BS Trương Hữu Khanh: Mỗi người xác định mình là F mấy và bình tĩnh phòng ngừa

Số ca COVID-19 tăng nhanh liên quan tới Đà Nẵng không có gì lạ

Hiện nay nhìn số lượng ca tăng lên, mọi người cảm thấy nhanh và lo lắng nhưng theo tôi là không có gì lạ.  Bởi vì chúng ta có tới 80.000 người đi đến Đà Nẵng, và số ca nhanh như vậy chứng tỏ là mình vây được rồi, đã biết đường đi của con virus rồi.

Sẽ là vô lý nếu phát hiện 1 ca bệnh nặng nằm viện mà ở ngoài không có ca nào hết. Mà trong bệnh viện thì sự giao thương rất nhiều, cho nên sau đó chúng ta thấy nhiều ca liên quan tới bệnh viện, từ bệnh viện tỏa ra các nơi. Các ca ở TPHCM, Hà Nội, Quảng Ngãi, Đắc Lắc… đều liên quan tới bệnh viện ở Đà Nẵng.

Cho nên việc tầm soát là phải làm, làm là phải ra. Trong vòng 10 ngày nửa tháng sẽ tìm ra và giữ lại những người dương tính. Mỗi người chúng ta sẽ góp công trong việc tầm soát này. Chẳng hạn người từ Đà Nẵng về phải tự giác đi khai báo và làm xét nghiệm chứ không phải đợi có triệu chứng rồi mới đi.

Những khoa nào trong bệnh viện dễ bị lây COVID-19?

Trong bệnh viện, những khoa nào có nhiều bệnh nhân nặng và nhiều người thăm nuôi sẽ có nguy cơ lây cao nhất. Những phòng bệnh nặng thường kín và mở máy lạnh suốt.

Tôi thấy có điểm đặc biệt ở đợt này là số ca lây trong gia đình thấp, những ổ lây chính vẫn là trong bệnh viện. Điều chúng ta cần quan tâm là những trường hợp đi du lịch đến Đà Nẵng đã có lộ trình như thế nào để đánh giá nguy cơ ngoài cộng đồng, chứ còn vào bệnh viện mà bị lây là hết sức bình thường.

Rõ ràng những bệnh nhân dương tính tại bệnh viện mà người thân đang ở nhà (không thăm nuôi trong bệnh viện), khi chúng ta đến nhà xét nghiệm thì họ âm tính (tuy rằng có khả năng vẫn đang ủ bệnh), có thể thấy phía gia đình của họ thì chúng ta chặn được rồi (nhưng cũng đừng chủ quan).

Và lưu ý là từ nay mọi người đừng vào bệnh viện thăm bệnh nữa, kể cả những bệnh viện chưa phát hiện có ca COVID-19. Bởi vì chưa phát hiện nhưng không chắc là hoàn toàn không có. Hơn nữa, biết đâu là chúng ta tình cờ mang virus vào bệnh viện. Thay vì vào thăm thì việc gọi điện thoại hỏi han là được rồi.

Còn nếu là mình bị bệnh, bắt buộc phải đi đến bệnh viện thì đương nhiên phải mang khẩu trang và chú ý giãn cách.

Có nhất thiết phải tìm cho ra người F0 đầu tiên?

Rất nhiều người thắc mắc người F0 đầu tiên của đợt dịch này là ai? Theo tôi, nếu tìm ra thì cũng tốt nhưng với thời điểm hiện tại thì cũng không còn quan trọng lắm. Người F0 đầu tiên này vào nước ta từ lúc nào không biết nhưng chắc chắn từ biên giới, bởi nếu từ nội địa phát ra thì ca bệnh phải nhiều lắm.

Có nhiều khả năng xảy ra: người này đã đi về rồi, hoặc là người lành mang trùng , hoặc đã bệnh và khỏi rồi. Nếu từ những ca bệnh ban đầu của đợt này truy ngược lại thì có thể tìm ra người lành mang trùng, nhưng nếu người F0 đầu tiên đó đã đi khỏi, hoặc đã khỏi bệnh (hết virus rồi) thì tìm không ra.

Với tình hình hiện nay, đã có những ca ngoài cộng đồng thì việc tìm ra những F0 mới đang đi trong cộng đồng quan trọng hơn là cố gắng tìm F0 đầu tiên. Cho nên chúng ta hãy ngưng thắc mắc sao lâu quá không tìm ra F0 đầu tiên.

Mỗi người phải xác định mình là F mấy để biết cách phòng ngừa

Người đi từ Đà Nẵng về là F1 thì phải khai báo, làm xét nghiệm và cách ly theo hướng dẫn của cơ quan y tế.

Còn mình đang ngồi ở nhà, không đi Đà Nẵng, không đến nơi có ca bệnh, tuy nhiên có tiếp xúc với người đi từ Đà Nẵng về thì mình là F2. F2 thì phải để ý xem người F1 họ cách ly như thế nào, xét nghiệm hay chưa? Nếu F1 âm tính thì mình sẽ không phải là F2 nữa (không phải là F nào hết). Nếu người F1 chưa làm xét nghiệm thì F2 nên mang khẩu trang.

Nếu mình không phải là F nào cả thì làm gì? Cách phòng ngừa vẫn như trước đây thôi: khẩu trang và rửa tay khi đi đến những nơi có nguy cơ cao ẩn chứa mầm bệnh (không gian hẹp và lạnh) , đi xe công cộng, đi siêu thị… Nhất là những người làm công việc phải tiếp xúc với nhiều người (tiếp tân, bán hàng, tài xế…) thì phải mang khẩu trang.

Nếu trong nhà có người lớn tuổi thì khuyên họ hạn chế đi đến nơi đông đúc nếu không cần thiết, và bản thân chúng ta cũng phải tự trang bị, nhớ giữ vệ sinh để bảo vệ người lớn trong nhà mình.

Trận chiến thứ ba này có gì căng thẳng?

Nhiều người hỏi sao đợt này ở Đà Nẵng mới có 2 ca đầu tiên đã là ca nặng, phải chăng do virus biến đổi có độc lực mạnh hơn không? Theo tôi thấy 2 ca đầu tiên ở Đà Nẵng bệnh nặng là vì nhập viện muộn, trước đó thì chúng ta mất cảnh giác với COVID-19. Nhưng những ca sau này bệnh sẽ nhẹ hơn vì mọi người cảnh giác, có triệu chứng là đi khám sớm.

Chúng ta đã có 2 đợt căng thẳng và lo lắng rất nhiều, đầu tiên là xuất hiện ổ dịch tại Vĩnh Phúc, kế đến là những chuyến bay từ nước ngoài mang virus về, và giờ đây là đợt thứ ba.

Đợt này căng thẳng hơn, nhưng nhìn lại 2 đợt trước, cũng thấy là thoạt đầu phát hiện rất nhanh và nhiều, sau đó vây lại hết, chúng ta cùng nhau làm thì tốc độ xuất hiện ca bệnh chậm lại.

Trước mắt phải kê khai cho hết số người di chuyển từ Đà Nẵng, rồi từ từ xét nghiệm hết số người này. Trong một lúc thì không thể làm kịp, cho nên những ai về từ Đà Nẵng mà chưa xét nghiệm thì mang khẩu trang, tự cách ly tại nhà (vì đang là F1). Trước hết là bảo vệ người nhà của mình, tiếp theo là tránh lây cho cộng đồng.

Tôi nghĩ việc kiểm soát dịch bệnh vẫn trong tầm tay nên không có gì phải hoang mang. Sắp tới đây sẽ xuất hiện thêm ở vài tỉnh khác nhưng sẽ chậm hơn vì các tỉnh đã ở tư thế phòng thủ rồi. Nếu tất cả cùng làm thì tôi dự đoán trong khoảng 4-6 tuần, đợt dịch COVID-19 này sẽ gom gọn lại. Muốn thắng trận này thì cùng nhau làm như trận trước thôi.

Trích livestream của BS Trương Hữu Khanh tối 29/4

Hồng Nhung (ghi)