Trẻ mắc bệnh về da, chăm sóc thế nào và chuẩn bị thuốc gì?

1. Các bệnh ngoài da thường gặp ở trẻ nhỏ

Bệnh ngoài da là một trong những nhóm thường gặp ở trẻ nhỏ. Nhờ BS cho biết, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể gặp những loại bệnh ngoài da nào?

BS.CK2 Nguyễn Thị Thanh trả lời: Ở trẻ sơ sinh có thể bị vàng da sinh lý hoặc vàng da bệnh lý. Theo đó, để xác định trẻ bị vàng da do sinh lý hay bệnh lý, BS sẽ thăm khám, thực hiện các xét nghiệm để định lượng nồng độ Bilirubin trong máu và theo dõi trẻ.

Bên cạnh đó, trẻ sơ sinh thường có hiện tượng rôm sảy, hăm tã, viêm da do tã lót. Một số trẻ đôi khi chỉ bị rôm sảy, nhưng sau đó lại bị nhiễm trùng thành nhọt khu trú tại chỗ hoặc lan ra nhiều nơi, từ đó trở thành nguồn lây vào cơ thể gây ra những bệnh lý trầm trọng hơn.

Có thể thấy, tuy là bệnh lý ngoài da nhưng nó có thể làm ảnh hưởng trầm trọng đến sức khoẻ của trẻ. Da là một cơ quan quan trọng bảo vệ cơ thể, giúp ngăn cản virus, vi trùng xâm nhập vào cơ thể.

Ở lứa tuổi đi học, trẻ có thể gặp các tình trạng như: viêm ghẻ, hăm, nấm… do trẻ ở nhà trẻ hay trường học suốt ngày. Hoặc trẻ ở tuổi này cũng có thể gặp các bệnh lý như: viêm da cơ địa; chàm; phát ban sau khi sốt hoặc không sốt; chốc; lở… tùy theo lứa tuổi.

2. Mùa nóng, mùa lạnh, bệnh về da ở trẻ thay đổi thế nào?

Thưa BS, bệnh ngoài da ở trẻ nhỏ có tăng giảm theo mùa hay theo vùng miền không ạ?

BS.CK2 Nguyễn Thị Thanh trả lời: Bệnh ngoài da ở trẻ nhỏ có tăng giảm theo mùa. Chẳng hạn như, trẻ thường có hiện tượng rôm sảy, chốc, lở nhiều hơn vào mùa nắng nóng. Bởi trong thời tiết nắng nóng, trẻ thường đổ mồ hôi nhiều và bị đọng lại làm bít tắc lỗ chân lông, khiến trẻ ngứa ngáy, gãy nhiều dẫn đến nhiễm trùng. Ở mùa lạnh, trẻ thường được mặc ấm, những vùng nách, bẹn, đỗ mồ hôi nhiều dẫn đến bị nấm kẽ, nấm da làm cho trẻ ngứa ngáy.

Ở tuổi về hưu nhưng BS.CK2 Nguyễn Thị Thanh vẫn tràn đầy năng lượng, là chuyên gia thường xuyên nhận lời tham gia các chương trình tư vấn cho các bậc phụ huynh AloBacsi

3. Cách phân biệt những bệnh ngoài da ở trẻ

Nhiều bạn đọc của AloBacsi lần đầu làm cha làm mẹ khá bối rối khi thấy con mình có những biểu hiện lạ trên da. Nhờ BS hướng dẫn các phụ huynh cách phân biệt những bệnh ngoài da đối với trẻ được không ạ?

BS.CK2 Nguyễn Thị Thanh trả lời: Da trẻ thường mịn và láng, nếu quý phụ huynh sờ vào mà thấy da bé bị khô ráp thì hàng rào bảo vệ da của trẻ đã bị tổn thương. Do đó, trong mùa lạnh, da trẻ thường rất khô, cha mẹ có thể thoa một lớp kem dưỡng để cung cấp độ ẩm cho da, giúp da không bị khô nứt hay dễ bị tổn thương. Ngoài ra, cha mẹ cũng nên bổ sung các chất dinh dưỡng cho trẻ có trong các thực phẩm như: rau dền, cà rốt, bí đỏ…

Đôi khi trẻ chỉ xuất hiện một vài vết muỗi đốt nhỏ, nhưng nếu ngứa và gãi thì trẻ sẽ dễ nhiễm trùng hơn, có thể tạo thành những mảng dày nhiều mụn nhọt li ti.

Nói tóm lại, da trẻ bình thường sẽ láng mịn, nên khi thấy những biểu hiện trên da trẻ như khô ráp, nổi sần đỏ, ban đỏ, màu sắc da không hồng hào mà có màu xanh hoặc vàng thì chúng ta cần phải đưa trẻ đi khám.

Bên cạnh đó, có những trường hợp da trẻ vàng do ăn bí đỏ, cà rốt nhiều (do chứa caroten) và không ảnh hưởng gì đến sức khỏe trẻ. Còn với những trẻ bị thiếu máu, sắc vàng trên da sẽ ánh lên nhiều hơn, không được hồng hào. Nếu không thể phân được trẻ vàng da có chất caroten hay do thiếu máu, cha mẹ có thể tham vấn thêm BS chuyên khoa để chẩn đoán kịp thời cho con.

4. Trẻ em nổi mề đay, khi nào cần đi khám?

Thưa BS, bệnh mề đay ở trẻ cũng rất nguy hiểm, mỗi khi mề đay nổi thì có những mảng phồng rộp rất đáng sợ. Và để phụ huynh bớt lo lắng, BS có thể cho biết tình trạng nổi mề đay là gì và khi nào chúng ta cần nên đưa trẻ đi khám bệnh ạ?

BS.CK2 Nguyễn Thị Thanh trả lời: Trong quá trình trưởng thành, nhiều trẻ cũng gặp phải vấn đề dị ứng nổi mề đay. Đây là một bệnh lý về miễn dịch, tức là phản ứng của cơ thể với một tác nhân nào đó như kháng nguyên. Ví dụ, có trẻ bị dị ứng khi ăn tôm, thịt bò hay trứng nhiều quá hoặc dị ứng với đạm sữa bò.

Mề đay là một phản ứng của cơ thể có thể kèm theo những triệu chứng khác như mệt mỏi, rối loạn đường ruột, chậm phát triển. Không đơn thuần chỉ là bệnh lý ngoài da, mề đay đôi khi còn là bệnh lý nội khoa, vì vậy cha mẹ cần phải đặc biệt thận trọng khi trẻ có những triệu chứng kèm theo.

Theo nghiên cứu, đa số trẻ thường dị ứng với mạt nhà (có trong bụi, mền gối, thú nhồi bông), một ít trường hợp trẻ bị dị ứng thức ăn. Triệu chứng cũng rất đa dạng, trẻ có thể bị ngứa, nổi hạt nhỏ tạo thành mảng mề đay dày, có những trẻ chỉ bị một dị ứng vài chỗ và tái đi tái lại nhiều lần chẳng hạn như ở tai, mi mắt,… Đối với những trường hợp như vậy, cha mẹ cần tìm hiểu nguyên nhân để biết cách phòng tránh cho trẻ. Theo đó, chúng ta có thể quan sát xem trẻ đã tiếp xúc với những gì (lông thú cưng, hóa chất,…) hoặc có thể thực hiện những xét nghiệm để tìm dị ứng nguyên.

5. Áp dụng mẹo dân gian để trị bệnh ngoài da cho trẻ, nên hay không?

Các ông bà thường áp dụng những phương pháp dân gian để trị những căn bệnh ngoài da cho trẻ. Vậy theo BS, những mẹo dân gian nào thật sự hữu ích và những mẹo nào chúng ta không sử dụng cho các bé ạ?

BS.CK2 Nguyễn Thị Thanh trả lời: Một số ông bà thường hái lá thảo dược mọc nhiều ở vùng quê nấu nước tắm cho trẻ để giảm tình trạng dị ứng ngoài da. Hiện trên thị trường bày bán rất nhiều sản phẩm sữa tắm dịu nhẹ có chiết xuất từ thảo dược dành riêng cho trẻ nên BS không tham khảo nhiều về vấn đề này. Nhưng BS nghĩ rằng, nếu muốn sử dụng những loại lá ở vùng quê tắm cho trẻ thì chúng ta nên rửa lá thật sạch, đồng thời đảm bảo nguồn nước sạch. Bên cạnh đó, dù là sản phẩm tây y hay đông y thì đều có thể gây kích ứng cho trẻ. Vì vậy, trước khi sử dụng, chúng ta nên kiểm tra thử ở một vùng da nhỏ, nếu ổn thì mới áp dụng lên toàn cơ thể trẻ.

Với những triệu chứng như nhọt, nhiều người thường dùng phương pháp đắp thảo dược lên mụn nhọt đó. Theo BS, chúng ta không nên áp dụng mẹo dân gian này vì nó có thể gây nhiễm trùng cho trẻ. Khi đắp thảo dược, chúng ta có thể thấy nhọt vỡ mủ, khô đi và nghĩ rằng như vậy đã hết triệu chứng. Nhưng thực tế, việc này có thể gây nhiễm khuẩn huyết, ảnh hưởng đến các cơ quan như thận, gan, phổi và làm tình trạng nhiễm trùng nặng nề hơn.

Khi thời tiết nóng, trẻ thường bị rôm sảy, mề đay, cha mẹ nên cho trẻ mặc quần áo thông thoáng. Theo đó, chúng ta lựa chọn quần áo có chất liệu dễ thấm hút mồ hôi, chẳng hạn như chất liệu cotton. Bởi có những chất liệu khi sờ vào thì cảm quan thấy mát nhưng thực tế chúng rất khó thấm hút mồ hôi, khiến trẻ dễ bị rôm sảy hơn.

6. Phương pháp chăm sóc trẻ an toàn, khoa học?

Nhờ BS đưa ra những phương pháp cho các ông bố bà mẹ trong việc chăm sóc con một cách an toàn và khoa học ạ?

BS.CK2 Nguyễn Thị Thanh trả lời: Làn da trẻ em là bộ phận quan trọng bảo vệ cơ thể trước những tác nhân bên ngoài. Để chăm sóc một cách an toàn, khi trẻ vừa chào đời, người mẹ nên cho trẻ bú sữa non bởi sữa mẹ chứa rất nhiều kháng thể. Đặc biệt, khi bú mẹ, trẻ phải được bú sữa đầu và sữa cuối.

Với trẻ dưới 6 tháng, sữa là thức ăn rất tốt. Nhưng khi trẻ lớn hơn, ngoài sữa mẹ, trẻ cần được ăn dặm được bổ sung nhiều dưỡng chất từ đa dạng các thực phẩm: như rau, củ, quả, thịt, cá…

Đối với các thức ăn như sữa chua, trứng thì nên tập ăn từ từ và không nên cho trẻ ăn mỗi ngày. Đặc biệt, với những trẻ có người thân bị dị ứng với trứng thì nên tập cho trẻ ăn cháo trứng từ từ.

Đồng thời, chúng ta nên tiêm ngừa cho trẻ đúng lịch trình. Do ảnh hưởng từ đại dịch COVID-19 vừa qua, nhiều trẻ bị hoãn lịch tiêm ngừa rất lâu. Vì vậy, khi có cơ hội thì cha mẹ nên đưa trẻ đi tiêm ngay.

Bên cạnh đó, nên vệ sinh cơ thể cho trẻ thật sạch và tập thói quen từ khi còn bé.

7. Tủ thuốc gia đình có trẻ sơ sinh cần có gì?

Thưa BS, trong tủ thuốc của mỗi gia đình, đặc biệt là với gia đình có trẻ sơ sinh thì chúng ta nên chuẩn bị sẵn những loại thuốc nào để có thể bôi hoặc cho trẻ uống ạ?

BS.CK2 Nguyễn Thị Thanh trả lời: Không chỉ riêng trẻ nhỏ mà cả người lớn đều nên có những loại thuốc dự phòng bệnh ngoài da trong tủ thuốc gia đình như: oxy già; cồn (nên chọn loại có thể sử dụng cho trẻ như: eosine 2% dành cho trẻ dưới 1 tuổi); băng cá nhân; các loại thuốc hạ sốt; kìm cắt móng tay, chân…