Tập cơ sàn chậu từ khi mang thai giúp giảm nguy cơ són tiểu sau sinh

1. Bệnh viện Bình Dân ứng dụng tập sàn chậu và laser trong điều trị són tiểu sau sinh

Thưa BS, hiện nay Khoa Niệu nữ - Niệu chức năng, Bệnh viện Bình Dân đang áp dụng những kỹ thuật, công nghệ cao nào để điều trị són tiểu cho phụ nữ sau sinh?

ThS.BS.CK1 Lê Hoàng Mỹ Hạnh - Chuyên khoa Niệu nữ - Niệu chức năng, Bệnh viện Bình Dân trả lời: Tại Khoa Niệu nữ - Niệu chức năng, chúng tôi luôn hiểu rằng phụ nữ sau sinh rất nhạy cảm và vất vả sau khi trải qua cuộc vượt cạn. Chính vì vậy, chúng tôi luôn ưu tiên sử dụng những phương pháp tiên tiến và ít xâm lấn nhất dành cho người bệnh.

Hiện tại, Bệnh viện Bình Dân đang áp dụng song song hai kỹ thuật là tập sàn chậu và laser sàn chậu để điều trị són tiểu, giúp người bệnh phục hồi nhanh chóng hơn.

Đối với phương pháp tập sàn chậu có phản hồi sinh học, có hoặc không kết hợp kích thích điện, kỹ thuật này giúp đánh thức các nhóm cơ và hỗ trợ người bệnh tập luyện chính xác các nhóm cơ, từ đó mang lại hiệu quả cao hơn.

Bên cạnh đó, laser sàn chậu đang là một trong những công nghệ được thế giới quan tâm nhờ tính an toàn, mức độ xâm lấn tối thiểu và khả năng dung nạp tốt của người bệnh.

Laser giúp vùng sàn chậu tăng sinh collagen, tái tạo độ đàn hồi và đặc biệt hiệu quả đối với những trường hợp són tiểu mức độ nhẹ.

Tuy nhiên, phương pháp này cần được thực hiện trong môi trường y khoa được quản lý tốt. Người bệnh phải được chẩn đoán chính xác và điều trị đúng phác đồ thì mới có thể mang lại hiệu quả cao nhất.

2. Tập Kegel sai cách có thể khiến tình trạng són tiểu sau sinh nặng hơn

Ở phần chia sẻ trước, BS có nhắc đến bài tập Kegel hay tập phục hồi cơ sàn chậu. Đây cũng là phương pháp được nhiều chị em phụ nữ biết đến.

Vậy thực tế, phương pháp này mang lại hiệu quả như thế nào? Đâu là những sai lầm thường gặp khi tự tập tại nhà khiến nhiều chị em dù kiên trì tập luyện nhưng tình trạng són tiểu vẫn không cải thiện, thưa BS?

ThS.BS.CK1 Lê Hoàng Mỹ Hạnh trả lời: Bài tập phục hồi cơ sàn chậu, hay còn gọi là Kegel, thực sự rất hiệu quả và luôn là một trong những chỉ định điều trị đầu tay của BS.

Các bằng chứng cho thấy, nếu tập luyện chính xác, đúng và đủ, khả năng khỏi bệnh có thể cao gấp 8 lần, giúp cải thiện rõ rệt tình trạng bệnh và nâng cao chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Tuy nhiên, có những chị em tập luyện trong thời gian dài nhưng tình trạng són tiểu vẫn không cải thiện. Nguyên nhân thường xuất phát từ một số sai lầm.

Đầu tiên là tập sai nhóm cơ. Thay vì siết và nâng cơ sàn chậu lên, người bệnh lại rặn, sử dụng cơ bụng và cơ đùi mà không dùng đúng cơ sàn chậu nên không mang lại hiệu quả.

Một số người còn nín thở và rặn xuống trong lúc tập. Việc tập sai cách có thể khiến tình trạng són tiểu nặng hơn, bởi lúc này cơ sàn chậu càng bị sa xuống và võng hơn.

Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những phương pháp tập luyện với cường độ cao và có sự giám sát sẽ mang lại lợi ích lớn hơn nhiều.

Một nguyên nhân khác là thiếu kiên nhẫn. Bởi bài tập này cần được duy trì trong thời gian dài. Thông thường, người bệnh được khuyến cáo tập luyện ít nhất 3 tháng để có thể đạt được hiệu quả mong muốn, chứ không thể tập xong là tình trạng són tiểu cải thiện ngay lập tức.

Ngoài ra, đối với những người bệnh gặp khó khăn trong việc nhận biết chính xác nhóm cơ sàn chậu cần tập luyện, BS có thể chỉ định thêm phương pháp kích thích điện. Phương pháp này giúp người bệnh nhận biết đúng nhóm cơ và thực hiện bài tập chính xác hơn, từ đó mang lại hiệu quả điều trị cao nhất.

3. Són tiểu và sa tạng chậu sau sinh có thể ảnh hưởng đến đời sống vợ chồng

Một vấn đề khác được nhiều chị em phụ nữ quan tâm là tình trạng són tiểu sau sinh có liên quan đến sa giãn vùng kín hay không? Đặc biệt, những tình trạng này có thể ảnh hưởng như thế nào đến đời sống sinh hoạt vợ chồng, thưa BS?

ThS.BS.CK1 Lê Hoàng Mỹ Hạnh trả lời: Són tiểu sau sinh và sa giãn vùng kín, hay gọi chính xác hơn là sa tạng chậu, có mối liên hệ mật thiết với nhau và thường có thể xảy ra đồng thời.

Nguyên nhân là do cả hai tình trạng này đều liên quan đến sự vững chắc của vùng sàn chậu. Chính vì vậy, khi người bệnh bị són tiểu thì vẫn có thể bị sa tạng chậu và ngược lại.

Tuy nhiên, có những trường hợp khi tình trạng sa tạng chậu nặng hơn thì són tiểu đôi khi lại giảm bớt. Sau khi người bệnh được phẫu thuật, tình trạng són tiểu có thể tăng trở lại. Điều này là do sự bù trừ lẫn nhau giữa hai tình trạng.

Về đời sống vợ chồng, sa tạng chậu có liên quan mật thiết đến các rối loạn chức năng tình dục. Sự lỏng lẻo và suy yếu của hệ thống cơ sàn chậu có thể khiến người bệnh giảm cảm giác hưng phấn. Ngoài ra, người bệnh còn có nguy cơ rò rỉ nước tiểu trong lúc sinh hoạt tình dục.

Tình trạng rò rỉ nước tiểu này khiến phụ nữ ngày càng cảm thấy tự ti, mặc cảm, lo lắng, từ đó có xu hướng tránh né sinh hoạt tình dục.

4. Tập cơ sàn chậu trong thai kỳ giúp giảm nguy cơ són tiểu ở những lần sinh tiếp theo

Một vấn đề khác được nhiều chị em quan tâm là nếu đã bị són tiểu sau lần sinh đầu tiên thì những lần mang thai, sinh nở tiếp theo có tiếp tục gặp tình trạng này hay không?

Đặc biệt, phụ nữ cần chuẩn bị những gì trước khi mang thai lần tiếp theo để hạn chế nguy cơ són tiểu, thưa BS?

ThS.BS.CK1 Lê Hoàng Mỹ Hạnh trả lời: Tình trạng són tiểu sau lần sinh đầu tiên không ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi và khả năng thụ thai ở những lần tiếp theo.

Tuy nhiên, đây là một tín hiệu cảnh báo cho thấy cơ sàn chậu đã bị suy yếu trong quá trình mang thai và sinh nở.

Nếu cơ sàn chậu không được phục hồi đúng cách, nguy cơ tái phát són tiểu ở những lần sinh sau sẽ khá cao. Bởi vì vùng sàn chậu đã có tổn thương từ trước, nay tiếp tục phải chịu thêm gánh nặng và áp lực từ thai nhi trong lần mang thai tiếp theo, khiến người phụ nữ có thể tiếp tục bị són tiểu.

Để chủ động phòng ngừa, phụ nữ có thể tập luyện cơ sàn chậu ngay trong thai kỳ. Các nghiên cứu trên thế giới đã chứng minh rằng việc chủ động tập luyện cơ sàn chậu có thể giúp giảm nguy cơ són tiểu.

Cụ thể, dữ liệu cho thấy phụ nữ mang thai tập luyện cơ sàn chậu có thể giảm 62% tình trạng són tiểu trong thai kỳ và giảm 29% tình trạng són tiểu trong khoảng 3 - 6 tháng sau sinh.

Nhìn chung, việc tập luyện cơ sàn chậu giúp giảm nguy cơ són tiểu cả trong thai kỳ lẫn giai đoạn hậu sản.

Ngoài ra, người mẹ cũng cần duy trì cân nặng hợp lý, bởi thừa cân và béo phì cũng là những yếu tố có thể dẫn đến tình trạng són tiểu.

5. Phụ nữ sau sinh bị són tiểu cần tránh táo bón và vận động quá sức

Bên cạnh việc điều trị, phụ nữ bị són tiểu sau sinh cần lưu ý những gì trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt là chế độ ăn uống và vận động, để tránh khiến tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn, thưa BS?

ThS.BS.CK1 Lê Hoàng Mỹ Hạnh trả lời: Để tránh tình trạng són tiểu trở nên trầm trọng hơn và bảo vệ cơ sàn chậu trong giai đoạn phục hồi, phụ nữ sau sinh cần lưu ý một số vấn đề về chế độ sinh hoạt và vận động.

Trước hết, nên hạn chế những thức uống chứa caffeine như trà, cà phê, bởi caffeine có thể gây kích thích bàng quang. Các bằng chứng cho thấy việc giảm lượng caffeine tiêu thụ có thể giúp giảm số lần đi tiểu và tình trạng tiểu gấp không kiểm soát.

Bên cạnh đó, không nên uống quá nhiều nước cùng một lúc nhưng cũng không được nhịn uống nước. Cần đảm bảo cung cấp đủ nước để cơ thể hoạt động tốt nhất.

Ngoài ra, phụ nữ sau sinh nên ăn nhiều chất xơ để phòng tránh táo bón, bởi táo bón cũng là một trong những yếu tố gây bất lợi cho sàn chậu.

Phòng tránh táo bón là một phần quan trọng trong điều trị các rối loạn sàn chậu nói chung, chứ không chỉ riêng tình trạng tiểu không kiểm soát. Việc thường xuyên phải rặn mạnh khi đi tiêu sẽ khiến cơ sàn chậu suy yếu nhanh hơn, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý sa tạng chậu.

Thừa cân, béo phì cũng là những yếu tố nguy cơ lớn dẫn đến các rối loạn đường tiểu dưới. Vì vậy, phụ nữ cần duy trì cân nặng hợp lý và tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, bởi các chất trong thuốc lá có thể khiến cơ sàn chậu giãn và suy yếu nhiều hơn.

Về chế độ vận động, không có nghĩa là phụ nữ sau sinh phải ngừng vận động hoàn toàn, mà cần vận động nhẹ nhàng và hợp lý.

Ngay cả những vận động viên chuyên nghiệp tập luyện với cường độ cao hoặc những người thường xuyên tập quá nặng cũng có nguy cơ gặp các vấn đề về sàn chậu. Những hoạt động như tập squat hoặc mang vác vật nặng có thể là yếu tố nguy cơ dẫn đến sa tạng chậu.

Do đó, phụ nữ sau sinh cần lựa chọn hình thức vận động phù hợp, tránh tập luyện quá sức và chú ý kiểm soát cân nặng.

Đặc biệt, khi cơ sàn chậu chưa phục hồi, nên tránh các bài tập gập bụng, nhảy dây, chạy bộ cường độ cao hoặc squat, bởi những hoạt động này có thể khiến vùng sàn chậu dễ bị tổn thương hơn.

Chính vì vậy, trong giai đoạn sàn chậu còn tổn thương và đang phục hồi, phụ nữ nên ưu tiên những bài tập như Kegel hoặc các bài tập phục hồi cơ sàn chậu để giúp vùng sàn chậu trở nên chắc khỏe hơn.

6. Chi phí điều trị són tiểu sau sinh tùy thuộc phương pháp, một số kỹ thuật được BHYT hỗ trợ

Một vấn đề khác được nhiều khán giả quan tâm là chi phí điều trị són tiểu hiện nay khoảng bao nhiêu? Đặc biệt, bảo hiểm y tế có chi trả cho các phương pháp điều trị này hay không, thưa BS?

ThS.BS.CK1 Lê Hoàng Mỹ Hạnh trả lời: Chi phí điều trị són tiểu thực sự là vấn đề khiến nhiều người bệnh lo lắng. Tuy nhiên, chị em có thể an tâm vì chi phí điều trị khá linh hoạt, tùy thuộc vào phương pháp được lựa chọn và bảo hiểm y tế có thể hỗ trợ chi trả một phần.

Mức chi trả của bảo hiểm y tế sẽ khác nhau tùy theo từng phương pháp điều trị.

Chẳng hạn, đối với phương pháp tập phục hồi cơ sàn chậu, bảo hiểm y tế có hỗ trợ chi trả một phần chi phí.

Chúng ta cũng không nên bỏ qua một điều là mặc dù tập phục hồi cơ sàn chậu tại bệnh viện có phát sinh chi phí, người bệnh vẫn cần tiếp tục duy trì tập luyện tại nhà. Việc tập cơ sàn chậu tại nhà cũng mang lại hiệu quả rất cao mà không tốn chi phí.

Đối với phương pháp laser sàn chậu, đây là kỹ thuật có hiệu quả cao. Tuy nhiên, hiện nay bảo hiểm y tế chưa thanh toán chi phí cho phương pháp này.

Trong trường hợp người bệnh bị són tiểu mức độ nặng và cần phẫu thuật, chi phí sẽ dao động tùy theo phương pháp được lựa chọn, thông thường khoảng 10 - 30 triệu đồng.

Người bệnh có thể an tâm rằng khi đến Bệnh viện Bình Dân, chúng tôi luôn đặt người bệnh lên hàng đầu.

BS sẽ thăm khám, đánh giá mức độ són tiểu và cùng người bệnh xây dựng lộ trình điều trị phù hợp, vừa hướng đến hiệu quả mà người bệnh mong muốn, vừa cân nhắc chi phí tương ứng với hoàn cảnh của từng người.

7. Chủ động tập cơ sàn chậu và thăm khám sớm giúp phụ nữ lấy lại sự tự tin sau sinh

Trước khi khép lại chương trình, BS có những lời khuyên nào dành cho chị em phụ nữ để chủ động bảo vệ sức khỏe sàn chậu của mình?

ThS.BS.CK1 Lê Hoàng Mỹ Hạnh trả lời: Để bảo vệ sức khỏe sàn chậu, phụ nữ nên chủ động tập luyện cơ sàn chậu ngay từ khi mang thai, thậm chí trước khi mang thai.

Bởi như chúng ta đã biết, việc tập luyện cơ sàn chậu có thể giúp giảm nguy cơ són tiểu trong thai kỳ và cả giai đoạn hậu sản.

Bên cạnh đó, phụ nữ cần kiểm soát và duy trì cân nặng hợp lý trong suốt thai kỳ.

Đặc biệt, chị em không nên âm thầm chịu đựng tình trạng són tiểu sau sinh.

Nếu sau 6 tuần hậu sản mà vẫn còn tình trạng rò rỉ nước tiểu, chị em nên đến Bệnh viện Bình Dân hoặc các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và can thiệp sớm. Điều này sẽ giúp phụ nữ lấy lại sự tự tin và hòa nhập tốt hơn với cuộc sống xã hội.

>>> Đọc thêm Phần 1: Són tiểu sau sinh có thể cải thiện bằng tập luyện cơ sàn chậu