5 bệnh trẻ em vào mùa đông mẹ nên biết

Bé yêu rất dễ mắc các bệnh mùa đông như cảm cúm, tiêu chảy, viêm phổi, sốt xuất huyết và viêm đường hô hấp. Mẹ hãy cùng tìm hiểu các căn bệnh trẻ em phổ biến này nhé!

1. Bệnh cảm cúm ở trẻ em

Cảm cúm hay cúm mùa là một bệnh truyền nhiễm cấp tính lây truyền qua đường hô hấp, gây ra bởi virus cúm. Trẻ rất dễ mắc phải bệnh cảm cúm vào mùa đông khi thời tiết trở lạnh. Cúm mùa hay gặp nhất ở trẻ học mẫu giáo, tiểu học và trẻ sống nơi đông người.

Triệu chứng: Trẻ mắc bệnh cảm cúm thường là ho khan, ho có đờm, nghẹt mũi, chảy nước mũi, có thể sốt cao đột ngột trên 38,5 – 39°C ...

Cảm cúm là bệnh do virus gây ra nên không có thuốc điều trị đặc hiệu, mẹ có thể áp dụng các cách sau đây để bệnh tự khỏi:

- Bổ sung nước: cho trẻ bú, uống nước/sữa/nước ép trái cây, ăn lỏng như cháo, súp.

- Vệ sinh mũi: rửa mũi bằng nước muối sinh lý (0.9 %) hoặc nước muối biển sâu

- Giảm ho: dùng siro ho thảo dược, tắc chưng đường phèn, chanh đào ngâm mật ong ...

- Hạ sốt: paracetamol, ibuprofen (phải được bác sĩ cho phép) khi sốt cao hơn 38,5°C

Để phòng cảm cúm cho trẻ vào mùa đông, mẹ nên cho bé mặc ấm, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, ăn thực phẩm giàu vitamin, uống nhiều nước và hạn chế tiếp xúc nhiều người.

2. Bệnh tiêu chảy ở trẻ em

Trẻ 3 – 24 tháng dễ mắc bệnh tiêu chảy vào mùa đông do virus Rota gây nên. Tiêu chảy là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tật và tử vong cho trẻ em các nước đang phát triển. Trẻ dưới 3 tuổi trung bình mỗi năm có thể bị mắc 1 – 3 đợt bệnh tiêu chảy.

Triệu chứng: Trẻ bị tiêu chảy khi đi đại tiện trên 3 lần/ngày, phân loãng và nhiều nước, màu vàng hoặc xanh. Ngoài ra, trẻ còn có thể mệt mỏi, biếng ăn, đau bụng, buồn nôn, nôn, sốt …

Khi trẻ xuất hiện tiêu chảy, mẹ nên đưa trẻ đi khám càng sớm càng tốt và lưu ý những điều sau đây khi chăm sóc tại nhà:

- Bù nước: Nếu trẻ còn bú, mẹ cần cho bú nhiều và lâu hơn. Trẻ trên 6 tháng tuổi có thể uống nước chín để nguội, nước dừa, nước hoa quả tươi không đường ...

- Dùng oresol: Mẹ cần cho trẻ uống thêm dung dịch bù nước oresol trong vòng 24 giờ sau mỗi lần đi tiêu chảy.

- Chia nhỏ bữa ăn: Khẩu phần ăn nên được chia ra làm nhiều bữa nhỏ và ăn lỏng nhiều lần trong ngày với các món dễ tiêu như cháo, súp.

Mẹ nên đảm bảo cho bé ăn chín và uống chín, dùng nguồn nước sạch, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh và tiêm vắc xin ngừa virus Rota ngay từ 6 tuần tuổi.

3. Bệnh viêm phổi ở trẻ em

Viêm phổi ở trẻ em xảy ra quanh năm nhưng hay gặp vào mùa thu đông và đầu xuân. Bệnh chủ yếu lây truyền qua đường hô hấp. Trẻ hay mắc là trẻ sống trong không gian chật chội, ô nhiễm, tiếp xúc với khói thuốc lá, khói bếp than…

Triệu chứng: Triệu chứng điển hình nhất ở trẻ bị viêm phổi là nhịp thở nhanh. Trẻ bị viêm phổi còn có các triệu chứng khác như thở khò khè, rút lõm lồng ngực, sốt cao …

Tùy vào nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ sẽ có chỉ định phù hợp cho trẻ bị viêm phổi. Để trẻ nhanh chóng hồi phục, mẹ nên chăm sóc bé theo hướng dẫn:

- Dùng thuốc theo toa: Mẹ nên dùng đúng liều lượng theo toa của bác sĩ, tránh tự ý mua kháng sinh khi không cần thiết.

- Giảm triệu chứng: Làm sạch mũi bằng nước muối sinh lý, lấy nhầy mũi bằng bấc sâu kèn, giảm ho bằng siro thảo dược.

- Giúp bé hạ sốt: Nếu bé sốt trên 38,5°C kèm biểu hiện khó chịu, quấy thì mẹ nên dùng thuốc hạ sốt thông thường paracetamol theo hướng dẫn của bác sĩ.

Để ngăn ngừa bệnh viêm phổi, mẹ nên cho bé bú sữa mẹ hoàn toàn ít nhất 6 tháng đầu đời, cung cấp đầy đủ dinh dưỡng, rửa tay và làm sạch không khí trong nhà.

4. Bệnh sốt xuất huyết ở trẻ em

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra có thể bùng phát vào mùa đông trong điều kiện thời tiết ẩm và nhiều mưa. Sốt xuất huyết là một trong 10 nguyên nhân nguy hiểm gây tử vong hàng đầu ở trẻ em.

Triệu chứng: Trẻ bị sốt xuất huyết thường mệt mỏi, chán ăn, đau bụng, buồn nôn, đau cơ, đau khớp, chảy máu cam, xuất huyết dưới da, sốt cao đột ngột và liên tục.

Những trường hợp sốt xuất huyết được bác sĩ khám và cho điều trị tại nhà, mẹ cần chăm sóc trẻ đúng cách:

- Ăn thực phẩm dinh dưỡng: Bổ sung vitamin, cho trẻ ăn nhiều bữa nhỏ với các món lỏng và dễ tiêu hóa như cháo, súp, sữa ...

- Uống nhiều nước: nước điện giải oresol, nước lọc, nước sôi nguội, nước trái cây, nước cam, nước chanh.

- Tái khám theo lịch: Mẹ nên đưa trẻ vào bệnh viện khi có các dấu hiệu như tay chân lạnh, bỏ bú, bỏ ăn, đau bụng, nôn nhiều, quấy khóc, li bì, chảy máu cam, máu răng …

- Hạ sốt cho trẻ: Khi trẻ sốt cao hơn 38,5°C, mẹ nên cho trẻ uống thuốc hạ sốt paracetamol đơn chất, lau mát bằng nước ấm.

Vào mùa đông, mẹ nên cho bé mặc quần áo dài tay, ngủ mùng để tránh bị muỗi đốt, dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, đậy kín vật dụng chứa nước, diệt muỗi phòng bé ngủ ...

5. Bệnh viêm đường hô hấp ở trẻ em

Thời tiết lạnh là điều kiện thuận lợi cho virus, vi khuẩn phát triển khiến trẻ dễ mắc các bệnh về đường hô hấp, đặc biệt khi ô nhiễm khói bụi. Viêm đường hô hấp trên thường gặp và diễn biến nhẹ. Viêm đường hô hấp dưới ít gặp hơn, nhưng thường diễn biến nặng như viêm thanh quản, khí quản, phế quản, tiểu phế quản và phổi.

Triệu chứng: Trẻ bị viêm đường hô hấp thường ho khan, ho có đờm, hắt hơi, sổ mũi, mất giọng, nôn ... Ở giai đoạn phát bệnh, trẻ còn có thể bị sốt cao hoặc hạ nhiệt độ.

Không phải trường hợp viêm đường hô hấp nào cũng được chỉ định thuốc kháng sinh. Tùy theo mức độ nghiêm trọng mà trẻ có thể được điều trị tại nhà hay nhập viện.

- Trẻ bị nhiễm khuẩn nhẹ: Nếu trẻ chỉ ho và chảy mũi thì mẹ có thể chăm sóc tại nhà bằng cách dùng mật ong giảm ho, nếu sốt cao hơn 38,5°C thì dùng thuốc hạ sốt.

- Trẻ bị nhiễm khuẩn vừa: Trẻ thở nhanh nhưng chưa có dấu hiệu biến chứng thường sẽ được bác sĩ chỉ định dùng kháng sinh.

- Trẻ bị nhiễm khuẩn nặng: Trẻ cần được đưa đi cấp cứu khi có các dấu hiệu như rút lõm lồng ngực, thở rít hay có các dấu hiệu nặng kèm theo như li bì, co giật, bỏ bú...

Để phòng tránh bệnh viêm đường hô hấp, mẹ nên cho trẻ mặc quần áo dài tay, mũ, áo khoác, khăn choàng, tăng cường sức đề kháng bằng dinh dưỡng và thuốc bổ.

Khi mắc các bệnh mùa đông, trẻ đều có nguy cơ bị sốt cao và thậm chí bị co giật nếu không được hạ sốt. Vì vậy, mẹ nên chuẩn bị sẵn thuốc hạ sốt tại nhà để có thể xử lý kịp thời. Để đảm bảo hạ sốt an toàn cho trẻ, mẹ có thể dùng paracetamol theo liều lượng sau đây:

-  80mg dành cho trẻ 5 – 8kg

-  150mg dành cho trẻ 10 – 15kg

-  250mg dành cho trẻ 16 – 25 kg

Mẹ lưu ý không nên dùng thuốc hạ sốt ibuprofen nếu nghi ngờ bé bị sốt xuất huyết.

Mùa đông ở Việt Nam thường rơi vào các thời điểm có nhiều sự kiện lễ hội như Giáng sinh, Tết dương lịch, Tết Nguyên Đán … Nếu mẹ đưa bé đi ra ngoài chơi hay đi du lịch thì nhớ chuẩn bị đầy đủ quần áo ấm và đừng quên thuốc hạ sốt nhé. Để bé yêu luôn khỏe mạnh, mẹ cũng cần phải biết lo xa đấy!