Trào ngược dạ dày ở người cao tuổi dễ bị bỏ sót vì triệu chứng quá mơ hồ

Triệu chứng kín đáo, nội soi sớm để tránh bỏ sót tổn thương nặng

Chia sẻ bên lề Hội nghị Khoa học Thường niên Hội Lão khoa TPHCM 2026, PGS.TS.BS Bùi Hữu Hoàng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Y học TPHCM, Chủ tịch Hội Gan mật TPHCM cho biết, bệnh lý ở người cao tuổi luôn có những đặc điểm riêng, và trào ngược dạ dày thực quản là một ví dụ điển hình. Khác với hình dung thường gặp về ợ nóng, nóng rát sau xương ức hay đau tức vùng thượng vị, ở người lớn tuổi, biểu hiện ban đầu của bệnh có thể rất mơ hồ.

Theo chuyên gia, có những bệnh nhân gần như không có triệu chứng rõ rệt, chỉ cảm thấy hơi khó chịu hoặc vướng họng thoáng qua. Chính sự kín đáo này khiến bệnh dễ bị xem nhẹ. Tuy nhiên, thực tế lâm sàng cho thấy có trường hợp khi nội soi thực quản - dạ dày lại phát hiện tổn thương khá nặng.

Từ đó, PGS.TS.BS Bùi Hữu Hoàng nhấn mạnh, ở người cao tuổi không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng điển hình mới nghĩ đến bệnh trào ngược hay bệnh lý dạ dày. Chỉ cần có nghi ngờ, người bệnh đã nên được cân nhắc nội soi sớm. Việc nội soi không chỉ giúp xác định tổn thương ở thực quản, dạ dày mà còn góp phần phát hiện những bất thường nặng hơn ở đường tiêu hóa.

Đây là điểm đặc biệt quan trọng bởi ở lứa tuổi này, nguy cơ xuất hiện các tổn thương nặng trong ống tiêu hóa cao hơn, trong đó đáng lo ngại nhất là ung thư đường tiêu hóa. Vì vậy, theo ông, vấn đề chẩn đoán ở người cao tuổi cần được đặt trong tinh thần cảnh giác, tránh chủ quan chỉ vì triệu chứng không rầm rộ.

Điều trị trào ngược ở người cao tuổi phải tính kỹ do đa bệnh lý, nguy cơ tương tác thuốc cao

Không chỉ khó ở khâu nhận diện bệnh, điều trị trào ngược dạ dày thực quản ở người cao tuổi cũng có nhiều điểm cần lưu ý. Theo PGS.TS.BS Bùi Hữu Hoàng, khi lựa chọn thuốc cho nhóm bệnh nhân này, yếu tố an toàn phải được đặt lên hàng đầu. Trong đó, nhóm Alginate là một lựa chọn tương đối an toàn do ít tác dụng phụ.

Bên cạnh đó, để kiểm soát tốt triệu chứng trào ngược, thuốc ức chế axit, đặc biệt là nhóm ức chế bơm proton, cho hiệu quả rõ trong kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, việc dùng thuốc ở người cao tuổi không thể áp dụng một cách đơn giản như ở người trẻ. Liều dùng cần được điều chỉnh phù hợp với tuổi và tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân, không nên dùng liều quá cao nhằm hạn chế nguy cơ tác dụng phụ.

Chuyên gia cũng lưu ý, khó khăn lớn trong điều trị người cao tuổi không chỉ nằm ở riêng bệnh trào ngược dạ dày thực quản mà còn xuất phát từ đặc điểm chung của lứa tuổi này: quá trình lão hóa đi kèm nhiều bệnh đồng mắc như đái tháo đường, suy thận, bệnh tim mạch... Khi đó, người bệnh thường phải sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc, làm tăng nguy cơ tương tác thuốc và ảnh hưởng bất lợi trong điều trị.

Do đó, khi phối hợp thuốc, bác sĩ cần cân nhắc rất kỹ, lựa chọn những thuốc an toàn, liều lượng phù hợp và nắm vững đặc tính dược lý để nhận diện những thuốc có hiệu quả, cũng như những phối hợp có thể gây tương tác. Theo PGS.TS.BS Bùi Hữu Hoàng, đây là nguyên tắc chung trong điều trị cho người cao tuổi, không chỉ với trào ngược dạ dày thực quản mà với hầu hết bệnh lý ở nhóm tuổi này.

>>> Sốt xuất huyết ở người cao tuổi dễ bị bỏ sót và trở nặng vì triệu chứng không điển hình

>>> Suy thận mạn khiến loãng xương ở người già nguy hiểm hơn

>>> Người cao tuổi dễ tăng biến chứng nếu chỉ điều trị bệnh mà bỏ qua dự trữ sức khỏe

>>> Viêm mạn tính kéo dài khiến lão hóa nhanh, bệnh mạn tính khó kiểm soát

>>> Người cao tuổi thiếu đạm dễ suy kiệt, kể cả khi mắc bệnh thận mạn

>>> Miễn dịch suy yếu khiến người cao tuổi dễ nhiễm trùng tái phát

>>> Nhiều bệnh nhân tim mạch vẫn sống kém chất lượng dù đã can thiệp mạch vành