Sản phụ khoa

Khám phụ khoa là làm những gì?

ThS.BS Trần Anh Tuấn
ThS.BS Trần Anh Tuấn

Phó Giám đốc Y khoa, Bệnh viện Phụ sản Quốc tế Sài Gòn Xem thông tin

Khám phụ khoa là một danh mục khám bệnh vô cùng quan trọng và cần thiết đối với nữ giới. Vậy nên đi khám phụ khoa vào lúc nào? Những nội dung khám nào sẽ có trong danh mục khám bệnh này? ThS.BS Trần Anh Tuấn - Phó Giám đốc Y khoa, Bệnh viện Phụ sản Quốc tế Sài Gòn đã giúp các chị em phụ nữ giải đáp những thắc mắc này trong chương trình tư vấn dưới đây.

1. Khám phụ khoa bao gồm khám những gì?

Khám phụ khoa là việc cần thiết giúp chị em phụ nữ bảo vệ sức khỏe của mình nói chung và sức khỏe sinh sản nói riêng nhưng nhiều người còn e ngại việc đi khám phụ khoa. BS có thể sơ lược qua: khám phụ khoa bao gồm khám những gì?

Ở nước ngoài, những bé gái từ nhỏ đã được hướng dẫn khám phụ khoa, riêng ở Việt Nam điều này còn chưa phổ biến vì thế nhiều người vẫn còn e ngại. Thực tế, ngay khi còn nhỏ, bé gái cũng có thể đi khám nếu xuất hiện tình trạng ra huyết trắng bất thường, có mùi hoặc ngứa ngáy khó chịu...

Thường khi đến khám phụ khoa, đầu tiên bác sĩ sẽ hỏi bạn về những tiền sử, bệnh sử thông thường. Tùy thuộc vào bé gái hay người lớn, người đã có gia đình hoặc đã quan hệ tình dục đều sẽ có những phương pháp khám khác nhau.

Khi đi khám phụ khoa, một vài trường hợp có thể khám về vú. Đối với những người trên 30 tuổi, gia đình có yếu tố nguy cơ về ung thư buồng trứng, ung thư vú hoặc khi có triệu chứng bất thường như sờ thấy khối u, ra dịch tiết bất thường ở núm vú, đau liên quan đến kinh nguyệt hoặc ngoài kinh nguyệt thì nên đi khám. Lúc này bạn sẽ được kiểm tra khám vú và nếu cần thiết thì sẽ siêu âm vú hoặc chụp nhũ ảnh tùy theo độ tuổi (phương pháp này thường dành cho những phụ nữ trên 40 tuổi, vì nếu còn trẻ mà áp dụng sẽ làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về vú).

Nếu là người chưa có gia đình khi đến khám phụ khoa bạn sẽ được khám ở bụng trước để xem có khối u hay hình dạng gì bất thường hay không. Hoặc có thể khám bằng đường trực tràng để có thể phát hiện u xơ tử cung hay u nang buồng trứng. Nếu cần thiết các bác sĩ sẽ lấy huyết trắng để đi xét nghiệm.

Thông thường khám phụ khoa chủ yếu là dành cho những người đã có gia đình. Khi đó, các chị em sẽ được khám bằng 1 dụng cụ gọi là mỏ vịt giúp bộc lộ được âm đạo cổ tử cung, từ đó quan sát có gì bất thường hay không; nếu cần thiết bác sĩ sẽ lấy dịch huyết trắng để đi xét nghiệm tìm ra tác nhân gây bệnh để điều trị.

Với người đã lập gia đình, trên 21 tuổi thì nên khám phụ khoa định kỳ mỗi năm hoặc 2 năm/ lần để sàng lọc bất thường về ung thư cổ tử cung. Phương pháp tầm soát chính là phết tế bào cổ tử cung - PAP smear, qua đó sẽ phát hiện sớm ung thư cổ từ cung, đưa ra những phương án điều trị phù hợp. Bạn có thể thực hiện phương pháp này khoảng 2-3 năm/ lần; nhưng tốt nhất là nên mỗi năm một lần. Nếu trên 30 tuổi thì bạn có thể xét nghiệm HPV (99% gây ung thư cổ tử cung là do virus này).

Kết quả sàng lọc của HPV và PAP smear là như nhau. Nếu kết hợp cả 2 loại xét nghiệm (HPV và pap smear), kết quả âm tính thì 3 năm nên đi khám một lần (hoặc cũng có thể 1 hoặc 2 năm tùy cơ sở), còn ở các nước phương Tây thường là 5 năm/ lần.

Trong quá trình khám, nếu kết quả HPV bất thường bạn sẽ được kết hợp để soi tử cung, nếu bác sĩ nghi ngờ có thể sẽ tiếp tục chỉ định sinh thiết. Tùy vào mỗi cơ sở sẽ có những phương pháp kiểm tra khác nhau. Sau đó bác sĩ sẽ khám bằng tay (một tay trong âm đạo, một tay ở bụng) để xác định kích thước và hình dạng cổ tử cung cũng như u nang buồng trứng).

Nói tóm lại, khi khám phụ khoa, thường sẽ thực hiện theo thứ tự sau:

- Thứ nhất người đã có gia đình sẽ được khám bằng mỏ vịt

- Thứ 2, nếu sau đó bạn có viêm nhiễm, khó chịu thì sẽ được lấy huyết trắng để xét nghiệm.

- Thứ 3 thực hiện phết tế bào cổ tử cung - PAP smear, soi cổ tử cung

- Cuối cùng là siêu âm

2. Độ tuổi nào chị em phụ nữ nên đi khám phụ khoa?

Độ tuổi nào và khi có dấu hiệu gì thì chị em nên đi khám phụ khoa?

Khám phụ khoa có thể thực hiện từ trẻ em cho đến người lớn. Trẻ em vẫn có thể đi khám dù ở bất kỳ độ tuổi nào nếu có triệu chứng bất thường, ví dụ như đau bụng bất thường không rõ nguyên nhân, dịch bất thường ở âm đạo khiến bé khó chịu…

Độ tuổi quan trọng nhất cần khám phụ khoa là khi bắt đầu có kinh nguyệt lần đầu (đến tuổi dậy thì), vì ở giai đoạn này vấn đề về rối loạn về kinh nguyệt xuất hiện khá nhiều. Tuổi dậy thì trung bình ở bé gái là từ 12-13 tuổi, khi bắt đầu bước vào vào giai đoạn này cha mẹ nên cho trẻ đi khám phụ khoa định kỳ nhằm giúp phòng ngừa sớm các bệnh lý liên quan đến phụ khoa.

Sau đó, nếu đã có gia đình hoặc quan hệ tình dục thì ít nhất nên đi khám phụ khoa 6 tháng hoặc 1 năm/ lần.

Một số người cho rằng nếu chưa quan hệ tình dục và kinh nguyệt đều thì không cần đi khám phụ khoa. Theo BS quan niệm này đúng không?

Thông thường nếu kinh nguyệt đều thì chứng tỏ hệ thống của các cơ quan sinh dục đang hoạt động bình thường. Nếu chưa quan hệ tình dục thì nguy cơ bạn bị mắc bệnh ung thư cổ tử cung là bằng không, vì bệnh này là do lây truyền qua đường tình dục.

Mặc dù khi chưa lập gia đình thì không có nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung nhưng vẫn có thể gặp những bất thường khác về tử cung, buồng trứng. Lúc này vẫn phải đi khám nhưng không cần phải theo lịch; nếu không có gì bất thường thì 1-2 năm là khoảng thời gian tốt nhất để đi khám định kỳ.

Khám phụ khoa là việc làm rất cần thiết với phụ nữ, đặc biệt những ai trong độ tuổi sinh sản

3. Đau bụng như thế nào cảnh báo bệnh phụ khoa?

Đau bụng là triệu chứng quan trọng báo hiệu cần đi bác sĩ khám bệnh, nhưng nhiều người lúng túng không biết nên khám tiêu hóa, tiết niệu hay phụ khoa. BS có thể hướng dẫn chị em cách phân biệt cơn đau bụng do vấn đề phụ khoa không ạ?

Đau bụng còn tùy vị trí. Nếu phần trên bụng thì chúng ta nghĩ đến những vấn đề liên quan tới dạ dày, gan, còn phần dưới thường liên quan phụ khoa nhiều hơn, nhưng cũng có trường hợp đau hai phần phụ hai bên, thường bên phải có thể trùng lấp với viêm ruột thừa.

Thông thường, nếu triệu chứng đau bụng dẫn đến sốt về phía bụng bên phải thì loại trừ ngoại khoa trước. Nếu đau bụng vùng dưới thấp, hoặc đau có liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt thường là do bệnh phụ khoa.

Khi bị đau bụng tốt nhất nên đi khám, có thể khám phụ khoa, khám tiết niệu, khám bụng tổng quát đều được. Nếu kết quả không phát hiện ra, bác sĩ sẽ hướng dẫn đi khám chuyên khoa cụ thể theo từng tình trạng của người bệnh.

4. Nên đi khám phụ khoa vào ngày nào của chu kỳ kinh nguyệt?

Chị em nên đi khám phụ khoa vào ngày nào của chu kỳ kinh nguyệt, vì sao lại như thế? Và có cần kiêng cữ, lưu ý gì trước khi đi khám phụ khoa không ạ?

Khi cơ thể có bất kì vấn đề khiến bản thân khó chịu thì ngay lập tức nên đi khám bất cứ lúc nào.

Còn thông thường, để có kết quả tốt nhất khi khám phụ khoa bạn nên lưu ý:

- Khám sau sạch kinh khoảng 3-4 ngày

- Không quan hệ

- Không đặt thuốc

- Không thụt rửa trước đó ít nhất 2 ngày.

5. Khám phụ khoa ở người đã quan hệ tình dục và chưa quan hệ tình dục khác nhau thế nào?

Khám phụ khoa đối với người chưa quan hệ tình dục và đã quan hệ thì khác nhau như thế nào? Chị em có được chọn bác sĩ khám cho mình không?

Người đã quan hệ tình dục khi khám sẽ có thêm một bước là khám bằng dụng cụ mỏ vịt, đặt âm đạo để quan sát cổ tử cung, phết tế bào cổ tử cung để tầm soát ung thư cổ tử cung. Với người chưa quan hệ tình dục thì không thể khám bằng đường âm đạo, thay vào đó sẽ khám bằng đường trực tràng.

Ở bệnh viện nào cũng có khám bệnh theo yêu cầu, có thể đăng ký online hoặc cũng có thể gọi đến bộ phận chăm sóc khách hàng của bệnh viện, họ sẽ có lịch khám của mỗi bác sĩ, lúc này việc đặt lịch sẽ dễ dàng hơn.

Trong thăm khám phụ khoa, mỗi bệnh nhân được sử dụng một vỏ vịt đã được tiệt trừ sạch khuẩn cho mỗi lần đưa vào âm đạo, sau khi dùng xong là được đưa vào 1 thùng để dụng cụ bẩn riêng, vì thế khả năng nhiễm khuẩn chéo do mỏ vịt trong bệnh viện là được kiểm soát tuyệt đối kỹ.

Trong quá trình khám phụ khoa, chị em sẽ được làm những xét nghiệm và cận lâm sàng nào?

Thứ nhất nếu khám phụ khoa ở người chưa có gia đình, khi có dấu hiệu bất thường, bác sĩ sẽ soi nhũ huyết trắng. Thứ 2 là siêu âm bụng, bạn cần uống nước để cho mắc tiểu giúp bàng quang căng lên khi siêu âm bụng sẽ quan sát được tử cung, buồng trứng rõ hơn.

Người có gia đình có thể thử huyết trắng, phết tế bào cổ tử cung để sàng lọc về ung thư cổ tử cung, có thể siêu âm bằng đầu dò âm đạo. Siêu âm đầu dò âm đạo có sự thuận lợi về độ chính xác, hình ảnh rõ nét hơn.

Vì sao khi khám phụ khoa bao gồm cả khám trực tràng nữa ạ?

Thực tế đây là một quy trình chung. Khám phụ khoa thường sẽ khám luôn trực tràng nhưng không phải ai cũng cần thực hiện như vậy. Ở một số trường hợp đặc biệt, chẳng hạn như bị đau bụng vùng chậu không rõ nguyên nhân hoặc liên quan đến u lạc nội mạc tử cung bác sĩ sẽ phối hợp khám âm đạo và khám trực tràng để xác định bệnh có lạc ở vách trực tràng âm đạo hay không.

Trường hợp thứ 2 hay gặp là chuyên khoa về ung bướu, để xác định ung thư đã di căn hay chưa thì quy trình bắt buộc là phải khám trực tràng và âm đạo.

Còn đối với chuyên ngành phụ khoa, những người chưa có gia đình thì chỉ khám trực tràng, để qua đó có thể cảm nhận được tử cung, buồng trứng…

6. Khám phụ khoa khi nào cần cả hai vợ chồng?

Xin BS cho biết trường hợp nào đi khám phụ khoa nên đưa chồng/bạn tình đi cùng?

Thông thường, với những trường hợp khám hiếm muộn (có quan hệ tình dục ít nhất 1 tuần 2 lần mà trong thời gian 1 năm mà chưa có thai) thì cần cả vợ lẫn chồng, vì nguyên nhân đến từ vợ là 40%, nguyên nhân từ chồng cũng tương đương như vậy. Do đó cả 2 vợ chồng đều cần phải đi khám.

Cần lưu ý đi đúng thời điểm, đối với người vợ là sau khi sạch kinh 2 ngày, chồng thì không xuất tinh 3-5 ngày để được kiểm tra tinh dịch đồ.

Ngoài ra, một trường hợp khác cũng cần đi cả 2 người là khám các bệnh lây qua đường tình dục. Đối với trường hợp này cũng có đôi chút bất tiện, vì lĩnh vực Phụ khoa thường chỉ khám cho nữ, còn bên Nam khoa thì chỉ nhận khám cho nam giới, vì vậy chỉ có khoa Da liễu là khám được cho cả nam lẫn nữ.

10. Lời khuyên từ bác sĩ để các chị em phụ nữ có thể bảo vệ sức khỏe cho chính mình tốt hơn ạ?

Thông thường để bảo vệ sức khỏe cho chính mình, chúng ta cần:

- Thứ nhất phải có kế hoạch hóa gia đình tốt, nghĩa là phải có phương án dự phòng khi quan hệ tình dục để tránh mang thai ngoài ý muốn như bao cao su, thuốc uống tránh thai, cấy que,…

- Thứ 2, khi đã lập gia đình thì phải đi khám phụ khoa định kỳ mỗi năm một lần, đến những phòng khám có chuyên khoa sản - phụ khoa, hoặc đến bệnh viện chuyên khoa sản phụ khoa để khám, để sàng lọc.


Hiền Thục - AloBacsi.vn
Rất hữu ích
Hữu ích
Bình thường

Mới cập nhật

  • kham phu khoa la lam nhung gi

    Khám phụ khoa là làm những gì?

    Khám phụ khoa là một danh mục khám bệnh vô cùng quan trọng và cần thiết đối với nữ giới. Vậy nên đi khám phụ khoa vào lúc nào? Những nội dung khám nào sẽ có trong danh mục khám bệnh này? ThS.BS Trần Anh Tuấn - Phó Giám đốc Y khoa, Bệnh viện Phụ sản Quốc tế Sài Gòn đã giúp các chị em phụ nữ giải đáp những thắc mắc này trong chương trình tư vấn dưới đây.
    28/11/2020 21:28 Sản phụ khoa