Đừng chủ quan với tình trạng són tiểu sau sinh

1. Dấu hiệu cảnh báo sàn chậu bắt đầu suy yếu

Thưa bác sĩ, khi sàn chậu bắt đầu suy yếu, cơ thể người phụ nữ thường xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo nào? Trong đó, có những triệu chứng nào rất dễ bị bỏ qua hoặc thường bị xem là “chuyện bình thường” sau sinh?

BS.CK1 Nguyễn Thị Hải Yến - Khoa Khám bệnh A - Bệnh viện Hùng Vương trả lời:

Thực tế, các triệu chứng rối loạn chức năng sàn chậu thường xuất hiện khá sớm và phổ biến. Tuy nhiên, nhiều chị em lại có tâm lý chủ quan hoặc e ngại nên thường bỏ qua “thời điểm vàng” để thăm khám.

Các dấu hiệu cảnh báo điển hình bao gồm:

- Són tiểu (Rỉ nước tiểu): Đây là triệu chứng phổ biến nhất. Chị em dễ bị rỉ nước tiểu khi ho, cười, hắt hơi mạnh hoặc khi vận động nặng, chạy bộ, tập thể dục.

- Mất kiểm soát tiểu tiện: Cảm giác buồn tiểu gấp, không kịp đi vệ sinh hoặc tiểu lắt nhắt nhiều lần.

- Cảm giác tại vùng chậu: Thường xuyên thấy trằn nặng, căng tức vùng bụng dưới.

- Rối loạn chức năng tình dục: Đau khi giao hợp hoặc giảm cảm giác, không đạt được khoái cảm như mong muốn.

Đặc biệt, phụ nữ sau sinh thường coi việc són tiểu khi ho là “chuyện hiển nhiên” sau quá trình vượt cạn. Són tiểu không phải là bình thường mà là tiếng chuông cảnh báo các nhóm cơ sàn chậu đang suy yếu. 

Nếu được thăm khám và phục hồi sớm ngay từ giai đoạn nhẹ, hiệu quả sẽ rất cao, giúp phòng tránh được các biến chứng sa tạng vùng chậu nghiêm trọng trong tương lai.

2. Độ tuổi nào nên bắt đầu khám sàn chậu?

Hiện nay khi nói đến khám phụ khoa định kỳ, nhiều người thường nghĩ đến tầm soát ung thư cổ tử cung hay siêu âm, còn sàn chậu lại ít được quan tâm. Theo bác sĩ, phụ nữ nên bắt đầu khám sàn chậu từ độ tuổi nào và bao lâu nên kiểm tra một lần?

BS.CK2 Hồ Viết Thắng - Trưởng phòng Chỉ đạo tuyến - Bệnh viện Hùng Vương trả lời: 

Sàn chậu là một cấu trúc chức năng phức tạp ảnh hưởng đến nhiều cơ quan (tử cung, bàng quang, trực tràng), nên khái niệm này đôi khi vẫn còn trừu tượng với chị em. Phụ nữ nên đi khám sàn chậu khi thuộc các mốc sau:

- Khi có dấu hiệu báo động: Són tiểu, khó kiểm soát trung tiện (xì hơi), cảm giác có khối lồi bất thường vùng kín, hoặc chất lượng đời sống vợ chồng giảm sút sau sinh.

- Giai đoạn sau sinh (Hậu sản): Ngay cả khi chưa có triệu chứng, phụ nữ sau sinh từ 6 - 12 tuần nên đi kiểm tra sàn chậu. Bác sĩ sẽ tầm soát các tổn thương tiềm ẩn và hướng dẫn bài tập phục hồi để ngăn chặn tình trạng són tiểu hay sa tử cung sau này.

- Độ tuổi tiền mãn kinh và mãn kinh: Khi nội tiết tố suy giảm, quá trình lão hóa cơ sàn chậu diễn ra nhanh hơn. Khám lúc này giúp bác sĩ đưa ra các biện pháp dự phòng hoặc liệu pháp nội tiết thay thế để làm chậm quá trình lão hóa.

- Sau phẫu thuật phụ khoa: Những người từng phẫu thuật cắt tử cung hoặc các can thiệp vùng chậu lớn cần được đánh giá chức năng sàn chậu để tránh các rối loạn chức năng về sau.

Tin vui là cơ sàn chậu có thể phục hồi nhờ tập luyện, tương tự như việc chúng ta tập gym để phát triển cơ bắp. Đừng cam chịu và đổ lỗi cho tuổi tác, vì chất lượng cuộc sống và sự tự tin của phụ nữ hoàn toàn có thể được bảo vệ bằng y học hiện đại.

3. Chi phí khám sàn chậu có cao không?

Trong một lần khám đánh giá sàn chậu, người phụ nữ sẽ được kiểm tra những nội dung gì? Nhiều chị em cũng băn khoăn liệu chi phí thăm khám có cao không?

BS.CK1 Nguyễn Thị Hải Yến trả lời: 

Một buổi thăm khám sàn chậu tại Bệnh viện Hùng Vương sẽ diễn ra rất nhẹ nhàng và toàn diện, bao gồm việc:

- Hỏi bệnh sử chuyên sâu: Bác sĩ sẽ tìm hiểu kỹ về các triệu chứng són tiểu, khả năng kiểm soát bàng quang, các vấn đề về sinh hoạt vợ chồng và cảm giác căng tức vùng bụng dưới.

- Khám lâm sàng: Tương tự như khám phụ khoa thông thường nhưng chuyên sâu hơn. Bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân thực hiện động tác ho hoặc rặn để đánh giá sức cơ sàn chậu và mức độ sa của các tạng (nếu có).

- Cận lâm sàng hiện đại: Nếu cần, bệnh nhân sẽ được chỉ định siêu âm 3D đáy chậu, đo đa năng định động học bàng quang hoặc đánh giá sức cơ sàn chậu qua các máy đo chuyên biệt.

Về vấn đề chi phí, chị em có thể hoàn toàn yên tâm vì mức phí tại bệnh viện công lập như Hùng Vương rất hợp lý, không hề cao. Chi phí sẽ được “cá thể hóa” tùy theo tình trạng sức khỏe, số lần sinh nở và yêu cầu kỹ thuật cần can thiệp của từng người.

4. Làm sao để bảo vệ và phục hồi sàn chậu?

Y học hiện nay có những giải pháp nào để bảo vệ sức khỏe sàn chậu? Khi nào phụ nữ nên đến cơ sở y tế thay vì tự tập luyện tại nhà?

BS.CK1 Nguyễn Thị Hải Yến trả lời: 

Giải pháp chăm sóc sàn chậu hiện nay rất đa dạng, từ phòng ngừa chủ động đến điều trị chuyên sâu:

Phòng ngừa từ lối sống: Kiểm soát cân nặng (tránh béo phì gây áp lực lên sàn chậu), hạn chế táo bón bằng chế độ ăn giàu chất xơ, tránh làm việc nặng quá sức hoặc để ho kéo dài.

Chăm sóc trong thai kỳ: Tránh tăng cân quá mức, hạn chế uống nước mía quá nhiều vì dễ gây đa ối, khiến em bé quá to và nước ối nặng đè ép lên sàn chậu. Những trường hợp sinh con to (trên 3.8kg) thường có nguy cơ tổn thương sàn chậu cao hơn.

Tập luyện phục hồi:

- Tại nhà: Có thể áp dụng các bài tập cơ sàn chậu (như bài tập Kegel) nhưng cần đảm bảo tập đúng kỹ thuật.

- Tại cơ sở y tế: Nếu chị em đã có triệu chứng són tiểu hoặc cảm giác cơ sàn chậu yếu rõ rệt, nên đến bệnh viện. Tại đây, chúng tôi có các chuyên gia hướng dẫn trực tiếp và hệ thống máy tập phản hồi sinh học (Biofeedback) giúp người bệnh nhận diện chính xác nhóm cơ cần tập, mang lại hiệu quả phục hồi nhanh và chính xác hơn nhiều so với tự tập tại nhà.

Chị em hãy lắng nghe cơ thể mình. Đừng đợi đến khi bệnh lý hiện rõ mới điều trị. Việc phục hồi sàn chậu sớm giúp phụ nữ duy trì sự tự tin, sức khỏe và sự viên mãn trong đời sống gia đình ở mọi lứa tuổi.

Series Truyền hình trực tuyến Radar Sản phụ khoa do Bệnh viện Hùng Vương phối hợp cùng Cổng thông tin Tư vấn sức khỏe AloBacsi thực hiện, phát sóng định kỳ vào 19h Thứ 4 của tuần 1 và tuần 3 mỗi tháng.