Miền Bắc rét buốt, nhiều trẻ nguy kịch vì cúm mùa: Cần làm gì để bảo vệ con?

Theo TS Đỗ Thiện Hải, Trưởng khoa Nội nhiễm, Trung tâm Bệnh nhiệt đới trẻ em, Bệnh viện Nhi Trung ương, những ngày này miền Bắc có đợt lạnh tăng cường, trẻ mắc cúm A vào viện nhiều, trong đó có những bệnh nhi bị biến chứng viêm phổi, viêm não tăng cao hơn so với thời gian trước đây.

Tính từ tháng 10 đến nay, Trung tâm Bệnh nhiệt đới trẻ em, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận điều trị cho 820 trẻ mắc cúm nặng. Riêng tháng 11 có gần 500 bệnh nhi. Phần lớn trẻ mắc bệnh dưới 3 tuổi và chưa được tiêm ngừa cúm.

Bệnh cúm thường gặp ở Việt Nam và các nước trong khu vực do virus cúm A và B, lây qua đường hô hấp với biểu hiện sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, hắt hơi, sổ mũi, đau họng, ho…

Thông thường, bệnh diễn biến nhẹ và hồi phục sau 3-5 ngày. Tuy nhiên, những trẻ có bệnh mạn tính như hen phế quản, viêm phế quản co thắt, tim mạch thì khi nhiễm cúm có thể làm khởi phát một đợt bệnh mới, diễn biến nặng hơn và có thể dẫn đến tử vong.

Tại Trung tâm Bệnh nhiệt đới trẻ em đang có một số bệnh nhi đang đợi kết quả xét nghiệm xem có bị biến chứng viêm não hay không. Tuy nhiên, những ca bệnh này đều đã có biểu hiện của viêm não như trẻ phản ứng chậm chạp, sốt cao, lơ mơ, li bì…

Ngoài biến chứng gây viêm phổi, viêm não, gần đây bắt đầu xuất hiện những ca biến chứng viêm cơ tim. Bệnh nhi bị viêm cơ tim sau cúm thường có biểu hiện sốt cao, đau ngực, bụng buồn nôn, nhịp tim nhanh và tử vong đột ngột.

Cúm mùa có thể khỏi sau 3-5 ngày, nhưng với những người sức đề kháng kém như trẻ em có thể diễn tiến nặng hơn nếu không biết cách chăm sóc

BS.CK2 Nguyễn Trần Nam - Trưởng khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố cũng đồng tình, biến chứng của cúm khá nặng nề. Ở người lớn nếu bị cúm sẽ có cảm giác đau đầu, đau cơ, đau nhức xương không muốn cử động, tiếp theo đau họng, thậm chí lan xuống ngực và bắt đầu ho nhiều thì trẻ em cũng bị triệu chứng như vậy.

"Có một số trường hợp viêm rất nặng ở vùng họng rồi xuống phổi, sau đó gây viêm phổi nặng, suy hô hấp phải hỗ trợ bằng máy thở. Một số trường hợp diễn tiến mà bác sĩ hay gọi là viêm phổi lan tỏa, tức là nhìn Xquang phổi thấy bị tổn thương lan tỏa 2 phổi. Đây là triệu chứng hay gặp của cúm khi biến chứng.

Ngoài ra, có nhiều trường hợp biến chứng liên quan tiêu hóa, đường ruột gây tiêu chảy nặng, gọi là tình trạng tổn thương toàn thân, các cơ quan khác cũng có thể bị ảnh hưởng. Một vài đối tượng trẻ phải điều trị thay tim phổi bằng máy hỗ trợ giai đoạn ECMO, tức là tim phổi nhân tạo để chờ tổn thương hô hấp của trẻ cải thiện.

Đặc biệt với trẻ nhỏ diễn tiến rất nhanh, triệu chứng ban đầu lại thường không rõ ràng, tức là diễn tiến nhẹ nhàng nhưng đột ngột sốt, dẫn đến suy hô hấp có thể trong vòng chưa đến 1 ngày. Đối với cơ địa em bé càng nhỏ, sức đề kháng càng kém hoặc mắc bệnh mãn tính thì bệnh diễn tiến rất nặng và nguy hiểm. Do đó, chúng ta không được chủ quan đối với bệnh cúm, đặc biệt là vào những mùa như thế này" - BS Nam khuyến cáo.

Trong những ngày tới, số bệnh nhi nhập viện vì cúm mùa sẽ gia tăng, do đó các bậc phụ huynh cần theo dõi sức khỏe của trẻ để kịp thời phát hiện dấu hiệu bất thường, tránh biến chứng nguy hiểm. Ảnh: Một thế giới

TS Đỗ Thiện Hải đưa ra nhận định, trong những ngày tới số bệnh nhi nhập viện vì cúm mùa sẽ tiếp tục tăng vì đây là căn bệnh đặc trưng của mùa Đông Xuân. Vì thế, các bậc phụ huynh khi thấy trẻ có biểu hiện nặng như sốt cao liên tục không hạ, mệt mỏi, bứt rứt, khó chịu, đau đầu, buồn nôn… cần đưa đến bệnh viện để thăm khám, tránh những biến chứng đáng tiếc.

Bên cạnh đó, nhiều gia đình tự tìm mua thuốc Tamiflu để điều trị cúm cho con. Tuy nhiên, đây không phải là thuốc bắt buộc dùng điều trị cúm mà chỉ làm giảm sự nhân lên của virus, nên sau khi dùng đủ liệu trình vẫn có thể còn virus trong đường hô hấp. Vì vậy, thuốc Tamiflu chỉ dùng cho ca đặc biệt nặng và dùng tại bệnh viện.

Để phòng bệnh, ngoài ăn uống đủ dinh dưỡng để nâng cao sức đề kháng, tốt nhất là trẻ nên được tiêm vắc xin cúm và đeo khẩu trang khi đến nơi đông người.

>>> Bác sĩ nhi đồng giúp các gia đình có trẻ nhỏ phân biệt cúm mùa và cảm lạnh, COVID-19

>>> Chăm sóc trẻ bị cúm mùa như thế nào, hạ sốt sao cho đúng?