Mẹ ăn uống đầy đủ nhưng vẫn ít sữa: Nguyên nhân do đâu?

Ăn nhiều chưa chắc đã giúp tăng sữa

Sữa mẹ được sản xuất chủ yếu dựa trên cơ chế cung - cầu. Khi trẻ bú hoặc mẹ hút sữa thường xuyên, tuyến vú nhận được tín hiệu để tiếp tục sản xuất sữa. Ngược lại, nếu cữ bú thưa, trẻ bú không hiệu quả hoặc mẹ hút sữa không đều, lượng sữa có thể giảm dù chế độ ăn uống đầy đủ.

Do đó, việc chỉ tập trung vào ăn nhiều món bổ dưỡng, uống các loại nước được truyền tai là “lợi sữa” nhưng không điều chỉnh việc bú và hút sữa có thể không mang lại hiệu quả như kỳ vọng.

Trẻ ngậm bắt vú chưa đúng cách

Một trong những nguyên nhân thường gặp khiến mẹ tưởng mình ít sữa là trẻ bú không hiệu quả. Nếu trẻ chỉ ngậm phần đầu núm vú, không ngậm sâu và đúng khớp ngậm, lực bú có thể không đủ để lấy sữa.

Tình trạng này có thể khiến trẻ bú lâu nhưng vẫn không nhận đủ sữa, trong khi tuyến vú không được làm rỗng hiệu quả. Về lâu dài, cơ thể mẹ nhận tín hiệu cần sản xuất ít sữa hơn.

Mẹ nên được nhân viên y tế hoặc chuyên gia tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ hướng dẫn cách cho trẻ ngậm bắt vú đúng. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần điều chỉnh tư thế và khớp ngậm, việc bú có thể cải thiện đáng kể.

Lịch bú hoặc hút sữa chưa phù hợp

Một số mẹ vì muốn “để dành sữa” nên cố kéo dài thời gian giữa các cữ bú hoặc hút sữa. Tuy nhiên, nếu bầu vú thường xuyên bị căng đầy trong thời gian dài, quá trình sản xuất sữa có thể bị chậm lại.

Trẻ sơ sinh thường cần bú nhiều lần trong ngày. Với mẹ hút sữa, việc duy trì lịch hút đều đặn, phù hợp với nhu cầu của trẻ là yếu tố quan trọng. Khi bỏ qua nhiều cữ bú hoặc hút sữa không đều, nguồn sữa có thể giảm dần.

Ngoài ra, nếu trẻ được bổ sung sữa công thức nhưng số lần bú mẹ giảm mà mẹ không hút sữa thay thế, lượng sữa mẹ cũng có thể bị ảnh hưởng.

Mẹ căng thẳng, thiếu ngủ

Sau sinh, cơ thể người mẹ trải qua nhiều thay đổi về thể chất và tâm lý. Căng thẳng, lo lắng, thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đến phản xạ tiết sữa, khiến sữa xuống chậm hoặc mẹ cảm giác lượng sữa giảm.

Điều này không có nghĩa mọi trường hợp ít sữa đều do tâm lý. Tuy nhiên, việc quá lo lắng, liên tục kiểm tra lượng sữa hoặc tự tạo áp lực “phải đủ sữa” có thể khiến hành trình nuôi con bằng sữa mẹ trở nên khó khăn hơn.

Mẹ cần được nghỉ ngơi trong khả năng có thể, ăn uống cân đối, uống đủ nước theo nhu cầu và nhận sự hỗ trợ từ gia đình.

Một số bệnh lý hoặc thuốc có thể ảnh hưởng nguồn sữa

Một số vấn đề sức khỏe như rối loạn tuyến giáp, hội chứng buồng trứng đa nang, thiếu máu, sót nhau sau sinh hoặc các rối loạn nội tiết có thể ảnh hưởng đến quá trình tạo sữa.

Bên cạnh đó, một số loại thuốc cũng có thể làm giảm tiết sữa. Vì vậy, nếu tình trạng ít sữa kéo dài dù mẹ đã điều chỉnh cách cho bú, cần trao đổi với bác sĩ để tìm nguyên nhân thay vì tự ý dùng thuốc hoặc sản phẩm gọi là “lợi sữa”.

Khi nào cần tìm sự hỗ trợ?

Mẹ nên được tư vấn sớm nếu trẻ tăng cân kém, tiểu ít, có dấu hiệu không nhận đủ sữa hoặc mẹ gặp đau nhiều khi cho bú. Việc đánh giá cần dựa trên tình trạng của trẻ, cách bú, số lần bú, cân nặng và sức khỏe của mẹ, không chỉ dựa vào cảm giác bầu vú mềm hay lượng sữa hút được.

Tóm lại, ăn uống đầy đủ là điều cần thiết nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định lượng sữa. Để duy trì nguồn sữa, mẹ cần chú trọng cơ chế cung - cầu, cho trẻ bú đúng cách và đủ thường xuyên, đồng thời quan tâm đến giấc ngủ, sức khỏe và các yếu tố nội tiết. Khi nghi ngờ ít sữa thật sự, nên tìm sự hỗ trợ chuyên môn để xác định đúng nguyên nhân và có giải pháp phù hợp.