Trữ trứng, tránh thai, khám định kỳ: Y học phát triển giúp phụ nữ làm chủ “tài sản sinh sản”

1. Trữ trứng - Lựa chọn giúp phụ nữ chủ động giữ lại cơ hội làm mẹ cho tương lai

Bên cạnh thách thức, PGS đánh giá thế nào về sự thay đổi tích cực của phụ nữ hiện đại trong việc chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản?

PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết - Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương trả lời: Sự phát triển của y học hiện nay đã mang đến nhiều giải pháp giúp người phụ nữ hiện đại chủ động hơn trong việc làm mẹ. Y học vẫn khuyến cáo phụ nữ nên thực hiện thiên chức làm mẹ trước 35 tuổi để đạt kết quả tốt nhất. Tuy nhiên, trong bối cảnh nhiều phụ nữ phải ưu tiên học tập, sự nghiệp và các mục tiêu cá nhân, việc trì hoãn mang thai là điều khó tránh khỏi. Trong những trường hợp này, trữ trứng được xem là một giải pháp phù hợp.

Người phụ nữ có thể kích thích buồng trứng và trữ trứng ở độ tuổi còn trẻ, sau đó tập trung hoàn thành các mục tiêu trong cuộc sống. Khi đã sẵn sàng làm mẹ, số trứng đã được trữ sẽ được sử dụng để thụ tinh, giúp tăng cơ hội mang thai bằng chính trứng của mình. Sau 35 tuổi, số lượng và chất lượng trứng ở hai buồng trứng giảm rõ rệt, khiến khả năng thụ thai giảm, đồng thời làm tăng nguy cơ thai không thành công hoặc dị tật bẩm sinh.

Vì vậy, trữ trứng ở độ tuổi sớm, đặc biệt là trước 35 tuổi, giúp người phụ nữ giữ lại cơ hội sinh con sinh học khi đã hoàn thành những kế hoạch lớn trong cuộc đời. Dù vậy, cần lưu ý đây là giải pháp tốn kém và việc mang thai ở độ tuổi lớn vẫn đi kèm nhiều nguy cơ, như tăng huyết áp thai kỳ, đái tháo đường thai kỳ hoặc nguy cơ sinh non. Do đó, khi mang thai muộn, người phụ nữ cần được theo dõi sát và quản lý thai kỳ chặt chẽ để kiểm soát tốt các nguy cơ này.

- Duyên Quỳnh đã từng nghe đến phương pháp trữ trứng hay tìm hiểu về phương pháp này chưa?

Ca sĩ Duyên Quỳnh trả lời: Bản thân đã tìm hiểu về trữ trứng từ trước, nhưng vẫn cảm thấy hiểu chưa thật sự đầy đủ. “Hôm nay mới là cơ hội để em tìm hiểu một cách triệt để”. Nhân đây, cô đặt câu hỏi trực tiếp với PGS Diễm Tuyết: trong trường hợp phụ nữ đã bước qua mốc 35 tuổi, liệu còn có thể trữ trứng được hay không?

PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết trả lời: Người phụ nữ có thể trữ trứng ở bất kỳ độ tuổi nào, không bị giới hạn tuyệt đối bởi mốc 35 tuổi. Tuy nhiên, nếu trữ trứng trước 35 tuổi, số lượng trứng thu được sẽ nhiều hơn và chất lượng trứng cũng tốt hơn, giống như việc có một “tài sản trong ngân hàng” dồi dào.

Ngược lại, khi trữ trứng sau 35 tuổi, do số lượng và chất lượng trứng đã giảm, “tài sản” này cũng sẽ ít hơn. Vì vậy, trữ trứng càng sớm thì cơ hội sinh con bằng chính trứng của mình về sau càng cao.

Ca sĩ Duyên Quỳnh trả lời: Khi độ tuổi đã ngoài 35, nếu trữ trứng ở thời điểm hiện tại có thể không còn là “sổ tiết kiệm của tỷ phú”, nhưng ít nhất vẫn có một “cuốn sổ hộ nghèo” cho riêng mình, “quan trọng là vẫn còn sổ”, và cô cho biết sẽ cân nhắc nghiêm túc việc trữ trứng ngay từ hôm nay.

- Nhiều phụ nữ muốn chủ động trữ trứng nhưng lại chịu áp lực từ những định kiến xã hội xung quanh. Thưa PGS Diễm Tuyết, bác sĩ đánh giá thế nào về những lo lắng này của người phụ nữ hiện đại?

PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết trả lời: Định kiến về trữ trứng đã là chuyện của khoảng 10 năm trước, hiện nay, xu hướng trên thế giới cũng như tại Việt Nam đã thay đổi rõ rệt, khi người phụ nữ ngày càng trở nên chủ động hơn trong việc hoạch định cuộc sống và thiên chức làm mẹ.

Nhiều quan niệm về trữ trứng từng bị xem là nhạy cảm hay khó chấp nhận nay đã trở nên cởi mở và phù hợp với thực tế hơn. Thậm chí, ở một số doanh nghiệp, người lao động nữ, đặc biệt là đội ngũ quản lý cấp trung, còn được hỗ trợ chi phí trữ trứng để có thể toàn tâm toàn ý cho công việc trong giai đoạn hiện tại, đồng thời vẫn giữ được cơ hội làm mẹ trong tương lai.

Trong bối cảnh đó, những định kiến xoay quanh việc trữ trứng đã dần trở nên lỗi thời và không còn phù hợp với xã hội hiện đại.

- Nếu như mà bây giờ Duyên Quỳnh gặp một bạn gái cũng đang trăn trở như vậy đó thì Duyên Quỳnh có lời khuyên gì cho bạn ấy?

Ca sĩ Duyên Quỳnh trả lời: Khi còn rất trẻ, phụ nữ hoàn toàn có thể cân nhắc và suy nghĩ thêm về việc trữ trứng. Tuy nhiên, khi đã bước vào độ tuổi khoảng 30-35, trữ trứng là một lựa chọn đáng cân nhắc và tích cực. Theo cô, ưu điểm lớn nhất của việc trữ trứng là có cơ hội lựa chọn những trứng có chất lượng tốt, từ đó giúp hạn chế nguy cơ dị tật như bác sĩ đã phân tích. Điều này không chỉ góp phần đảm bảo sự an toàn cho thai kỳ, mà còn mang lại nền tảng tốt hơn cho sức khỏe và sự phát triển của em bé sau này.

- Thưa PGS Diễm Tuyết, nếu một phụ nữ muốn thực hiện trữ trứng, họ cần đáp ứng những điều kiện nào? Việc này có ảnh hưởng đến sức khỏe hoặc khả năng mang thai tự nhiên về sau hay không?

PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết trả lời: Việc trữ trứng thực chất là bảo tồn khả năng sinh sản, chứ không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ phải sử dụng đến trứng đã trữ. Trong trường hợp sau này người phụ nữ lập gia đình và có thể mang thai tự nhiên, thì trứng trong “ngân hàng” vẫn được giữ nguyên, không cần dùng đến. Chỉ khi dự trữ buồng trứng suy giảm, không còn rụng trứng hoặc khó thụ thai tự nhiên, trứng đã trữ mới được sử dụng để hỗ trợ sinh sản.

Một điểm quan trọng là tuổi sinh học của trứng trong ngân hàng tương ứng với thời điểm lấy và trữ trứng, chứ không phải tuổi của người phụ nữ khi mang thai. Do đó, trứng được trữ ở độ tuổi trẻ sẽ “trẻ” hơn về mặt sinh học, từ đó giảm bớt các bất thường liên quan đến tuổi tác khi thụ thai.

Về điều kiện thực hiện, mọi phụ nữ có nhu cầu đều có thể cân nhắc trữ trứng, tuy nhiên trước khi tiến hành, bắt buộc phải thực hiện các xét nghiệm để đánh giá dự trữ buồng trứng. Trong thực tế, có những phụ nữ dù còn trẻ nhưng đã giảm dự trữ buồng trứng hoặc suy buồng trứng sớm, khi đó việc lấy trứng để trữ có thể không thực hiện được.

Ngoài ra, quá trình trữ trứng cần kích thích buồng trứng, theo dõi sự phát triển của nang noãn bằng siêu âm đầu dò âm đạo trước khi lấy trứng. Chính vì yêu cầu theo dõi qua đường âm đạo, nên với những phụ nữ chưa từng quan hệ tình dục, việc siêu âm đầu dò có thể gặp khó khăn, trở thành một trong những trở ngại trong quá trình theo dõi kích thích buồng trứng để trữ trứng.

Ca sĩ Duyên Quỳnh đặt câu hỏi: Về thời gian cần thiết cho quá trình kích thích buồng trứng để trữ trứng ở những phụ nữ có sức khỏe sinh sản bình thường, cô cho biết bản thân từng theo dõi nhiều chia sẻ trên mạng xã hội và thấy có trường hợp nói rằng phải mất rất nhiều thời gian, thậm chí kéo dài một đến hai năm, mới có thể lựa chọn và lấy được trứng để trữ. Từ đó, cô bày tỏ thắc mắc liệu quy trình này có thực sự kéo dài như vậy hay không, và đâu là thông tin chính xác mà phụ nữ cần hiểu đúng trước khi quyết định trữ trứng?

PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết trả lời: Với phụ nữ có sức khỏe sinh sản và dự trữ buồng trứng bình thường, quá trình kích thích buồng trứng để thu được trứng đạt chất lượng phục vụ cho trữ trứng thường chỉ kéo dài trung bình khoảng 9-10 ngày. Sau thời gian này, có thể tiến hành hút trứng để trữ.

Những trường hợp phải mất thời gian dài mới gom đủ trứng, thậm chí phải kích thích qua nhiều chu kỳ, thường là do dự trữ buồng trứng đã giảm hoặc suy buồng trứng. Khi đó, việc kích thích nhiều chu kỳ là cần thiết để thu gom đủ số lượng trứng phù hợp.

Ca sĩ Duyên Quỳnh đặt câu hỏi: Một trong những vấn đề được nhiều phụ nữ quan tâm là cảm giác đau trong quá trình trữ trứng. Khi theo dõi các chia sẻ trên mạng xã hội, có người cho rằng rất đau, trong khi người khác lại đánh giá mức độ không đáng kể. Vậy trên thực tế, mức độ đau của quá trình này như thế nào, và phụ nữ có thể chịu đựng được hay không, thưa bác sĩ?

PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết trả lời: Trong quá trình trữ trứng, kích thích buồng trứng chủ yếu là chích thuốc, nên cảm giác đau nếu có thường chỉ xuất hiện tại thời điểm tiêm. Thời điểm dễ gây lo lắng nhất là lúc hút trứng, tuy nhiên trên thực tế, tại Bệnh viện Hùng Vương, người bệnh được gây mê trong quá trình hút trứng, vì vậy hoàn toàn không cảm nhận đau đớn. Khi tỉnh dậy, thủ thuật đã hoàn tất. Sau đó, người bệnh còn được kê thêm thuốc giảm đau để giảm tối đa cảm giác khó chịu khi về nhà.

Đa số phụ nữ sau khi hút trứng không có cảm giác đau, chỉ một số ít trường hợp nhạy cảm có thể đau nhẹ, nhưng đều nằm trong ngưỡng có thể chịu đựng được.

2. Làm chủ thời điểm làm mẹ: Điều phụ nữ hiện đại không nên bỏ lỡ

Theo PGS, để chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản, phụ nữ hiện đại cần làm gì? Và y học hiện đại đang mang đến những giải pháp nào giúp người phụ nữ vừa yên tâm phát triển sự nghiệp, vừa chuẩn bị tốt cho thiên chức làm mẹ?

- Trong vai trò là Giám đốc Bệnh viện Hùng Vương, PGS có thể chia sẻ thêm những việc bệnh viện đã và đang triển khai để đồng hành cùng phụ nữ trong hành trình này?

PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết trả lời: Bên cạnh trữ trứng, một giải pháp giúp người phụ nữ chủ động bảo tồn khả năng sinh sản thì tránh thai cũng là biện pháp quan trọng giúp phụ nữ làm chủ thời điểm thực hiện thiên chức làm mẹ, tránh rơi vào tình trạng mang thai ngoài ý muốn.

Việc mang thai khi chưa sẵn sàng có thể khiến người phụ nữ đối mặt với nhiều áp lực. Nếu tiếp tục thai kỳ, họ có thể chưa đủ điều kiện về tâm lý, sức khỏe hoặc hoàn cảnh để làm mẹ. Ngược lại, nếu phải chấm dứt thai kỳ, người phụ nữ cũng phải chịu tổn thương cả về thể chất lẫn tinh thần. Vì vậy, khi chưa có kế hoạch mang thai nhưng đã có quan hệ tình dục, việc sử dụng các biện pháp tránh thai là điều cần thiết.

Hiện nay, các biện pháp tránh thai dành cho phụ nữ được chia thành nhóm có nội tiết và nhóm không nội tiết. Nhóm có nội tiết bao gồm viên thuốc tránh thai uống hằng ngày, dụng cụ tránh thai có chứa nội tiết và que cấy tránh thai dưới da. Những phương pháp này có hiệu quả rất cao, lên đến khoảng 99%. Trong đó, một số biện pháp như đặt dụng cụ tử cung hoặc que cấy có ưu điểm là không phụ thuộc vào việc nhớ uống thuốc mỗi ngày, trong khi thuốc tránh thai đường uống đòi hỏi người dùng phải tuân thủ đều đặn, nếu quên uống sẽ làm giảm hiệu quả tránh thai.

Bên cạnh đó, các biện pháp tránh thai không nội tiết như dụng cụ tử cung chứa đồng, bao cao su hoặc thuốc diệt tinh trùng cũng là những lựa chọn giúp phụ nữ có thêm phương án phù hợp với nhu cầu cá nhân.

Điều quan trọng là lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp, đảm bảo hiệu quả cao, an toàn, ít tác dụng phụ, phù hợp với khả năng tài chính và hoàn cảnh sống. Chẳng hạn, với những phụ nữ bận rộn, các biện pháp ít phụ thuộc vào thói quen sử dụng hằng ngày sẽ phù hợp hơn so với thuốc uống cần nhớ mỗi ngày. Đây được xem là cách lựa chọn “khôn ngoan” để đạt được mục tiêu cuối cùng là chủ động, an toàn và hiệu quả trong kế hoạch sinh sản.

- Duyên Quỳnh thân mến, bạn đã từng chủ động nghĩ đến việc thăm khám sức khỏe phụ nữ định kỳ một cách thường xuyên cho bản thân hay chưa?

Ca sĩ Duyên Quỳnh trả lời: Trước đây bản thân khá lơ là trong việc theo dõi sức khỏe sinh sản. Chỉ đến khi cảm nhận rõ những thay đổi của cơ thể, đặc biệt là sự biến động về nội tiết tố, cô mới ý thức rõ hơn tầm quan trọng của việc thăm khám định kỳ. Tuy nhiên, Duyên Quỳnh thừa nhận giữa việc nhận thức được vấn đề và thực sự hành động vẫn tồn tại một khoảng trống không nhỏ.

Áp lực công việc và lịch trình dày đặc khiến việc đặt lịch khám nhiều lần bị trì hoãn. Dù vẫn có đi kiểm tra sức khỏe sinh sản, nhưng tần suất không đều, có khi cách nhau 6 tháng, có lúc kéo dài đến một hoặc hai năm. Sau buổi trò chuyện này, Duyên Quỳnh cho biết bản thân sẽ thay đổi cách tiếp cận: chủ động đặt lịch, lưu nhắc nhở cụ thể trên điện thoại và xem việc kiểm tra sức khỏe sinh sản định kỳ là một mốc quan trọng không thể bỏ qua. Với cô, đây không còn là việc “nên làm”, mà là điều cần làm và phải làm.

3. Khám phụ khoa định kỳ: Bao lâu là đủ và khi nào cần đi khám sớm?

Thưa PGS Diễm Tuyết, khám phụ khoa định kỳ, khám sức khỏe định kỳ có vai trò như thế nào trong việc phát hiện sớm bệnh lý thường gặp ở người phụ nữ và chúng ta cần thực hiện sao cho đúng ạ?

PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết trả lời: Việc khám sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh lý, từ đó can thiệp và điều trị kịp thời, đồng thời giảm đáng kể chi phí điều trị. Nguyên tắc này không chỉ đúng với sức khỏe tổng quát mà đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe sinh sản của phụ nữ.

Tại Việt Nam, nguy cơ ung thư cổ tử cung ở phụ nữ vẫn ở mức cao so với nhiều quốc gia khác. Thông qua khám định kỳ, bác sĩ có thể thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung và phát hiện sớm những bất thường. Trong thực tế, ung thư cổ tử cung nếu được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm, khả năng khỏi bệnh là rất cao.

Việc khám sức khỏe tổng quát và khám sức khỏe sinh sản định kỳ không chỉ giúp bảo vệ tính mạng, mà còn mang lại lợi ích thiết thực về mặt kinh tế, khi bệnh được phát hiện sớm và điều trị hiệu quả ngay từ đầu.

Ca sĩ Duyên Quỳnh đặt câu hỏi: Đối với những người có lịch trình bận rộn, việc phải đi khám quá thường xuyên khiến nhiều người dễ quên hoặc khó sắp xếp công việc. Vì vậy, nhờ bác sĩ tư vấn khoảng thời gian thăm khám hợp lý nhất, vừa đảm bảo theo dõi sức khỏe sinh sản hiệu quả, vừa có thể cân đối với nhịp sống và công việc hằng ngày ạ.

PGS.TS.BS Hoàng Thị Diễm Tuyết trả lời: Với phụ nữ không có vấn đề bất thường về sức khỏe sinh sản, việc thăm khám định kỳ có thể thực hiện mỗi 6 tháng đến 1 năm. Khoảng thời gian này được xem là phù hợp để theo dõi sức khỏe mà vẫn có thể cân đối với công việc và sinh hoạt hằng ngày.

Tuy nhiên, nếu  trong thời gian giữa các lần khám định kỳ có xuất hiện bất kỳ triệu chứng bất thường nào, người phụ nữ nên đi khám sớm, không nên chờ đến mốc khám định kỳ tiếp theo. Việc chủ động thăm khám đúng thời điểm sẽ giúp phát hiện và xử trí kịp thời các vấn đề sức khỏe sinh sản.

>>> Đọc thêm phần 1: Giữa kỳ vọng xã hội và gia đình: Phụ nữ hiện đại đang đánh đổi điều gì?

>>> Đọc thêm phần 2: Trước "ngã ba" sự nghiệp, sức khỏe, làm mẹ đúng lúc: Phụ nữ hiện đại đang tự cân bằng ra sao?

Series Truyền hình trực tuyến Radar Sản phụ khoa do Bệnh viện Hùng Vương phối hợp cùng Cổng thông tin Tư vấn sức khỏe AloBacsi thực hiện, phát sóng định kỳ vào 19h Thứ 4 của tuần 1 và tuần 3 mỗi tháng.