Cách dùng dưỡng ẩm trong mùa lạnh, nhiều bệnh nhân viêm da cơ địa chưa thực hành đúng

ThS.BS Hoàng Văn Tâm - Bệnh viện Da liễu trung ương

Trên trang fanpage của mình, BS Hoàng Văn Tâm điểm lại những câu hỏi thường gặp khi bệnh nhân viêm da cơ địa đến khám vào mùa lạnh:

1. Bác sĩ ơi, tại sao mùa hè em dùng dưỡng ẩm này tốt lắm, sao mùa đông em dùng lại ít hiệu quả? - À, vì mùa hè dùng dạng dung dịch, mùa đông nẻ toác ra, dùng loại mỡ đi em ơi.

2. Bác sĩ ơi, độ ẩm hôm nay thấp lắm, em dùng loại cream bác kê sao vẫn không ăn thua? - À, độ ẩm <60% thì ưu tiên dùng dạng mỡ rồi, dạng cream theo cơ chế hút nước có tác dụng gì đâu, ngoài không khí có nước đâu mà hút.

3. Tại sao em dùng như cách bác sĩ hướng dẫn rồi mà sao vẫn còn khô? - À, bác sĩ cho 1 tube 100g bảo bôi 1 tuần hết, em dùng 3 tuần có hết đâu, bảo sao không đỡ!

Trong bài báo cáo “Thách thức trong điều trị viêm da cơ địa kháng trị với thuốc bôi” - BS Hoàng Văn Tâm trình bày tại Hội nghị Da liễu thẩm mỹ toàn quốc lần thứ 4 tổ chức tại Cần Thơ ngày 27-28/11, bác sĩ cũng lưu ý việc nhiều người bệnh chưa dưỡng ẩm đúng cách, góp phần dẫn đến việc đáp ứng điều trị kém.

[HOI]Cách bôi dưỡng ẩm “chuẩn” mà BS Hoàng Văn Tâm đưa ra là:

• Bôi ít nhất 2 lần/ngày, bôi đủ lượng cần thiết với người lớn ít nhất 250 g/tuần, trẻ em khoảng 100 g/tuần với người bị viêm da cơ địa (đặc biệt với trẻ viêm da cơ địa nặng).
• Dưỡng ẩm cần bôi duy trì lâu dài để hạn chế tái phát. Ngay cả khi đã hết tổn thương vẫn phải bôi vì viêm vi thể ở dưới da vẫn còn.
• Dưỡng ẩm nên sử dụng sau tắm 5 phút. Sử dụng sớm sau sinh cho trẻ có yếu tố nguy cơ cao bị viêm da cơ địa có thể làm giảm tỷ lệ bị viêm da cơ địa về sau.
• Nếu kèm theo thuốc điều trị: dưỡng ẩm có thể bôi trước corticoid bôi 30 phút (một số khuyến cáo nói rằng bôi trước hay sau không quan trọng, nhưng nhớ con số 30 phút để tránh pha loãng thuốc corticoid). Với tacrolimus bôi dưỡng ẩm trước ít nhất 60 phút.[/HOI]

Ngoài ra, hiện nay cũng có loại băng ẩm dùng cho bệnh nhân có tổn thương da trên diện rộng, đặc biệt phù hợp với trẻ em, giúp trẻ có thể thoải mái vận động sau khi băng.

Bài báo cáo của BS Hoàng Văn Tâm còn nhấn mạnh việc phải bôi thuốc điều trị liên tục, bởi nhiều bệnh nhân hễ thấy bớt bệnh là ngưng thuốc, một phần cũng vì tâm lý “sợ” dùng thuốc corticoid.

Thật ra, ở giai đoạn thuyên giảm thì khi soi da bệnh nhân, bác sĩ vẫn thấy có hiện tượng viêm vi thể, đây là những “ngọn lửa âm ỉ” có thể làm bùng phát đợt viêm bất cứ lúc nào. Do đó khi bệnh thuyên giảm, bệnh nhân vẫn cần bôi thuốc ở liều duy trì để điều trị dự phòng.

Viêm vi thể được ví như những “ngọn lửa âm ỉ” có thể làm bùng phát đợt viêm bất cứ lúc nào

Làn da được cải thiện tốt của bệnh nhân nam, 16 tuổi, sau 1 năm kiểm soát bằng cyclosporin A + corticoid bôi dự phòng

Ngoài vấn đề hiểu biết và tuân thủ điều trị của bệnh nhân và người nhà, còn có một số việc cần xem xét khi đứng trước 1 trường hợp viêm da cơ địa kháng trị: chẩn đoán sai?; dị ứng với thuốc điều trị; nhiễm khuẩn; thức ăn, môi trường; yếu tố tâm lý. Cần chú ý nguyên nhân kháng thuốc bôi người lớn khác với trẻ em. Chẳng hạn, thức ăn (trứng gà, sữa bò) và dị nguyên (mạt nhà, dị nguyên đường không khí) là nguyên nhân chính gây đợt cấp viêm da cơ địa trẻ em, hiếm ở người lớn.

BS Hoàng Văn Tâm đúc kết: viêm da cơ địa là bệnh lý mạn tính, bệnh ảnh hưởng nhiều tới chất lượng cuộc sống, tâm lý người bệnh. Đa số bệnh kiểm soát được tốt bằng thuốc bôi, do đó khi bệnh nhân không đáp ứng với thuốc bôi cần tìm các nguyên nhân. Điều trị toàn thân là quan trọng trong các trường hợp không đáp ứng thuốc bôi. Và để điều trị thành công cho một bệnh nhân viêm da cơ địa thì tâm lý liệu pháp + nghệ thuật tạo lòng tin vô cùng quan trọng.

Hồng Nhung