Kiểm soát đường huyết, người bệnh đái tháo đường nên ăn thế nào?

Sau một tuần điều trị nội trú kết hợp điều chỉnh khẩu phần tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, người bệnh đái tháo đường type 2 giảm từ 80 xuống 79 kg, đường huyết lúc đói từ 10,2 xuống 6,8 mmol/L. Theo bác sĩ, khẩu phần cần được xây dựng riêng cho từng người để kiểm soát đường huyết mà vẫn ăn đủ chất và duy trì khối cơ.

Đường huyết cải thiện sau một tuần điều trị kết hợp dinh dưỡng

Khi nhập viện, người bệnh 45 tuổi, cao 1,65 m, nặng 80 kg, có chỉ số khối cơ thể (BMI) 29,4 kg/m². Đường huyết lúc đói là 10,2 mmol/L, HbA1c, chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong những tháng gần đây là 8,7%. Huyết áp lúc nhập viện ghi nhận 145/90 mmHg.

Trong bảy ngày nằm viện, người bệnh được đánh giá tình trạng dinh dưỡng, dùng suất ăn dành cho người mắc đái tháo đường và được tư vấn điều chỉnh khẩu phần song song với điều trị nội khoa. Khi xuất viện, người bệnh giảm 1 kg, đường huyết lúc đói còn 6,8 mmol/L và huyết áp còn 130/80 mmHg. Theo bệnh viện, đây là kết quả của cả quá trình điều trị, trong đó điều chỉnh dinh dưỡng đóng vai trò hỗ trợ.

Bác sĩ Khoa Dinh dưỡng khám, đánh giá trình trạng dinh dưỡng cho bệnh nhân

Khẩu phần cần tính đến cả thuốc đang dùng và thói quen ăn uống

Đại tá, BS.CK2 Đặng Biên Cương, Chủ nhiệm Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết không có một thực đơn chung cho tất cả người bệnh đái tháo đường. Để xây dựng khẩu phần, bác sĩ cần xem xét tuổi, tình trạng dinh dưỡng, mức độ vận động, bệnh đi kèm, thuốc đang sử dụng và cả những món người bệnh thường ăn.

Với người mắc đái tháo đường típ 2 kèm thừa cân hoặc béo phì, hướng dẫn năm 2026 của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) cho biết giảm 57% cân nặng ban đầu có thể giúp cải thiện đường huyết và một số yếu tố nguy cơ tim mạch. Nếu giảm và duy trì mức giảm trên 10%, một số người có thể đạt thuyên giảm đái tháo đường típ 2. Mục tiêu giảm cân cần được đặt riêng cho từng người, bảo đảm đủ dinh dưỡng và duy trì khối cơ.

Tại Bệnh viện 108, Khoa Dinh dưỡng phối hợp với các khoa điều trị để đánh giá người bệnh và xây dựng suất ăn cân đối, có kiểm soát lượng carbohydrate, tức nhóm chất bột đường. Người có nguy cơ dinh dưỡng cao hoặc nhu cầu đặc biệt được đánh giá kỹ hơn để điều chỉnh khẩu phần. Trước khi xuất viện, người bệnh và gia đình được hướng dẫn cách chọn thực phẩm, chia khẩu phần, duy trì vận động và theo dõi cân nặng tại nhà.

Bác sĩ Đặng Biên Cương lưu ý người bệnh tránh tự kiêng khem quá mức. Khẩu phần cần được theo dõi và điều chỉnh định kỳ để phù hợp với sức khỏe, mục tiêu đường huyết và khả năng duy trì trong sinh hoạt hằng ngày.