Chẩn đoán, dự phòng và điều trị cơn hen phế quản cấp tính hiệu quả

Từ lâu hen phế quản (hen suyễn) đã là căn bệnh quá quen thuộc với cộng đồng và có tỷ lệ tử vong cao, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của người bệnh sự phát triển chung của xã hội.

Hen phế quản (suyễn) là bệnh viêm mạn tính của đường hô hấp. Khi đường thở bị viêm, nó trở nên sưng phù và dễ bị co thắt khi gặp dị nguyên khiến cho người bệnh xuất hiện các triệu chứng như ho, nặng ngực, khò khè và khó thở. Vì là viêm mạn tính nên việc điều trị cũng “mạn tính”, hết triệu chứng không có nghĩa là hết bệnh, cần điều trị dự phòng và kiểm soát các yếu tố nguy cơ để cơn hen không quay trở lại khi gặp các yếu tố thuận lợi.

Chẩn đoán dấu hiệu/triệu chứng giúp nhận biết cơn hen phế quản cấp tính

Dấu hiệu nào giúp nghi ngờ bệnh hen phế quản (suyễn)? Các triệu chứng của bệnh hen suyễn rất đa dạng. Một số biểu hiện khá lâm sàng bên ngoài nên rất dễ gây nhầm lẫn với một số bệnh về phổi khác như lao, giãn phế quản, COPD,... Sau đây là các triệu chứng phổ biến nhất đối với những người bị bệnh hen suyễn và dấu hiệu báo trước của các cơn hen phế quản cấp tính cần chú ý:

- Ho, đặc biệt là vào ban đêm: Ho là một phản ứng khi cơ thể muốn đẩy các chất bài tiết hoặc dị nguyên từ môi trường như bụi, khói, phấn hoa, lông động vật… ra ngoài. Ho có thể xuất phát từ các bệnh về nhiễm khuẩn xoang mũi, cảm lạnh…nhưng nếu tình trạng ho kéo dài, các cơn ho xuất hiện chủ yếu vào ban đêm thì người bệnh cần lưu ý vì đó có thể là dấu hiệu của bệnh hen suyễn.

- Thở khò khè: Khò khè là dạng tiếng rít hay âm thanh không bình thường phát ra khi thở. Đây được coi là dấu hiệu điển hình của bệnh hen suyễn. Không khí đi qua phổi bị cản trở bởi ống phế quản bị phù nề sẽ tạo nên âm thanh khò khè. Đặc biệt, người bệnh dễ bị khò khè khi gặp không khí lạnh.

- Khó thở: Do đường thở bị thu hẹp gây ra hiện tượng khó thở cho người bệnh. Đây là triệu chứng điển hình nhất của cơn hen phế quản cấp tính.

- Đau thắt ngực, đau hoặc áp lực: Người bệnh cảm thấy như có vật gì đè nặng hoặc siết chặt ngực. Hơi thở rất nhanh và gấp: Đây là dấu hiệu đặc trưng của bệnh hen suyễn. Triệu chứng này sẽ nặng hơn khi người bệnh vận động nhiều như leo cầu thang, chạy bộ, tập thể dục.. Mặt nhợt nhạt, mồ hôi: người bệnh sẽ có dấu hiệu mặt nhợt nhạt, ra mồ hôi, mệt mỏi khi cơ thể không được cung cấp đủ lượng oxy.

Trên là các triệu chứng thường gặp ở cơn hen suyễn cấp tính nhưng cũng sẽ có nhiều biểu hiện khác nhau tùy từng người bệnh hoặc độ tuổi, nguyên nhân gây bệnh, ví dụ:

- Có hoặc không có xuất hiện đồng thời các dấu hiệu trên.

- Cơn hen bị gián đoạn ở người này nhưng liên tục ở người khác.

- Một số người chỉ bị hen khi tập thể dục hoặc thay đổi thời tiết

Tại Việt Nam, tỉ lệ người bị hen phế quản chiếm tới 5% dân số, tương đương khoảng trên 4 triệu người. Trong đó, tỉ lệ trẻ em mắc bệnh là cao nhất và chủ yếu nằm ở nhóm tuổi 12 - 13 tuổi.

Nên làm gì để điều trị cơn hen phế quản cấp tính?

Cơn hen phế quản cấp có thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm cho bệnh nhân như suy hô hấp, thiếu oxy não nếu không kịp thời xử lý. Chúng ta có thể phòng ngừa và kiểm soát cơn hen suyễn cấp tính theo hướng dẫn sau:

- Tránh xa hoặc hạn chế tiếp xúc với các tác nhân gây khởi phát cơn hen cấp như: khói thuốc lá, hóa chất có mùi nồng gắt, làm việc gắng sức, nhiễm khí lạnh,... Đồng thời, bạn cần có chế độ dinh dưỡng và vận động khoa học để cải thiện sức khỏe nói chung, chức năng hệ hô hấp nói riêng.

- Sử dụng thuốc đường hít sớm và đúng cách: là cách đưa thuốc trực tiếp vào đường hô hấp bằng các dụng cụ bơm xịt, bình hít bột khô. Ưu điểm của phương pháp này là giảm bớt khó thở chỉ sau 2 - 5 phút. Các thuốc có thể sử dụng trong trường hợp này là thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn như sabutamol. Người bị hen suyễn nên dùng thuốc đường hít sớm ngay khi có triệu chứng đầu tiên vì để càng muộn thì khả năng cắt cơn hen càng thấp. Liều dùng phù hợp là: 2 lần hít thuốc giãn phế quản tác dụng ngắn. Nếu chưa giảm khó thở thì xịt lặp lại 2 lần cách nhau khoảng 5 - 10 phút. Nếu cơn khó thở không hết sau 8 lần xịt thuốc hoặc cơn suyễn chỉ lui tạm thời trong vài tiếng rồi trở lại thì bệnh nhân nên đi khám bác sĩ hoặc đến phòng cấp cứu ngay để được điều trị triệt để.

- Áp dụng các biện pháp hỗ trợ: nghỉ ngơi, uống nước ấm, ngâm chân trong nước nóng,...

>>Xem thêm: 3 nguyên tắc Vàng giúp kiểm soát và điều trị hen phế quản bằng thuốc y học cổ truyền hiệu quả

Điều trị dự phòng để hạn chế tái phát cơn hen phế quản cấp tính

Việc điều trị cắt cơn hen phế quản cấp tính chỉ là giải pháp mang tính tính thế, để giảm tần suất lên cơn hen cấp tính trong tương lai cần dùng thuốc điều trị dự phòng để kiểm soát tình trạng viêm mạn tính của đường thở, duy trì chức năng phổi bình thường.

Ngoài dùng thuốc Tây kiểm soát dự phòng hen thì hiện nay các chuyên gia và người bệnh thường ưu tiên các chế phẩm y học cổ truyền.

Những bài thuốc y học cổ truyền đã được sử dụng từ ngàn đời nay và đã được chứng minh hiệu quả qua nhiều người sử dụng. Điều đặc biệt, điều trị hen phế quản từ lâu vẫn luôn được coi là thế mạnh của Y học cổ truyền.

Hiện nay đã có chế phẩm thuốc y học cổ truyền bào chế theo bài thuốc cổ phương và được Bộ Y tế công nhận là THUỐC ĐIỀU TRỊ, tương đương thuốc dự phòng Tây y. Đó chính là thuốc hen thảo dược được bào chế từ bài thuốc cổ phương 1500 tuổi “Tiểu thanh long thang”, thuốc được lưu hành rộng rãi trên thị trường 15 năm nay.

Sản phẩm này là THUỐC ĐIỀU TRỊ đã được Bộ Y tế cấp phép, không phải thực phẩm chức năng.