Đừng nhầm lẫn nỗi buồn thoáng qua với "vực thẳm" trầm cảm sau sinh

Sau khi sinh con, nhiều người mẹ có thể trở nên nhạy cảm hơn, dễ khóc, dễ tủi thân hoặc cảm thấy quá tải vì những thay đổi trong cuộc sống. Không ít gia đình cho rằng đây chỉ là trạng thái “buồn sau sinh” bình thường và sẽ tự qua đi. Tuy nhiên, nếu những cảm xúc tiêu cực kéo dài và ngày càng nghiêm trọng, đó có thể là dấu hiệu của trầm cảm sau sinh - một rối loạn tâm thần cần được phát hiện và can thiệp sớm.

Theo BS.CK2 Nguyễn Thị Ái Vân - Bệnh viện Bạch Mai, trầm cảm sau sinh không phải là biểu hiện của sự yếu đuối hay “quá nhạy cảm” ở người mẹ. Đây là tình trạng có liên quan đến nhiều yếu tố sinh học, tâm lý và áp lực trong giai đoạn hậu sản.

Không chỉ là cảm giác buồn thoáng qua

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa trạng thái “Baby Blues” - cảm giác buồn, dễ xúc động xuất hiện trong thời gian ngắn sau sinh với trầm cảm sau sinh thực sự.

Theo bác sĩ, sau khi em bé chào đời, cơ thể người mẹ trải qua những biến động nội tiết rất lớn. Nồng độ estrogen và progesterone giảm mạnh trong thời gian ngắn, tác động trực tiếp đến hệ thần kinh và cảm xúc.

Có thể hình dung bộ não giống như một cỗ máy đang vận hành ở cường độ cao nhưng đột ngột mất nguồn năng lượng. Sự thay đổi này có thể khiến người mẹ dễ suy sụp tinh thần, xuất hiện suy nghĩ tiêu cực hoặc những phản ứng bất thường.

Ngoài thay đổi nội tiết, tình trạng thiếu ngủ kéo dài, đau sau sinh, áp lực chăm sóc trẻ sơ sinh hoặc cảm giác phải trở thành một “người mẹ hoàn hảo” cũng có thể khiến nhiều phụ nữ rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài.

Những dấu hiệu gia đình không nên bỏ qua

Theo chuyên gia, gia đình cần đặc biệt lưu ý nếu người mẹ xuất hiện các biểu hiện kéo dài trên hai tuần như:

- Mất ngủ kéo dài dù em bé đã ngủ và môi trường xung quanh yên tĩnh, hoặc ngủ quá nhiều nhưng vẫn cảm thấy kiệt sức;

- Cảm giác vô cảm, không muốn gần gũi hoặc chăm sóc con;

- Né tránh tiếp xúc với mọi người xung quanh;

- Thường xuyên tự trách bản thân, cho rằng mình là “người mẹ tồi”;

- Xuất hiện suy nghĩ làm hại bản thân hoặc có ý nghĩ muốn “giải thoát” cho cả mẹ và con.

Theo BS.CK2 Nguyễn Thị Ái Vân, đây là những dấu hiệu cảnh báo cần được thăm khám chuyên khoa càng sớm càng tốt.

Gia đình là “tấm lưới an toàn” của người mẹ sau sinh

Việc quan tâm đến sức khỏe tinh thần của phụ nữ sau sinh cũng quan trọng không kém việc chăm sóc thể chất. Những thay đổi bất thường về cảm xúc, hành vi hoặc suy nghĩ của người mẹ không nên bị xem nhẹ hay gắn với nhận định “suy nghĩ nhiều quá”.

Sự lắng nghe, chia sẻ, hỗ trợ chăm sóc em bé và chủ động đưa người mẹ đi thăm khám khi cần có thể giúp phát hiện sớm và giảm nguy cơ xảy ra những hậu quả đáng tiếc.