Người bệnh đái tháo đường dễ mắc những sai lầm khi ăn uống và vận động

Không cần kiêng hoàn toàn tinh bột, nhưng phải chọn đúng thực phẩm

Một trong những quan niệm thường gặp là người mắc đái tháo đường phải loại bỏ hoàn toàn cơm và các thực phẩm chứa tinh bột khỏi bữa ăn.

Thực tế, theo HCDC, người bệnh nên điều chỉnh loại thực phẩm và cách chế biến thay vì kiêng khem cực đoan.

Với bữa ăn hằng ngày, có thể thay một phần cơm trắng bằng gạo lứt, ngũ cốc nguyên hạt hoặc các loại đậu. Những thực phẩm này cung cấp chất xơ, giúp làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate và hỗ trợ kiểm soát đường huyết.

Tuy nhiên, gạo lứt và ngũ cốc nguyên hạt vẫn chứa tinh bột. Vì vậy, việc thay đổi loại gạo không đồng nghĩa với có thể ăn không giới hạn.

Đối với trái cây, HCDC khuyến khích ăn nguyên quả thay vì uống nước ép. Trái cây nguyên quả giữ lại nhiều chất xơ hơn, đồng thời giúp người bệnh dễ kiểm soát lượng thực phẩm tiêu thụ.

Cách chế biến cũng cần được chú ý. Nên ưu tiên các món hấp, luộc thay cho chiên rán nhiều dầu mỡ; hạn chế thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói và các thực phẩm chứa nhiều chất béo không có lợi.

Bỏ bữa hoặc vận động không phù hợp có thể gây hạ đường huyết

Một sai lầm khác là chủ động bỏ bữa với mong muốn giảm đường huyết nhanh hơn.

Đối với người đang sử dụng insulin hoặc một số thuốc điều trị đái tháo đường có nguy cơ gây hạ đường huyết, bỏ bữa có thể khiến lượng đường trong máu giảm quá mức.

Tình trạng này có thể gây run tay, vã mồ hôi, đói cồn cào, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc lú lẫn. Trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến mất ý thức.

Vì vậy, người bệnh cần duy trì chế độ ăn phù hợp với kế hoạch điều trị, không tự ý bỏ bữa hoặc cắt giảm đột ngột lượng thức ăn.

Vận động thể chất giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn và hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, không phải cứ tập càng nhiều hoặc càng nặng thì càng tốt.

Người ít vận động nên bắt đầu bằng những hoạt động vừa sức như đi bộ, đạp xe nhẹ hoặc các bài tập phù hợp với thể trạng, sau đó tăng dần thời gian và cường độ.

Đặc biệt, người sử dụng insulin hoặc thuốc nhóm sulfonylurea cần chú ý nguy cơ hạ đường huyết trong và sau khi vận động.

Nếu có nguy cơ hạ đường huyết, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về việc theo dõi đường huyết, thời điểm tập luyện và cách xử trí khi đường huyết giảm. Không nên tự ý điều chỉnh liều thuốc hoặc tập luyện gắng sức khi chưa được hướng dẫn.

Kiểm soát đái tháo đường cần kết hợp nhiều yếu tố

Theo HCDC, dinh dưỡng hợp lý chỉ là một phần trong quá trình kiểm soát bệnh đái tháo đường.

Người bệnh cần kết hợp chế độ ăn cân đối, vận động thường xuyên, sử dụng thuốc đúng chỉ định và tái khám theo lịch hẹn.

Việc kiểm soát đường huyết không nên dựa vào một thực phẩm riêng lẻ hoặc một phương pháp tập luyện được quảng cáo là có thể làm giảm đường huyết nhanh chóng.

Thay vào đó, những thay đổi nhỏ nhưng duy trì đều đặn, chẳng hạn thay một phần cơm trắng bằng ngũ cốc nguyên hạt, ăn trái cây nguyên quả, giảm món chiên và tăng vận động phù hợp, có thể góp phần cải thiện sức khỏe lâu dài.