Nhiều bệnh nhân tim mạch vẫn sống kém chất lượng dù đã can thiệp mạch vành

Phần lớn bệnh nhân vẫn còn đau và lo âu sau đặt stent hoặc phẫu thuật

GS.TS.BS Nguyễn Đức Công - Phó Chủ tịch hội Nội khoa Việt Nam cho biết, hội chứng động mạch vành mạn là bệnh lý phổ biến, chiếm khoảng 1/5 số bệnh tim mạch nhưng lại liên quan đến gần một nửa số ca tử vong do tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi.

Biểu hiện điển hình của bệnh là đau thắt ngực - yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động và sinh hoạt hàng ngày. Tần suất cơn đau càng nhiều, chất lượng cuộc sống của người bệnh càng suy giảm rõ rệt. Không chỉ dừng lại ở triệu chứng thể chất, bệnh còn kéo theo nhiều vấn đề tâm lý như lo âu, trầm cảm, sợ đột tử, làm giảm khả năng hoạt động và tương tác xã hội, thậm chí có thể giảm tới 3 lần so với bình thường.

Chuyên gia dẫn chứng các nghiên cứu thực tế cho thấy, dù đã can thiệp tái thông mạch vành như phẫu thuật bắc cầu (CABG) hay đặt stent (PCI), chất lượng cuộc sống của bệnh nhân vẫn chưa thể trở về mức bình thường.

Cụ thể, sau phẫu thuật CABG, các chỉ số về hoạt động chức năng, cảm nhận đau, sức khỏe tổng quát hay đời sống tinh thần chỉ đạt khoảng 60-80% so với mức tối ưu.

Tương tự, sau đặt stent 3 tháng, dù có khoảng 70-80% bệnh nhân đạt trạng thái gần bình thường, vẫn còn tỷ lệ đáng kể người bệnh tiếp tục gặp tình trạng đau, khó chịu và đặc biệt là lo âu kéo dài. Chỉ khoảng 22% bệnh nhân hoàn toàn hết lo lắng, trong khi đa số vẫn còn ảnh hưởng tâm lý ở nhiều mức độ.

Điều này cho thấy, can thiệp mạch vành dù cần thiết nhưng chưa đủ để giải quyết toàn diện vấn đề chất lượng sống, đòi hỏi một chiến lược điều trị toàn diện hơn.

Kiểm soát đau ngực và nhịp tim sau can thiệp giúp cải thiện chất lượng sống

Từ thực tế trên, GS.TS.BS Nguyễn Đức Công nhấn mạnh, quản lý hội chứng động mạch vành mạn cần hướng đến 3 mục tiêu chính: cải thiện chất lượng cuộc sống, kéo dài tuổi thọ và giảm biến cố tim mạch.

Trong đó, điều trị nội khoa tối ưu đóng vai trò trung tâm, kết hợp với thay đổi lối sống và can thiệp khi cần thiết. Các biện pháp bao gồm kiểm soát triệu chứng đau thắt ngực, cải thiện chức năng tim, đồng thời giảm nguy cơ tiến triển bệnh.

Về điều trị triệu chứng, các thuốc được sử dụng nhằm giảm đau thắt ngực và cải thiện cung cấp máu cho cơ tim. Trong đó, nhóm chẹn beta và chẹn kênh canxi được xem là nền tảng, đặc biệt trong kiểm soát nhịp tim và triệu chứng đau ngực. Nếu chưa kiểm soát tốt, có thể phối hợp nhiều nhóm thuốc hoặc bổ sung các thuốc khác theo từng trường hợp cụ thể.

Một điểm đáng chú ý là chiến lược điều trị hiện nay hướng đến “cá thể hóa”, tức lựa chọn thuốc và phương pháp phù hợp với từng bệnh nhân, dựa trên triệu chứng, bệnh đi kèm và mức độ nguy cơ.

Theo Giáo sư, trong các lựa chọn điều trị, chẹn beta, đặc biệt là các thuốc chọn lọc, được đánh giá có vai trò quan trọng. Khi sử dụng đúng và tối ưu liều, nhóm thuốc này giúp giảm rõ rệt tần suất cơn đau thắt ngực, giảm nhu cầu dùng thuốc cắt cơn và cải thiện kiểm soát nhịp tim. Việc đưa nhịp tim về mức mục tiêu, đặc biệt dưới 60 lần/phút, được xem là yếu tố quan trọng giúp cải thiện tưới máu cơ tim và tiên lượng bệnh.

Đáng lưu ý, chẹn beta chọn lọc có thể sử dụng an toàn ở một số bệnh nhân có bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nếu được chỉ định đúng, đồng thời còn giúp giảm nguy cơ tử vong.

Ngoài ra, điều trị sớm sau hội chứng vành cấp bằng chẹn beta, nếu không có chống chỉ định, cũng được khuyến cáo giúp giảm nguy cơ tái nhồi máu cơ tim và rối loạn nhịp nguy hiểm.

GS.TS.BS Nguyễn Đức Công cho rằng, đau thắt ngực trong hội chứng động mạch vành mạn không chỉ là triệu chứng đơn thuần mà là yếu tố làm suy giảm sâu chất lượng sống. Vì vậy, điều trị không thể chỉ tập trung vào can thiệp mạch hay kiểm soát bệnh lý, mà cần một chiến lược toàn diện, trong đó điều trị nội khoa tối ưu và cá thể hóa đóng vai trò then chốt để giúp người bệnh sống khỏe hơn, hoạt động tốt hơn và giảm gánh nặng bệnh tật lâu dài.

>>> Sốt xuất huyết ở người cao tuổi dễ bị bỏ sót và trở nặng vì triệu chứng không điển hình

>>> Suy thận mạn khiến loãng xương ở người già nguy hiểm hơn

>>> Người cao tuổi dễ tăng biến chứng nếu chỉ điều trị bệnh mà bỏ qua dự trữ sức khỏe

>>> Viêm mạn tính kéo dài khiến lão hóa nhanh, bệnh mạn tính khó kiểm soát

>>> Người cao tuổi thiếu đạm dễ suy kiệt, kể cả khi mắc bệnh thận mạn

>>> Miễn dịch suy yếu khiến người cao tuổi dễ nhiễm trùng tái phát