Vì sao suy giãn tĩnh mạch điều trị mãi không khỏi? Bác sĩ tại Bernard Healthcare chỉ ra nguyên nhân

1. Tầm quan trọng của chẩn đoán chính xác

Theo BS.CK2 Phan Duy Kiên - Chuyên khoa chuyên sâu Tĩnh mạch, Bernard Healthcare, chẩn đoán chính xác là bước đi nền tảng, quyết định sự thành bại của toàn bộ quá trình điều trị suy giãn tĩnh mạch (SGTM). Một chẩn đoán sai hoặc thiếu sót ngay từ đầu sẽ dẫn đến phác đồ không phù hợp, khiến bệnh không thuyên giảm, gây tốn kém chi phí và làm mất niềm tin của người bệnh. Nguyên nhân hàng đầu của sự nhầm lẫn này đến từ việc triệu chứng đau mỏi chân rất phổ biến.

Triệu chứng điển hình của SGTM là cảm giác mỏi, nặng chân, đặc biệt tăng lên khi phải đứng lâu hoặc ngồi nhiều một chỗ. Điều quan trọng là các triệu chứng này sẽ thuyên giảm đáng kể khi bệnh nhân đi lại hoặc vận động. Đặc điểm “giảm khi vận động” này là manh mối vàng vì nó cho thấy vấn đề liên quan đến sự ứ trệ tuần hoàn khi đứng yên, chứ không phải tổn thương cấu trúc tại khớp hay dây thần kinh.

Rất nhiều bệnh nhân cũng bị đau mỏi chân nhưng cơn đau của họ có thể xuất phát từ các nguyên nhân khác như bệnh lý cơ xương khớp, thoái hóa khớp gối; chèn ép dây thần kinh từ cột sống thắt lưng, ví dụ như trong bệnh lý thoát vị đĩa đệm, gây ra cảm giác đau tê lan từ lưng xuống chân.

Việc chẩn đoán sai, nhầm lẫn SGTM với các bệnh lý cơ xương khớp là một trong những nguyên nhân chính khiến bệnh nhân được điều trị không đúng hướng và cảm thấy bệnh không bao giờ khỏi. Do đó, xác định đúng căn nguyên của triệu chứng là bước đi đầu tiên và quan trọng nhất.

2. Phân độ CEAP: Tấm bản đồ định hướng chiến lược điều trị toàn diện

Một kết luận chung chung là "SGTM chi dưới" hoàn toàn không đủ để đưa ra hướng điều trị phù hợp. Trong y khoa hiện đại, các bác sĩ chuyên khoa sử dụng một hệ thống phân độ tiêu chuẩn quốc tế gọi là CEAP để đánh giá toàn diện tình trạng bệnh. Đây được xem là "tấm bản đồ" chi tiết, giúp định hướng chiến lược điều trị một cách chính xác nhất.

Hệ thống CEAP đánh giá bệnh dựa trên 4 yếu tố chính:

1. C (Clinical): Đánh giá dựa trên các biểu hiện lâm sàng, những dấu hiệu có thể quan sát được bằng mắt thường.

2. E (Etiology): Xác định nguyên nhân gây bệnh (là nguyên phát hay thứ phát sau một bệnh lý khác như huyết khối).

3. A (Anatomy): Xác định vị trí giải phẫu của tĩnh mạch bị suy (hệ thống tĩnh mạch nông, tĩnh mạch sâu, hay tĩnh mạch xuyên).

4. P (Pathophysiology): Xác định cơ chế bệnh sinh cốt lõi (là do tắc nghẽn hay do xuất hiện những dòng trào ngược).

Trong đó, tiêu chí C (Lâm sàng) là yếu tố dễ nhận biết nhất và thường được dùng để phân loại nhanh mức độ bệnh, được chia thành 7 giai đoạn từ C0 đến C6.

-  C0: Chân chưa có biểu hiện bệnh lý nhìn thấy được. Bệnh nhân chỉ có các triệu chứng cơ năng như mỏi, nặng, nhức chân khi đứng lâu.

- C1: Bắt đầu xuất hiện các tĩnh mạch nhỏ li ti dạng mạng nhện hoặc dạng lưới có màu xanh, tím dưới da.

- C3: Chân xuất hiện tình trạng phù, sưng to hơn so với bên chân lành.

- C4: Vùng da ở cẳng chân có sự thay đổi màu sắc, trở nên sậm màu, xơ cứng (tình trạng xơ bì, da trở nên chai cứng và mất đi độ đàn hồi do ứ trệ tuần hoàn lâu ngày). Giai đoạn này rất dễ bị chẩn đoán nhầm với các bệnh lý về da như chàm da.

- C5: Trên chân đã từng có vết loét nhưng đã lành và để lại sẹo.

- C6: Chân có vết loét đang hoạt động, không có khả năng tự lành.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào tiêu chí C (lâm sàng) là chưa đủ. Việc xác định nguyên nhân là nguyên phát (E), vị trí là tĩnh mạch nông hay sâu (A) và cơ chế là trào ngược hay tắc nghẽn (P) sẽ quyết định bệnh nhân cần điều trị nội khoa, can thiệp nhiệt hay cần đến các kỹ thuật phức tạp hơn

3. Sai lầm khi điều trị “quá mức” hoặc “không tới”

BS.CK2 Phan Duy Kiên nhấn mạnh, một khi bệnh nhân không được đánh giá và phân độ một cách đầy đủ, việc lựa chọn phương pháp điều trị rất dễ rơi vào hai kịch bản sai lầm nghiêm trọng: điều trị không đủ mức cần thiết hoặc can thiệp quá mức chỉ định.

Điều trị không đủ (Under-treatment) là trường hợp rất phổ biến. Ví dụ, một bệnh nhân đã ở giai đoạn C2, với các búi tĩnh mạch nổi rõ, lẽ ra cần được xem xét can thiệp thủ thuật để loại bỏ các tĩnh mạch bị suy. Tuy nhiên, nếu chỉ được chẩn đoán chung chung, họ có thể chỉ được kê đơn thuốc uống và mang vớ y khoa.

Phương pháp này không giải quyết được gốc rễ vấn đề, khiến các búi tĩnh mạch không biến mất, triệu chứng đau nhức vẫn tiếp diễn và bệnh có nguy cơ tiến triển sang các giai đoạn nặng hơn như phù nề, biến đổi da, thậm chí là loét (C3 - C6).

Điều trị quá mức (Over-treatment) là trường hợp những bệnh nhân chỉ ở giai đoạn rất nhẹ như C0 hoặc C1, triệu chứng chưa đáng kể. Nếu bị đánh giá tình trạng nặng hơn thực tế, họ có thể bị chỉ định thực hiện các can thiệp không cần thiết. Điều này không những gây tốn kém mà đôi khi còn làm cho bệnh lý nặng thêm, phức tạp hơn.

Cả hai sai lầm trên đều dẫn đến một kết quả chung: bệnh không được chữa khỏi, sức khỏe và tinh thần của bệnh nhân bị ảnh hưởng.

4. Cá nhân hóa trong điều trị suy giãn tĩnh mạch để đạt hiệu quả tối ưu

Điều trị SGTM thành công không dựa trên một công thức chung, mà đòi hỏi một phác đồ được cá nhân hóa dựa trên một chẩn đoán toàn diện và chuyên sâu. Bệnh ở giai đoạn nào, nguyên nhân do đâu, vị trí ở đâu thì sẽ có hướng điều trị tương xứng.

Đối với những người có triệu chứng hoặc nghi ngờ mắc SGTM, BS.CK2 Phan Duy Kiên khuyên nên tìm đến các cơ sở y tế uy tín có chuyên khoa sâu về bệnh lý tĩnh mạch và yêu cầu được thăm khám, siêu âm và chẩn đoán đầy đủ theo các tiêu chuẩn chuyên môn, đảm bảo xác định rõ ràng giai đoạn bệnh theo bảng phân độ CEAP.

Bệnh nhân phải tuân thủ phác đồ điều trị được cá nhân hóa, được xây dựng riêng cho tình trạng bệnh của mình, thay vì tự ý điều trị hoặc áp dụng phương pháp của người khác.

Trung tâm Điều trị chuyên sâu Suy giãn tĩnh mạch Bernard (Bernard Vein Care) tiên phong trong tầm soát, chẩn đoán và điều trị bệnh lý suy giãn tĩnh mạch chi dưới theo mô hình đa chuyên khoa, sử dụng các thiết bị hiện đại: Siêu âm Doppler đánh giá huyết động học ở tư thế đứng, hệ thống đo áp lực tĩnh mạch bằng tia hồng ngoại, hệ thống CT scan và hệ thống cộng hưởng từ (MRI) chụp mạch máu chuyên sâu.  Đội ngũ y bác sĩ tại Bernard Healthcare có nhiều năm kinh nghiệm, đến từ bệnh viện đầu ngành. Bệnh nhân được thăm khám tỉ mỉ, tầm soát sớm, phát hiện chính xác giai đoạn bệnh, được điều trị bằng phương pháp ít xâm lấn giúp phục hồi nhanh, hạn chế rủi ro biến chứng, bảo tồn các cơ quan chức năng, cho kết quả điều trị suy giãn tĩnh mạch đạt hiệu quả cao nhất, đảm bảo thẩm mỹ, tiết kiệm thời gian và chi phí. Trung tâm điều trị chuyên sâu tĩnh mạch Bernard | Bernard Vein Care Địa chỉ: 22 Phan Đình Giót, phường Tân Sơn Hòa, TPHCM Điện thoại: 0919 89 42 89 - 028 7308 8360 Website: dieutrisuygiantinhmach.com.