tuyến tiền liệt có đường thông với cổ bàng quang và niệu đạo giúp dẫn lưu nước tiểu. Tuyến tiền liệt có 2 vai trò quan trọng là dẫn nước tiểu và dẫn tinh. Khoảng 70% dịch tiết trong tinh dịch xuất phát từ tuyến tiền liệt.

Tuyến tiền liệt có chức năng gì? Chức năng nào quan trọng nhất?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: Góp phần hình thành tinh dịch ở nam giới. Đây là chức năng rất quan trọng. Vì dịch tiết ra từ tuyến tiền liệt là môi trường sống của tinh trùng. Khi nào giới xuất tinh mà không có dịch từ tuyến tiền liệt thì tinh trùng không có môi trường để bơi. Tuyến tiền liệt nằm ở ngã ba giữa đường tiểu và đường xuất tinh. Những bệnh lý trên tuyến tiền liệt sẽ làm ảnh hưởng đến đường tiểu ở nam giới.

2. Những xét nghiệm sẽ được thực hiện khi khám tuyến tiền liệt

Để đánh giá sức khỏe của tuyến tiền liệt khi đi thăm khám thì bệnh nhân sẽ được làm những xét nghiệm gì?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: Chúng tôi sẽ trao đổi với bệnh nhân về triệu chứng đi tiểu như thế nào, có tiểu yếu (tia tiểu nhỏ, tiểu nhỏ giọt ở ngay dưới chân), có bị đau khi tiểu hay không. Bệnh nhân có tình trạng tiểu gấp (không kiềm chế được khi buồn tiểu, buồn tiểu nhiều lần) hay không. Một số bệnh nhân tuyến tiền liệt to, khiến người bệnh phải thức dậy trong đêm liên tục để đi tiểu. Một số triệu chứng khi xuất tinh như: đau khi xuất tinh, tinh dịch ít hơn trước, không thể xuất tinh khi quan hệ.

Để biết tình trạng sức khỏe của tuyến tiền liệt, nam giới được kiểm tra những gì ạ?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: Chúng ta phải lưu ý đến độ tuổi mắc bệnh tuyến tiền liệt. Người dễ mắc bệnh này thường là ở độ tuổi trung niên, sau 40 tuổi.

Trong thực tế, BS Tân đã gặp nhiều bạn trẻ đang ở tuổi dậy thì hoặc mới lập gia đình xong đến khám vì sợ viêm tuyến tiền liệt do đọc thông tin trên sách báo, internet,... BS đã trấn an bệnh nhân và nói với họ rằng sau 40 tuổi bạn hãy quan tâm đến sức khỏe tuyến tiền liệt, trừ khi có những biểu hiện như BS vừa nêu.

3. Phương pháp siêu âm trong khám tuyến tiền liệt

Trong các phương pháp kể trên, siêu âm có thể giúp phát hiện những bệnh gì ở tuyến tiền liệt? Khi nào bác sĩ siêu âm qua đường bụng và khi nào siêu âm qua đường trực tràng?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: Khi khám tuyến tiền liệt, ngoài việc hỏi bệnh, chúng tôi sẽ khám lâm sàng bằng thủ thuật thăm hậu môn trực tràng. Thăm hậu môn trực tràng là chúng tôi sẽ dùng ngón tay có gel bôi trơn để đưa vào hậu môn người bệnh. Việc thăm khám này giúp đánh giá được kích cỡ, mật độ của tuyến tiền liệt hoặc những vùng khác khiến bệnh nhân đau đớn.

Sau khi thăm khám, chúng tôi sẽ cho bệnh nhân làm xét nghiệm máu để xác định chỉ số PSA. Chỉ số PSA tăng là dấu chỉ điểm của ung thư tuyến tiền liệt, PSA nhỏ hơn 4 là kết quả tốt. Chúng tôi cũng sẽ cho bệnh nhân siêu âm, có thể siêu âm qua bụng hoặc quan trực tràng tùy thuộc vào bệnh cảnh lâm sàng.

Trường hợp bệnh nhân không có vấn đề nghiêm trọng sẽ được chỉ định siêu âm bụng để đánh giá những tổn thương cơ bản của tuyến tiền liệt. Siêu âm bụng sẽ cho được những kết quả gồm: kích thước ước chừng của tuyến tiền liệt, có những nốt vôi hóa hay nang tuyến tiền liệt hay không, có bị ứ nước ở thận hay niệu quản không. Bởi vì, một số bệnh nhân bị to tuyến tiền liệt nhưng không điều trị, dẫn tới ứ nước ở thận hoặc suy thận.

Những trường hợp BS nghi ngờ bệnh nhân có u ác tính hoặc ung thư tuyến tiền liệt thì sẽ được chỉ định siêu âm qua đường trực tràng. Siêu âm qua đường trực tràng giúp khảo sát rõ ràng hơn ở tuyến tiền liệt. Phương pháp này sẽ dùng đầu dò đưa vào hậu môn, vị trí đầu dò sẽ nằm sát thành trực tràng và áp sát tuyến tiền liệt. Ngoài ra, phương pháp này sẽ giúp khảo sát được những cấu trúc lân cận như túi tính,

Bệnh nhân cần chuẩn bị gì trước khi siêu âm?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: Trước khi siêu âm, bệnh nhân phải nhịn tiểu vì phương pháp siêu âm đòi hỏi bàng quang bệnh phải đầy thì mới khảo sát rõ được bên trong. Một số bệnh nhân có quan niệm sai lầm là nên đi tiểu trước khi siêu âm để bác sĩ siêu âm dễ dàng hơn.

4. Dấu hiệu của viêm tuyến tiền liệt

Xin BS cho biết khi tuyến tiền liệt bị viêm sẽ có những dấu hiệu nào?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: Viêm tuyến tiền liệt có triệu chứng khá mơ hồ và nhiều triệu chứng, tùy vào những nguyên nhân khác nhau. Do có rất nhiều triệu chứng, nên khi các bạn tìm kiếm trên internet sẽ có nhiều kết quả đưa bạn đến những phòng khám không chính thống và làm những phẫu thuật không tốt cho sức khỏe.

Viêm tuyến tiền liệt xảy ra ở những độ tuổi có nguy cơ mắc bệnh (tuổi trung niên). Nếu các bạn còn trẻ tuổi thì không phải quan tâm tới tuyến tiền liệt, những triệu chứng sẽ thay đổi khác nhau tùy thuộc vào những nguyên nhân.

5. Vai trò của chỉ số PSA trong chẩn đoán bệnh tại tuyến tiền liệt

Chỉ số PSA có vai trò gì trong chẩn đoán bệnh tại tuyến tiền liệt?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: PSA là chất rất quan trọng trong bệnh lý tuyến tiền liệt. PSA dịch ra tiếng Việt là kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt. Dựa vào chỉ số PSA sẽ phân biệt được bướu ở tuyến tiền liệt là bướu lành hay bướu ác. Chỉ số PSA không tăng trên 4 là bướu lành, trường hợp bướu ác thì chỉ số này tăng rất cao.

Nếu kết quả xét nghiệm cho chỉ số PSA dưới 4 thì bạn sẽ ít có khả năng mắc ung thư tuyến tiền liệt. Nếu kết quả PSA tăng cao thì các bác sĩ sẽ xác định nguyên nhân là gì. Sau 1-2 đợt điều trị mà kết quả vẫn còn cao thì các bác sĩ sẽ cho bạn sinh tiết tuyến tiền liệt để xác định xem bạn có bị ung thư hay không.

6. Triệu chứng và cách điều trị của phì đại tuyến tiền liệt

Phì đại tuyến tiền liệt sẽ gây ra những triệu chứng gì, điều trị như thế nào ạ?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: Tuyến tiền liệt nằm ở ngã ba đường tiết niệu và sinh dục, góp phần rất nhiều và quá trình đi tiểu của nam giới. Nếu người nam giới bị tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt thì sẽ có những triệu chứng như đi tiểu nhiều lần, tiểu khó, tiểu gấp, tiểu đau, tia tiểu yếu.

Khi bệnh nhân có những triệu chứng này thì bác sĩ sẽ cho người bệnh thực hiện nhiều phương pháp để đưa ra chẩn đoán. Những trường hợp điều trị nội khoa không hiệu quả thì bác sĩ sẽ hướng bệnh nhân tới phương pháp phẫu thuật.

Phương pháp phẫu thuật được sử dụng nhiều nhất hiện nay là cắt đốt nội soi tuyến tiền liệt.

7. Phân biệt phì đại tuyến tiền liệt và ung thư

Làm sao để phân biệt phì đại tuyến tiền liệt và ung thư?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: Cách phân biệt duy nhất chính là xét nghiệm giải phẫu bệnh. Trước đó, bác sĩ phải thăm khám kỹ lưỡng và khám lâm sàng để xem mật độ tuyến tiền liệt có cứng hay không. Nếu chỉ số PSA cao thì bệnh nhân đã bị ung thư tuyến tiền liệt. Sau đó, bác sĩ sẽ cho bệnh nhân đi sinh thiết, kết quả sẽ cho biết bệnh nhân ung thư ở giai đoạn nào. Kết hợp với những chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị phẫu thuật phù hợp.

Nam giới có nguy cơ đối mặt với nhiều bệnh nguy hiểm ở tuyến tiền liệt

8. U nang tuyến tiền liệt

Nang (hay u nang) tuyến tiền liệt là gì, thưa BS? Nang có cần điều trị không ạ?

Nang tuyến tiền liệt là những cấu trúc nhỏ trong tuyến tiền liệt tăng sinh, dày thành sẽ tạo thành nang. Tùy thuộc vào mức độ dày thành khác nhau mà nang có thể to hoặc nhỏ. Đa phần nang tuyến tiền liệt là bệnh lý lành tính. Nếu bạn phát hiện ra nang tuyến tiền liệt thì có thể trước đó bạn bị viêm nhiễm.

9. U xơ tuyến tiền liệt

Khi có u xơ tuyến tiền liệt, nam giới sẽ được điều trị như thế nào? Nếu không điều trị, nó có trở thành ung thư không ạ?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: Hiện nay, người ta sẽ dùng tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt thay từ u xơ tuyến tiền liệt. Tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt là bướu lành. Còn ung thư là bướu ác của tuyến tiền liệt.

10. Nốt vôi hóa tuyến tiền liệt

Bệnh nốt vôi hóa tuyến tiền liệt là gì, có nguy hiểm không ạ?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: Trong tuyến tiền liệt có những vùng bị canxi hóa và tạo thành những nốt vôi. Đây là vấn đề thường gặp ở tuyến tiền liệt. Vôi hóa tuyến tiền liệt không gây triệu chứng và không phải là ung thư nên các bạn không nên quá lo lắng.

11. Lời khuyên của bác sĩ giúp nam giới có tuyến tiền liệt khỏe mạnh

Nhờ BS đưa ra lời khuyên giúp nam giới có 1 tuyến tiền liệt khỏe mạnh?

ThS.BS Lê Vũ Tân trả lời: Để tuyến tiền liệt khỏe mạnh thì nam giới cần có lối sống lành mạnh, hạn chế  những viêm nhiễm đường tiết niệu và sinh dục. Đa phần những viêm nhiễm ở đường tiết niệu, sinh dục là do những bệnh lý lây lan qua đường tình dục, hạn chế không quan hệ với quá nhiều bạn tình.

Bệnh lý tuyến tiền liệt xảy ra ở độ tuổi trung niên nên những bạn trẻ đừng quá lo lắng quá mức, trừ khi có triệu chứng như BS Tân đã nêu trên.