Quan sát trẻ sơ sinh, đâu là dấu hiệu bất thường?

1. Trẻ sơ sinh nghẹt mũi, thở miệng

Vấn đề thường gặp ở trẻ sơ sinh là nghẹt mũi, trong 10 bà mẹ 9 bà mẹ than phiền con bị nghẹt mũi.

Mũi của trẻ sơ sinh nhỏ và khoang hẹp, chỉ cần bị tắc đàm nhớt ở mũi hay khoang hẹp em bé sẽ không thở được. Hiện tượng tắc đường mũi sẽ khiến em bé thở khục khục ở mũi. Khi mũi bị tắc nghẽn, em bé sẽ thở bằng miệng, vì vậy đưa bình sữa vào, bé không thở được và phải bỏ ti ra để thở.

Nghẹt mũi là dấu hiệu đầu tiên khiến trẻ khó thở, chúng ta cần nhỏ mũi, rửa mũi và thông mũi cho trẻ. Chúng ta chỉ cần thông đường mũi của trẻ bằng cách nhỏ mũi, rửa mũi bằng nước muối. Cách làm trên sẽ giải quyết được vấn đề.

2. Trẻ sơ sinh thở nhanh, thở mệt

Có một số trường hợp nặng hơn, nghẹt mũi kèm bé thở hơi nhanh, người lớn chỉ thở 20 lần một phút. Em bé thở 60 lần một phút là dấu hiệu thở nhanh (thở dồn dập).

Bé không thở nhanh nhưng thở mệt, bé phải gắng sức thở. Có một số em bé phải thở gắng sức khi nghẹt mũi, bé phải hít mạnh lên xương sườn để hít không khí vào.

Nghẹt mũi chỉ là tạm thời, khi ta rửa sạch mũi cho bé bé sẽ thở êm. Em bé thở gắng sức, kéo dài lúc đó là dấu hiệu của bệnh lý.

Một số em bé thở không đều, có một số bé sơ sinh ngưng thở hay quên thở. Bé ngưng thật lâu, sau đó mới thở lại. Trong các trường hợp như vậy, chúng ta phải lưu ý ngưng thở kéo dài quá 15 giây hoặc 20 giây phải khiều khiều trẻ mới thở lại. Đó cũng là dấu hiệu của bệnh lý để phát hiện sớm.

3. Cuống rốn ướt, tấy đỏ, mùi hôi

Các bà mẹ thường lo lắng về cuống rốn của bé. Khi một cuống rốn ướt, có mùi hôi, quanh cuốn rốn bị đỏ, các bà mẹ nên đưa trẻ đi khám nhằm tránh nhiễm trùng.

Rốn sắp rụng sẽ tiết ra một chút dịch, hơi ra máu nhưng rốn không hôi và không bị đỏ, chúng ta cứ yên tâm. Nếu nó chảy dịch, chân rốn bị hôi và hơi đỏ, sung. Chúng ta phải đưa bé đi khám ngay.

4. Bé ngủ dậy mà không co đạp tay chân

Một vấn đề đáng quan tâm tiếp theo là thần kinh của em bé. Khi một em bé thức dậy, tay chân của trẻ hay co và đạp. Một em bé sơ sinh khi thức dậy sẽ không bao giờ nằm im, nhưng nằm xụi lơ là dấu hiệu bất thường. Một em bé thường co tay chân khi vừa thức dậy, nằm mềm nhão là dấu hiệu của bệnh lý và chúng ta cần lưu ý.

5. Tiếng khóc của bé nói lên điều gì?

Dấu hiệu thứ nhì để nhận biết sự bất thường ở trẻ là tiếng khóc của em bé. Một em bé bình thường có rất nhiều cách khóc. Trẻ khóc đòi ăn, đòi bú, đi tiêu, tiểu, ướt tả trẻ cũng khóc. Trẻ muốn được ẫm cũng khóc. Đó là cách khóc bình thường, ta chỉ cần giải quyết nhu cầu của em bé. Em bé sẽ nín khóc. Còn tiếng khóc kéo dài nhưng mình không rõ lý do, tiếng khóc liên tục không dứt, âm sắc cao (khóc thét) hơn bình thường.

Chúng ta cần lưu ý đến các vấn đề đó, nó là vấn đề về bệnh lý không phải khóc đòi bú hay đòi ẫm. Người mẹ sẽ phân biệt được âm sắc của con mình khi đòi bú hay sao, trẻ khóc vì đòi ẵm. Trẻ khóc thét bà mẹ sẽ là người biết được dấu hiệu này.

Điểm thứ hai, trẻ khóc yếu hẳn đi. Bình thường trẻ khóc rất to, nhưng giờ tiếng khóc rất nhỏ. Đó là bệnh lý, âm sắc của tiếng khóc rất quan trọng.

Theo BS Cam Ngọc Phượng

Trưởng khoa Sơ sinh và Hồi sức sơ sinh, Bệnh viện Quốc tế Hạnh Phúc

Trọng Dy (ghi)