Hotline 24/7
08983-08983

Đường ăn kiêng và nước ngọt “zero” có giúp giảm cân, phòng đái tháo đường?

Nhiều người chuyển sang nước ngọt “zero”, trà sữa dùng đường ăn kiêng vì cho rằng vừa được uống ngọt, vừa không lo tăng cân hay mắc đái tháo đường. Thực tế, thay đồ uống có đường bằng sản phẩm không đường có thể giúp giảm lượng đường và năng lượng tiêu thụ, nhưng chưa có bằng chứng chắc chắn về lợi ích kiểm soát cân nặng lâu dài. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo không nên dựa vào chất tạo ngọt không đường để giảm cân hoặc phòng ngừa các bệnh mạn tính.

Nhiều người lựa chọn nước ngọt zero để giảm lượng đường tiêu thụ, nhưng sản phẩm này không phải giải pháp kiểm soát cân nặng lâu dài

Nước ngọt zero có thể giảm năng lượng nhưng chưa chắc giúp giảm cân lâu dài

Nước ngọt “zero”, trà sữa không đường hay cà phê sử dụng đường ăn kiêng ngày càng phổ biến, đặc biệt ở những người muốn kiểm soát cân nặng.

Các sản phẩm này thường sử dụng chất tạo ngọt không đường như aspartame, sucralose, saccharin, acesulfame K hoặc stevia để tạo vị ngọt mà không cần bổ sung đường thông thường.

Khi thay một lon nước ngọt có đường bằng phiên bản không đường, người dùng có thể giảm lượng đường và năng lượng nạp vào từ đồ uống đó. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa chắc chắn sẽ giảm cân.

Ngày 15/5/2023, WHO công bố hướng dẫn về sử dụng chất tạo ngọt không đường (non-sugar sweeteners – NSS), khuyến cáo không sử dụng các chất này như một biện pháp kiểm soát cân nặng hoặc giảm nguy cơ mắc bệnh không lây nhiễm.

Khuyến cáo dựa trên tổng quan hệ thống các nghiên cứu, cho thấy chất tạo ngọt không đường không mang lại lợi ích rõ ràng về giảm mỡ cơ thể trong dài hạn ở người lớn và trẻ em.

Một số nghiên cứu quan sát còn ghi nhận mối liên quan giữa việc sử dụng chất tạo ngọt không đường kéo dài với nguy cơ đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch và tử vong.

Tuy nhiên, mối liên quan không đồng nghĩa với quan hệ nhân quả. Chẳng hạn, những người đã thừa cân hoặc có nguy cơ đái tháo đường có thể chủ động chuyển sang sản phẩm ăn kiêng, khiến việc xác định nguyên nhân trở nên phức tạp.

Vì vậy, WHO đưa ra khuyến nghị có điều kiện, không kết luận rằng uống nước ngọt zero trực tiếp gây đái tháo đường hoặc bệnh tim mạch.

Nhãn “zero sugar” cho biết sản phẩm không chứa đường hoặc có lượng đường rất thấp theo tiêu chuẩn ghi nhãn, nhưng người tiêu dùng vẫn cần đọc bảng thành phần và thông tin dinh dưỡng

Trà sữa thường, trà sữa dùng đường ăn kiêng và trà không đường khác nhau thế nào?

Để dễ hình dung, có thể so sánh ba lựa chọn đồ uống quen thuộc:

Trà sữa thông thường: Có thể chứa lượng đường bổ sung và năng lượng đáng kể, tùy kích cỡ ly, công thức pha chế và các loại topping. Uống thường xuyên dễ làm tăng tổng lượng năng lượng tiêu thụ.

Trà sữa dùng chất tạo ngọt: Có thể giảm lượng đường bổ sung so với phiên bản thông thường. Tuy nhiên, sữa, kem béo, trân châu và các thành phần khác vẫn có thể cung cấp carbohydrate và năng lượng. Vì vậy, gọi món với mức đường 0% không đồng nghĩa đồ uống không có calo.

Trà không đường: Nếu không thêm sữa, kem béo hoặc topping, trà không đường gần như không cung cấp năng lượng. Đây là lựa chọn phù hợp hơn khi muốn giảm lượng đường bổ sung và dần thay đổi thói quen uống ngọt.

Như vậy, nước ngọt zero hoặc trà sữa dùng chất tạo ngọt có thể là lựa chọn thay thế trong một số tình huống, nhưng không nên xem là giải pháp giảm cân để sử dụng không giới hạn.

Điều quan trọng vẫn là tổng năng lượng khẩu phần, chất lượng chế độ ăn và thói quen sinh hoạt.

Trà sữa giảm đường vẫn có thể cung cấp năng lượng từ sữa, kem béo và topping. Trà không đường, không thêm các thành phần này là lựa chọn phù hợp hơn để giảm năng lượng từ đồ uống

Giảm dần độ ngọt thay vì phụ thuộc vào sản phẩm zero

Theo WHO, mục tiêu lâu dài không chỉ là thay đường bằng một chất tạo ngọt khác mà còn là giảm mức độ ngọt của khẩu phần ăn uống nói chung.

Người có thói quen uống trà sữa, cà phê ngọt hoặc nước ngọt mỗi ngày có thể thay đổi từng bước:

  • Giảm dần mức đường trong đồ uống, chẳng hạn từ 100% xuống 70%, 50%, 30% rồi không thêm đường.

  • Giảm tần suất uống nước ngọt, trà sữa và thay một phần bằng nước lọc hoặc trà không đường.

  • Hạn chế topping nhiều đường, siro và kem béo.

  • Đọc bảng thành phần, thông tin dinh dưỡng thay vì chỉ dựa vào chữ “zero”, “diet” hoặc “sugar-free” trên bao bì.

  • Ưu tiên trái cây nguyên quả thay cho đồ uống có vị ngọt khi muốn bổ sung thực phẩm tự nhiên vào khẩu phần.

Cũng cần hiểu đúng rằng khuyến cáo của WHO không phải là kết luận về độc tính của chất tạo ngọt.

Hướng dẫn này không thay thế các đánh giá an toàn thực phẩm hoặc giới hạn lượng tiêu thụ được thiết lập cho từng chất tạo ngọt. Do đó, không thể từ khuyến cáo này kết luận rằng mọi chất tạo ngọt được cấp phép đều gây ung thư hoặc gây hại khi sử dụng trong giới hạn an toàn.

Ngoài ra, khuyến cáo của WHO về kiểm soát cân nặng không áp dụng trực tiếp cho người đã mắc đái tháo đường. Với nhóm này, việc lựa chọn đồ uống cần được cá thể hóa theo mục tiêu kiểm soát đường huyết, dinh dưỡng và hướng dẫn của nhân viên y tế.

Nước ngọt zero không nhất thiết là lựa chọn có hại, nhưng cũng không phải “tấm vé miễn phí” để uống ngọt thoải mái. Về lâu dài, giảm dần thói quen sử dụng đồ uống có vị ngọt và ưu tiên nước lọc, đồ uống không đường vẫn là hướng đi bền vững hơn.

Thông tin biên tập

Tác giả

Nguồn: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
Ngày đăng: 09:16, 19/11/2026

Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi

Đối tác AloBacsi

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ

Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình

hoàn toàn MIỄN PHÍ

Khám bệnh online

X