Cha mẹ cần làm gì để thuyết phục trẻ ngủ 1 mình?

NỘI DUNG TƯ VẤN

1. Ngủ chung, ngủ riêng với trẻ có lợi ích và rắc rối gì?

Thưa BS Trương Hữu Khanh, vấn đề để con ngủ riêng hay ngủ chung với bố mẹ vẫn còn là câu chuyện gây tranh cãi giữa các ông bố bà mẹ. Là bác sĩ Nhi khoa, BS có quan điểm như thế nào về vấn đề này ạ? Ngủ chung - ngủ riêng mang lại những lợi ích, rắc rối ra sao, thưa BS?

BS Trương Hữu Khanh:

Việc ngủ gần trẻ thuộc về vấn đề văn hóa và thói quen. Bên cạnh đó, còn là tình yêu thương, sự chăm sóc của cha mẹ dành cho con cái.

Tuy nhiên, ngủ chung phải đảm bảo tính độc lập của trẻ và sự an toàn.

Riêng tính độc lập cần có thời gian, nghĩa là tập cho trẻ tính độc lập ngay từ nhỏ để khi ngủ một mình trẻ vẫn thấy thoải mái.

Theo y khoa hiện nay, tốt nhất nên cho trẻ ngủ chung phòng, nhưng không ngủ chung giường. Nhưng với một số nhà quá chật không đảm bảo được việc đó, thì có thể để 1 cái nôi trên giường, chứ đừng cho bé ngủ gần bố mẹ, đặc biệt là bé nhỏ.

Bởi vì bố mẹ thức chăm trẻ sẽ mệt, khi mệt rất dễ ngủ quên và đè bé không thở được, gây hậu quả không mong muốn.

Về mặt lợi ích khi ngủ chung, là cha mẹ có thể quan sát em bé, tập nghe tiếng khóc xem bé đòi gì, dễ dàng trong việc cho bú đối với bé nhỏ. Coi cách bé thở, đặc biệt trong tháng đầu tiên sau sinh có những bé có cách thở bất thường thì người mẹ phải chú ý. Ngoài ra, mẹ cũng có thể vuốt ve, nói chuyện trước khi bé ngủ, hoặc dỗ ngủ.

Ngược lại, mặt hại là nếu để bé nằm cạnh bố mẹ hoài thì không thể tự ngủ 1 mình, cho tới lớn vẫn đòi ngủ chung với bố mẹ. Đặc biệt, điều sợ nhất là cha mẹ có thể đè em bé, đó là hậu quả đã từng xảy ra rồi nên các nước tiên tiến khuyên không nên ngủ chung giường với trẻ.

Vì vậy, cố gắng khi bé 2 tuổi hãy cho con ngủ 1 mình trong không gian riêng của trẻ, chứ không cho ngủ chung hoài.

2. Làm sao để thuyết phục trẻ ngủ 1 mình?

Nhiều trẻ bị ép buộc hay dọa nạt để ngủ riêng, điều này khiến trẻ bị cảm giác hắt hủi và tổn thương tâm lý. Hơn nữa, mới đầu chắc hẳn trẻ sẽ thao thức vì chưa quen, vậy cha mẹ nên thuyết phục trẻ như thế nào thưa BS?

BS Trương Hữu Khanh:

Cần xác nhận trước sau gì trẻ cũng phải ngủ riêng và làm việc này từ khi trẻ còn nhỏ, chứ không phải đột nhiên bây giờ cảm thấy cần cho trẻ ra ngủ 1 mình vì lý do nào đó thì không thể làm ngay được, chắc chắn trẻ sẽ rất sợ.

Do đó, cần thực hiện từ nhỏ, để trẻ tuân theo 1 quy định nhất định. Ví dụ trước khi vô trường cha mẹ có thể ngồi cùng bé ở khoảng thời gian nhất định rồi dần dần thoát ra, chứ không có biện pháp nào nhanh hơn.

Hoặc khi cho con ngủ, cha mẹ có thể ru, đọc truyện cho con, sau khi con ngủ cha mẹ có thể trở về phòng. Tập thói quen như vậy chắc chắn bé sẽ ngủ được và cũng không nên lo lắng rằng bé còn quá nhỏ hay tâm lý yếu, sợ sệt, tỷ lệ này hầu như không có.

Quan trọng, đừng dọa hay nói sao phải sợ, mà nên khuyên ngược lại đó là ngủ 1 mình nghĩa là con đã trưởng thành , tự chủ được giấc ngủ của mình. Tâm lý của con nít rất thích mình là người trưởng thành, độc lập.

Khi cha mẹ bắt bé làm gì dù chưa biết đúng hay sai, trẻ sẽ có khuynh hướng làm ngược lại, do cha mẹ bắt buộc, nhưng khuyên thì trẻ sẽ làm theo. Vì vậy, việc ép buộc sẽ gây tác dụng ngược, nên hãy giải thích cho con hiểu.

3. Trẻ bao nhiêu tuổi nên ngủ riêng?

BS có thể chia sẻ một số nguyên tắc giúp cha mẹ có thể tập cho con ngủ riêng một cách thoải mái cho cả đôi bên ạ? Và trẻ bao nhiêu tuổi mới nên cho “ra riêng”?

BS Trương Hữu Khanh:

Nguyên tắc thứ nhất là không ngủ chung giường.

Thứ 2, bé không ăn đêm và biết nói thì có thể ngủ riêng được. Nhưng thông thường người ta sẽ lấy mốc 1.5 đến 2 tuổi. Lúc này bé cũng đã nằm chật nôi nên buộc phải ngủ riêng.

Hoặc cha mẹ có thể để một giường nhỏ kế bên cho trẻ ngủ hay tầm 2 đến 5 tuổi cũng có thể cho ngủ riêng phòng.

Cha mẹ nên tập ngay từ nhỏ để trẻ có thói quen ngủ nôi riêng, rồi đến giường riêng và phòng riêng.

Tuy nhiên, cha mẹ chú ý khi trẻ ngủ nôi hoặc phòng riêng thì vật dụng xung quanh trẻ cần hết sức cẩn thận. Ví dụ đồ chơi bé có thể nuốt, úp mặt, hay khăn quấn cổ xiết chặt không biết.

4. Có nên đặt camera quan sát trẻ khi ngủ?

Nhiều cha mẹ có quan điểm khi cho trẻ ra ngủ riêng ở khoảng thời gian đầu thì sẽ lắp camera hoặc sử dụng biện pháp nào đó để quan sát trẻ một cách tốt nhất. Bác sĩ có chia sẻ gì về vấn đề này và cha mẹ có cần lưu ý gì thêm không?

BS Trương Hữu Khanh:

Nếu có camera thì rất tốt để cha mẹ quan sát xem giấc ngủ của trẻ có sâu hay giật mình ban đêm không, nhưng cũng không nên cho bé biết có lắp camera, bởi vì phản xạ của trẻ lúc này đều đã biết hết.

Quan trọng, vật dụng trong phòng ngủ đừng gây nguy hiểm cho trẻ như dao, kéo, đồ chơi nhỏ trẻ có thể hít sặc, do đó khi ngủ cần phải dọn hết đồ chơi ra chỗ khác và cho trẻ chơi khi thức dậy.

Cha mẹ cũng nên dạy con khi ngủ nên làm gì, thì trẻ sẽ tiếp thu rất nhanh.

5. Biện pháp giúp trẻ ngủ an toàn?

Mỗi gia đình sẽ có quan điểm riêng về vấn đề này. Xin hỏi BS, nếu ngủ chung với bố mẹ thì cần lưu ý gì để an toàn cho bé, nhất là trẻ nhỏ? Vì thực tế đã có câu chuyện đáng tiếc khi trẻ ngủ chung với bố mẹ bị lọt vào khe nệm gây ngạt thở, tử vong. Và nếu ngủ riêng thì cần có biện pháp gì để không xảy ra trường hợp đáng tiếc?

BS Trương Hữu Khanh:

Nếu cha mẹ có khả năng thì nên mua 1 cái nôi để trên giường, vì đã ngủ trên giường thì khoảng không gian đó cũng bằng 1 cái nôi, do đó nên để 1 cái nôi kế bên bố mẹ cho trẻ nằm.

Lúc này cha mẹ không thể đè trẻ và trẻ cũng không rơi ra khỏi nôi được. Nhưng khi trẻ lớn lên, không có đủ chỗ nằm thì khoảng không gian từ trẻ đến thành tường phải hết sức an toàn, không để lọt vào khe tường.

Khi trẻ ngủ giấc sâu lúc đó thường bố mẹ cũng đã thức dậy đi làm hoặc dọn dẹp, nấu ăn và nếu để trẻ ngủ 1 mình thì nên di chuyển trẻ vào khoảng giữa rồi kê gối 2 bên, trẻ sẽ không lăn và té được.