Chọc hút tế bào khối u vú: Quy trình thực hiện và những điều phụ nữ cần biết
Chọc hút tế bào khối u vú (FNA - Fine Needle Aspiration) là một thủ thuật thường được chỉ định khi phát hiện khối bất thường ở vú qua thăm khám lâm sàng hoặc siêu âm, nhũ ảnh. Đây là phương pháp đơn giản, ít xâm lấn nhưng mang lại giá trị quan trọng trong chẩn đoán sớm các bệnh lý tuyến vú, đặc biệt là ung thư vú.
Chọc hút tế bào khối u vú là gì?
Chọc hút tế bào là kỹ thuật sử dụng kim nhỏ, rỗng để lấy một lượng nhỏ tế bào từ khối u hoặc vùng nghi ngờ trong vú. Mẫu tế bào này sẽ được gửi đến phòng xét nghiệm để phân tích dưới kính hiển vi, từ đó giúp bác sĩ xác định tính chất của khối u là lành tính hay ác tính.
Phương pháp này thường được chỉ định khi:
- Phát hiện khối u vú chưa rõ bản chất
- Khối u nghi ngờ qua siêu âm hoặc nhũ ảnh
- Theo dõi các tổn thương vú đã biết trước đó
Quy trình thực hiện diễn ra như thế nào?
Chọc hút tế bào khối u vú là thủ thuật khá nhanh, thường chỉ kéo dài khoảng 10–15 phút và được thực hiện theo các bước sau:
1. Chuẩn bị trước thủ thuật
Người bệnh được bác sĩ giải thích quy trình, kiểm tra tiền sử bệnh và các thuốc đang sử dụng. Thông thường, không cần nhịn ăn hay chuẩn bị phức tạp.
2. Xác định vị trí khối u
Bác sĩ sẽ sờ nắn trực tiếp hoặc sử dụng siêu âm để xác định chính xác vị trí khối u cần chọc hút.
3. Sát khuẩn và gây tê (nếu cần)
Vùng da vú được sát khuẩn sạch sẽ. Một số trường hợp có thể được gây tê tại chỗ, tuy nhiên nhiều ca không cần vì kim rất nhỏ, cảm giác đau thường nhẹ.
4. Tiến hành chọc hút
Bác sĩ đưa kim vào khối u và dùng lực hút nhẹ để lấy tế bào. Có thể cần chọc hút vài lần để đảm bảo đủ mẫu xét nghiệm.
5. Kết thúc và chăm sóc sau thủ thuật
Sau khi rút kim, vùng chọc được ép nhẹ để cầm máu và dán băng. Người bệnh có thể về ngay trong ngày.
Thủ thuật có đau và nguy hiểm không?
Phần lớn người bệnh chỉ cảm thấy hơi châm chích hoặc khó chịu nhẹ trong lúc thực hiện. Vì kim nhỏ nên mức độ đau thấp hơn nhiều so với sinh thiết lõi kim.
Chọc hút tế bào được đánh giá là an toàn, ít biến chứng. Một số phản ứng có thể gặp nhưng hiếm, gồm:
- Bầm tím nhẹ tại chỗ
- Đau nhẹ sau thủ thuật
- Nhiễm trùng (rất hiếm)
Đặc biệt, phương pháp này không làm “lan” tế bào ung thư như nhiều người lo ngại.
Khi nào cần chọc hút tế bào, khi nào cần sinh thiết?
Chọc hút tế bào thường là bước thăm dò ban đầu. Tuy nhiên, trong một số trường hợp:
- Kết quả không rõ ràng
- Nghi ngờ ung thư cao
- Cần đánh giá mô học chi tiết
Bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết lõi kim hoặc sinh thiết mở để có kết luận chính xác hơn.
Sau chọc hút cần lưu ý gì?
Sau khi thực hiện, người bệnh nên:
- Tránh vận động mạnh vùng ngực trong 24 giờ
- Giữ sạch và khô vị trí chọc hút
- Theo dõi dấu hiệu bất thường như sưng, đỏ, đau tăng hoặc chảy dịch
Nếu có các triệu chứng này, cần tái khám sớm để được kiểm tra.
Những hiểu lầm thường gặp
Nhiều phụ nữ còn e ngại khi được chỉ định chọc hút tế bào do một số quan niệm sai lầm:
- “Chọc hút sẽ làm ung thư lan nhanh hơn”: Không đúng. Đây là thủ thuật an toàn, không làm phát tán tế bào ung thư.
- “Không đau thì không cần kiểm tra”: Sai. Nhiều khối u vú, kể cả ung thư, không gây đau ở giai đoạn đầu.
- “Chỉ người lớn tuổi mới cần làm”: Thực tế, phụ nữ trẻ vẫn có nguy cơ mắc bệnh lý tuyến vú và cần được đánh giá khi có bất thường.
Vai trò trong phát hiện sớm ung thư vú
Chọc hút tế bào là công cụ hữu ích giúp phát hiện sớm ung thư vú – yếu tố then chốt quyết định hiệu quả điều trị. Khi được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, tỷ lệ điều trị thành công rất cao và ít ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Tóm lại, chọc hút tế bào khối u vú là thủ thuật đơn giản, an toàn và có giá trị cao trong chẩn đoán. Khi được bác sĩ chỉ định, chị em không nên lo lắng mà nên thực hiện sớm để có kết quả chính xác, từ đó có hướng theo dõi hoặc điều trị kịp thời. Việc chủ động tầm soát và thăm khám định kỳ vẫn là chìa khóa quan trọng trong bảo vệ sức khỏe tuyến vú.
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
