Suy thận mạn khiến loãng xương ở người già nguy hiểm hơn

Người cao tuổi suy thận mạn: nguy cơ loãng xương tăng gấp bội và phức tạp hơn

Theo PGS.TS.BS Cao Thanh Ngọc - Chủ tịch Hội Bệnh Tự miễn Cơ Xương Khớp TPHCM, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Lão khoa TPHCM, tuổi cao là một yếu tố nguy cơ độc lập của loãng xương và gãy xương. Khi cơ thể lão hóa, quá trình hủy xương diễn ra mạnh hơn quá trình tạo xương, dẫn đến mất xương và làm tăng nguy cơ gãy xương.

Tuy nhiên, ở những bệnh nhân đồng thời mắc suy thận mạn, nguy cơ này không chỉ tăng lên mà còn trở nên phức tạp hơn. Nguyên nhân là do bệnh thận mạn gây ra rối loạn chuyển hóa xương - một tình trạng rất phổ biến ở nhóm bệnh nhân này. Chính sự kết hợp giữa lão hóa và rối loạn chuyển hóa do thận khiến cấu trúc xương trở nên yếu hơn, khó dự đoán và khó kiểm soát hơn so với loãng xương đơn thuần do tuổi.

Thực tế lâm sàng cho thấy, nếu một bệnh nhân cao tuổi có chức năng thận bình thường, việc điều trị loãng xương tương đối thuận lợi. Bác sĩ có thể kết hợp các biện pháp không dùng thuốc như dinh dưỡng, vận động cùng với thuốc để đạt hiệu quả tốt nếu bệnh nhân tuân thủ điều trị.

Ngược lại, khi có suy thận mạn, việc điều trị trở nên khó khăn hơn cho cả bác sĩ lẫn người bệnh. Không chỉ đơn thuần là bổ sung thuốc, mà còn cần đánh giá toàn diện tình trạng chuyển hóa xương, mức độ suy thận và nguy cơ biến chứng đi kèm.

Lựa chọn thuốc điều trị phải dựa vào mức độ suy thận và phối hợp chuyên khoa

Một trong những điểm mấu chốt trong điều trị là phân độ suy thận. Theo đó, ở các giai đoạn nhẹ (giai đoạn 1, 2, 3A), việc sử dụng thuốc điều trị loãng xương có thể tương tự như ở người không mắc bệnh thận, tuy vẫn cần theo dõi chặt chẽ.

Tuy nhiên, từ giai đoạn 3B trở đi, việc điều trị đòi hỏi sự thận trọng cao. Trước khi chỉ định thuốc, bác sĩ cần xác định rõ loãng xương ở bệnh nhân là do quá trình lão hóa tự nhiên hay có liên quan đến rối loạn chuyển hóa xương do suy thận. Nếu có yếu tố chuyển hóa do thận, cần phối hợp với chuyên khoa thận học để điều chỉnh trước, sau đó mới tiến hành điều trị loãng xương.

Ngoài ra, mức lọc cầu thận là một thông số quan trọng để lựa chọn thuốc phù hợp. Một số thuốc có thể dùng an toàn ở người có chức năng thận bình thường nhưng lại chống chỉ định hoặc cần cân nhắc kỹ ở bệnh nhân suy thận. Vì vậy, việc cá thể hóa điều trị là bắt buộc.

PGS.TS.BS Cao Thanh Ngọc cũng lưu ý, dù hiện nay đã có một số nhóm thuốc có thể sử dụng cho bệnh nhân suy thận tại Việt Nam, nhưng trong quá trình điều trị vẫn cần theo dõi sát các biến chứng liên quan đến thận để đảm bảo an toàn.

Một điểm đáng chú ý khác là loãng xương thường diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng. Phần lớn trường hợp chỉ được phát hiện khi đã xảy ra gãy xương - tức là khi bệnh đã bước vào giai đoạn biến chứng, khiến việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém hơn rất nhiều.

Do đó, chuyên gia nhấn mạnh, không chỉ bệnh nhân suy thận mạn mà tất cả người cao tuổi hoặc những người có yếu tố nguy cơ đều cần được chủ động tầm soát rối loạn chuyển hóa xương và loãng xương. Việc phát hiện sớm giúp can thiệp kịp thời, thay vì chờ đến khi xảy ra gãy xương mới điều trị, lúc này không chỉ khó khăn hơn mà còn làm gia tăng đáng kể chi phí và gánh nặng cho người bệnh.