Hơn 60 "thăng trầm" của thuốc trị tiểu đường - Metformin
Bác sĩ Nguyễn Bảo Trung ví von thuốc Metformin trải qua nhiều "thăng trầm" như cuộc sống. Hơn 60 năm, vượt qua thời hoàng kim đến những lời đồn thổi, đến nay Metformin đã chứng minh, không chỉ có tác dụng trên người bệnh tiểu đường mà còn với các trường hợp béo phì, buồng trứng đa nang... Nhưng cái gì cũng có hai mặt.
Hồi trước mỗi khi khám bệnh là vị bác sĩ đó la người bệnh um sùm: "Bà bỏ cái gì vào mồm bà phải ghi ra giấy cho tôi/ Ông ăn sướng cái mồm để đường tăng chót vót vậy hả?". Dù bị la dữ dội nhưng người bệnh vẫn đến khám chỗ vị bác sĩ đó nườm nợp bởi ai cũng cảm nhận được tình thương và trái tim nóng ấm đằng sau những lời khó nghe.
Khi mức đường huyết và áp huyết người bệnh tăng sẽ kèm theo các biến chứng nặng nề không thể tránh khỏi. Lời nói thật bao giờ cũng dễ mếch lòng. Nhưng liệu chúng ta cần lời nói thật hay những lời ngọt ngào không thật.
Mãi sau này gần 20 năm, vị bác sĩ đó không còn la người bệnh nữa. Vị bác sĩ đó nói: Đối với một số người bệnh, thay vì cố gắng thuyết phục đưa các chỉ số huyết áp, đường huyết về mức bình thường thì chúng ta nên cố gắng thuyết phục họ chấp nhận cái mức hiện tại bởi như thế có lợi hơn.
Bạn thấy đó, phải trải qua gần 20 năm. Nếu đời người là 60 năm theo nhạc sĩ Y Vân: "Em ơi, có bao lâu, 60 mươi năm cuộc đời", thì 20 năm đó là một hành trình. Phải từng trải, phải đau đớn nằm trên giường bệnh, phải hiểu không chuyện gì xảy ra, không người nào sống theo ý muốn chúng ta được.
Bây giờ nói về Metformin, thuốc điều trị bệnh đái tháo đường type 2, đang được chỉ định rộng rãi với góc nhìn lại gần 60 năm.
Trong y văn cổ, 1772 người ta ghi nhận cây Goat's phần thân lá dùng để điều trị bệnh truyền nhiễm, rắn cắn, giun sán và đặc biệt điều trị chứng khát nước nhiều và đi tiểu nhiều. Mãi đến năm 1957 các nhà khoa học mới xác định được chất có trong cây Goat's dùng để điều trị bệnh đái tháo đường và được sử dụng trong lâm sàng. Năm 1968 được xem là thời kì hoàng kim của thuốc.
Nhưng đến thập niên 80, sự ra đời của Insulin tổng hợp thành Human Insulin đã đẩy nhóm thuốc Biguanide bao gồm Metformin, Phenformin, Buformin xuống hạng. Đến năm 1978 các bác sĩ ghi nhận nhiều bệnh nhân nhiễm acid lactic từ Phenformin và tất cả thuốc nhóm Biguanide bị cấm sử dụng tại Mỹ.
Trong cuộc sống chúng ta vẫn hay như vậy, thường hay nhìn 1 người mà phán xét cả tập thể.
Những năm sau đó là lời đồn thổi dùng Metformin sẽ dẫn đến suy thận. Rồi đến năm 2000, Cục quản lý thuốc và Thực phẩm Hoa Kỳ chứng nhận Metformin là thuốc lựa chọn đầu tiên và hàng đầu trong điều trị bệnh đái tháo đường type 2, hay còn gọi không phụ thuộc insulin. Và năm 2019 nhìn vào bảng hướng dẫn điều trị của Hiệp Hội Các Nhà Nội Tiết Hoa Kỳ, chúng ta thấy rằng: thuốc Metformin được đề nghị xuyên suốt quá trình điều trị bệnh và có thể phối hợp với nhiều thuốc khác nếu không có chống chỉ định.
Nhiều nghiên cứu chứng tỏ rằng: Trong nghiên cứu bản lề UKPDS, khi người bệnh dùng thuốc Metformin sẽ giảm đường huyết, giảm cân, hạn chế biến cố biến chứng tim mạch, cải thiện tiên lượng sống và hiệu quả kế thừa kéo dài, ít xuất hiện bệnh ung thư so với dùng nhóm Insulin và nhóm Sulfourea (S.U).
Ngày nay Metformin còn được chỉ định cho một số trường hợp béo phì, tiền đái tháo đường, hội chứng buồng trứng đa nang - nguyên nhân gây vô sinh hàng đầu ở nữ giới - khi dùng Metformin sẽ cải thiện tình trạng đề kháng insulin và tăng xác xuất đậu thai ở phụ nữ mang hội chứng này. Và Metformin được xem là "thần dược" trong điều trị lão hoá, nghiên cứu TIMES. Metformin lại được ứng dụng trong một số bệnh da liễu như rậm lông, mụn trứng cá, vảy nến, gai đen...
Xem biểu đồ của Metformin ở hình dưới chúng ta nhận ra đây là biểu đồ hình sin, lên rồi xuống, xuống rồi lên.

Đời người đôi khi cũng thăng trầm như vậy. Có những chuyện đúng hôm nay lại sai ngày mai, có những chuyện sai ngày mai lại đúng vào ngày mốt. Quan trọng là đứng trước những chuyện đúng sai chúng ta phải biết mở rộng cõi lòng.
Thuốc đắng giã tật, sự thật mếch lòng là vậy! Có những sự thật chua chát, gây cho chúng ta tổn thương và tự ái... nhưng nếu chúng ta không nhìn nhận đầy đủ sẽ dẫn đến đánh mất cả đời còn lại. Nhưng cái gì cũng có hai mặt. Khi dùng Metformin cũng có rất nhiều người bệnh bị tác dụng phụ trên đường tiêu hoá, gây tiêu chảy, rối loạn nhu động ruột. Để khắc phục tình trạng này nên sử dụng Metformin phóng thích kéo dài.
Kế đến phải chú ý chức năng thận cho người bệnh. Nếu bệnh thận mạn ở mức độ 3 - 4 thì không nên sử dụng hay phải giảm liều. Không được dùng trong những trường hợp cấp hay bệnh nhân có sử dụng thuốc cản quang, phẫu thuật gây mê hay gây tê...
Bạn thấy không, đối với một viên thuốc mà còn đủ mọi phong ba thì chúng ta đừng dễ dàng tin mấy vị thuốc mấy bài thuốc thiếu cơ sở khoa học trên mạng, kẻo không tiền mất tật mang.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
