Bảo vệ và chăm sóc trẻ trước những tác động tiêu cực của COVID-19

1. Phòng khám Nhi đồng Mặt Trời Bé Con: Sức khoẻ của trẻ là điều vô giá nhất!

Thưa BS, được biết BS hiện đang làm việc tại Phòng khám Mặt Trời Bé Con, bác sĩ có thể cho khán giả biết cơ duyên nào bác sĩ đồng hành cùng phòng khám. Và tại đây có những những dịch vụ chăm sóc, điều trị cho trẻ như thế nào?

BS.CKI Huỳnh Thị Diễm Kiều trả lời:

Như chúng ta đã biết, Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi đồng 2 và Bệnh viện Nhi đồng Thành phố đang là 3 bệnh viện chuyên khoa Nhi lớn nhất TPHCM nói riêng và khu vực miền Nam nói chung. Đây được xem là cơ sở khám chữa bệnh uy tín và đáng tin cậy cho trẻ em ở khu vực TPHCM và các tỉnh lân cận. Tuy nhiên, hầu như 3 bệnh viện này đều gặp tình trạng quá tải, thời gian chờ đợi khám bệnh khá lâu khiến cho cả phụ huynh lẫn trẻ em đều cảm thấy mệt mỏi, căng thẳng.

Hiểu được những vấn đề trên, nhóm các BS chuyên khoa Nhi xuất thân từ Bệnh viện Nhi đồng 2 và Bệnh viện Nhi đồng Thành phố đã quyết định thành lập nên phòng khám Nhi đồng Mặt Trời Bé Con, vừa đảm bảo tính chuyên môn cao, vừa giúp quý phụ huynh có thể tiết kiệm được thời gian chờ đợi, di chuyển, cũng như dành được nhiều thời gian để chăm sóc trẻ. Bên cạnh đó, phòng khám cũng một phần giúp giải toả bớt áp lực ở tuyến cuối, hỗ trợ tham gia quá trình thăm khám, chăm sóc và điều trị những trường hợp nhẹ chưa có chỉ định nhập viện.

Lĩnh vực hoạt động chính của phòng khám Nhi đồng Mặt Trời Bé Con là chuyên khoa Nội nhi, chuyên khám cho trẻ từ giai đoạn sơ sinh đến dưới 16 tuổi. Phòng khám hầu như có đủ các chuyên khoa như: sơ sinh, hô hấp, tiêu hoá, dinh dưỡng, dị ứng, thận nội tiết, nhiễm,…

Ngoài ra, phòng khám Nhi đồng Mặt Trời Bé Con còn có hệ thống nhà thuốc đạt chuẩn GPP, xét nghiệm và hệ thống phun khí dung, một số dịch vụ hỗ trợ cho trẻ như rửa mũi và chăm sóc vết thương do chính các BS tại đây thực hiện. Hi vọng rằng đây sẽ là địa chỉ đáng tin cậy cho trẻ và quý phụ huynh trong thời gian sắp tới.

2. Rối loạn tâm lý ở trẻ sau đại dịch COVID-19?

Chắc chắn rằng, cũng giống như người lớn, trẻ cũng sẽ vướng phải những rối loạn về tâm lý sau đại dịch COVID-19. Xin bác sĩ cho biết những rối loạn tâm thần nào được chẩn đoán ở trẻ? Và chúng tác động thế nào đến sự phát triển, cũng như sinh hoạt của trẻ?

BS.CKI Huỳnh Thị Diễm Kiều trả lời:

Dịch COVID-19 chuẩn bị bước sang năm thứ 3 và đang tiếp tục tác động nặng nề đến sức khoẻ tinh thần, điều kiện sống của trẻ em, thanh thiếu niên.

Theo dữ liệu mới nhất của UNICEF, cứ 7 trẻ sẽ có ít nhất 1 trẻ bị ảnh hưởng trực tiếp bởi những đợt phong toả; hơn 1,6 tỷ trẻ em phải hứng chịu những hậu quả thiệt hại nhất định về mặt giáo dục; sự gián đoạn về sinh hoạt, giáo dục và giải trí, những băn khoăn về thu nhập gia đình, sức khoẻ đang khiến cho nhiều trẻ rơi vào trạng thái rất lo sợ, thậm chí tức giận, băn khoăn về tương lai.

Một số rối loạn tâm thần có thể ghi nhận gồm: rối loạn tăng động giảm chú ý, rối loạn lưỡng cực, rối loạn trong cư xử, rối loạn ăn uống, rối loạn giấc ngủ. Trường hợp nặng hơn có thể gặp như tâm thần phân liệt, tự kỷ, trầm cảm và lo âu. Những rối loạn tâm thần này có thể ảnh hưởng rất lớn đến sức khoẻ của trẻ và kết quả học tập, cuộc sống, năng lực sau này của trẻ em và thanh thiếu niên.

Nhiều báo cáo ghi nhận rằng, sự kết hợp của các yếu tố về mặt di truyền, môi trường và những trải nghiệm của trẻ từ thơ ấu, những vấn đề y tế khẩn cấp (chẳng hạn như dịch COVID-19) đều góp phần hình thành và tác động đến sức khoẻ tâm thần trong suốt cuộc đời của trẻ em.

Như vậy, chúng ta có thể thấy rằng, COVID-19 không chỉ để lại những hậu quả cấp tính nặng nề mà hậu quả lâu dài của đại dịch này cũng không hề nhỏ.

BS.CKI Huỳnh Thị Diễm Kiều - Công tác tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 và Phòng khám Mặt Trời Bé Con

3. Ảnh hưởng thị lực, stress… khi học online - phụ huynh cần làm gì để hỗ trợ trẻ?

Một điều khá mừng là TPHCM đã trở lại cuộc sống gần như bình thường sau gần 4 tháng giãn cách xã hội, đây là tín hiệu khá khả quan về tình hình chống dịch. Tuy nhiên, trẻ vẫn phải tiếp tục học online do lo ngại việc lây nhiễm nguy cơ cao, trong khi trẻ lại là đối tượng chưa được tiêm chủng. Hình thức học online này cũng khiến cho trẻ gặp phải những tác dụng phụ về mắt, hay stress. Vậy thưa bác sĩ, làm sao để giúp trẻ có thể vượt qua được những hạn chế này ạ?

BS.CKI Huỳnh Thị Diễm Kiều trả lời:

Môi trường học cổ điển không chỉ là nơi cung cấp kiến thức mà chính bối cảnh trường lớp, mối quan hệ thầy trò, bạn bè, góp phần hỗ trợ tinh thần rất lớn cho trẻ.

Việc gián đoạn trong giao tiếp và giải trí cũng ảnh hưởng rất lớn đến sự cân bằng tâm lý của trẻ. Ngoài những thay đổi về mặt xã hội, việc thay đổi cách thức học trực tuyến cũng tác động đến trẻ, đặc biệt là với những lứa tuổi còn nhỏ như trẻ em ở bậc tiểu học, bậc trung học cơ sở.

Việc học trực tuyến đòi hỏi cao ở trẻ sự tự giác và tính kỷ luật, cũng như mục tiêu học tập. Khi học trực tuyến, đôi khi những mục tiêu sẽ bị ảnh hưởng. Theo đó, để đảm bảo sức khoẻ tâm thần, ổn định tâm lý cho trẻ học trực tuyến thì vai trò của phụ huynh là rất quan trọng. Cụ thể, các bậc cha mẹ cần lưu ý một số vấn đề như:

• Thay đổi kỳ vọng cho phù hợp với tình hình hiện tại: Cùng thảo luận với con để đưa ra mục tiêu học cho phù hợp với giai đoạn hiện tại. Tránh quá căng thẳng sẽ làm con stress hoặc đôi khi ảnh hưởng xấu đến kết quả học tập của con.
• Phụ huynh nên thường xuyên trao đổi, trò chuyện, động viên, khen ngợi về sự cố gắng của con. Chính những điều đó giúp cho trẻ thấy mình được quan tâm, chú ý, cũng như duy trì được mối quan hệ với mọi người xung quanh.

Trong giai đoạn này, việc giải trí cũng ảnh hưởng rất nhiều. Tuy nhiên, chúng ta có thể xem xét những cách thức vui chơi giải trí phù hợp với con trong giai đoạn này. Thời gian cả gia đình cùng nhau sinh hoạt là thời gian rất tốt để hỗ trợ cho quá trình phát triển tâm lý và tâm thần của trẻ.

Một điều không thể thiếu khi học trực tuyến là môi trường học tập. Theo đó, phụ huynh cần chú ý lựa chọn môi trường học cho trẻ phải yên tĩnh, ánh sáng tốt, đường truyền internet đảm bảo, loại bỏ những yếu tố làm con mất tập trung (đồ chơi, tiếng ồn…). Ngoài ra, việc phân chia nhiệm vụ học tập là điều quan trọng. Chúng ta có thể chia nhỏ nhiệm vụ ra để con từng bước quen dần và cảm thấy không bị dồn ép hoặc căng thẳng. Cha mẹ cần phải chú ý những thay đổi, hành vi hoặc lối sống sinh hoạt bình thường của con như:

• Thay đổi tâm trạng: khó kiểm soát cảm xúc hơn so với trước đây, dễ cáu gắt hay nóng giận hoặc buồn bã, ít nói hơn bình thường.
• Thay đổi về mặt hành vi: khó tập trung, rối loạn giấc ngủ.
• Thay đổi cân nặng một cách nhanh chóng nhưng không rõ nguyên nhân.
• Có hành động tự làm đau bản thân: bứt tóc, rạch dao trên da.

Khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, phụ huynh cần phải trao đổi trực tiếp với con để tìm ra được khó khăn mà con đang gặp phải và hỗ trợ con vượt qua giai đoạn này. Bên cạnh đó, phụ huynh có thể tìm đến sự giúp đỡ của những người xung quanh như giáo viên, một người nào đó mà trẻ yêu quý, hoặc từ các chuyên tâm lý, BS tâm thần nhi.

Rõ ràng, khi tiếp xúc liên tục với các thiết bị điện tử, mắt là cơ quan bị ảnh hưởng nhiều nhất. Việc mắt phải điều tiết liên tục có thể gây ra một số hội chứng cho trẻ như: khô mắt, mỏi mắt, trẻ có thể có một số triệu chứng nóng mắt, chảy nước mắt, đôi khi nhìn mờ hoặc nhoè hình. Để hạn chế những tác động xấu về mắt, chúng ta cần phải chú ý:

• Môi trường học.
• Nguồn sáng: phải đủ sáng và nên đặt từ phía sau lưng trẻ, tránh đặt trực tiếp vào mắt trẻ.
• Nên học bằng máy tính thay vì học bằng điện thoại di động vì màn hình điện thoại di động khá nhỏ, có thể ảnh hưởng không tốt.
• Khoảng cách phù hợp là màn hình máy tính cách mắt khoảng 1 cánh tay và phải ngang tầm mắt của trẻ (tránh cao quá hoặc thấp quá).
• Cỡ chữ và độ tương phản trên màn hình học phải phù hợp, sao cho mắt trẻ cảm giác dễ chịu nhất.
• Giữa những khoảng thời gian học nên có một khoảng nhỏ để cho mắt nghỉ ngơi. Theo đó, phụ huynh có thể hướng dẫn con nhắm mắt trong vòng vài giây hoặc nhìn ra khoảng xa nào đó trong vài giây.

Ngoài vấn đề về mắt, phần quan trọng không kém đó là tai và cột sống của trẻ. Phụ huynh nên chú ý cho trẻ nghe với âm lượng vừa phải, tránh ồn ào, tư thế học, đặc biệt là với những trẻ trong giai đoạn mới bắt đầu học tiểu học. Tư thế ngồi sai có thể ảnh hưởng xấu, khiến trẻ bị đau lưng, mỏi cổ, làm cho trẻ không muốn học. Đồng thời, tư thế ngồi sai cũng ảnh hưởng đến cột sống gây gù, vẹo cột sống sau này.

4. Nhà trường và phụ huynh nên làm gì để bảo vệ con trước đại dịch COVID-19 khi trở lại trường học?

Theo kế hoạch, đến hết học kì 1 của năm học 2021, trẻ mới có thể tới trường để học trực tiếp. Tuy nhiên, mối nguy hiểm lây nhiễm COVID-19 vẫn luôn chực chờ, ngay cả khi trẻ đã được tiêm 2 mũi vắc xin ngừa COVID-19 theo kế hoạch. Vậy nhà trường và phụ huynh nên làm gì để bảo vệ con trước dịch COVID-19, thưa BS?

BS.CKI Huỳnh Thị Diễm Kiều trả lời:

Để có thể quay lại cuộc sống bình thường như trước đây, rõ ràng vai trò của vắc xin COVID-19 không thể nào chối cãi. Hi vọng rằng kế hoạch tiêm chủng cho trẻ em sẽ thực hiện trong thời gian sớm nhất.

Khi trẻ đã tiêm đủ 2 mũi vắc xin, trong cơ thể đã một lượng kháng thể đáng kể để phòng bệnh. Lúc này, quý phụ huynh có thể yên tâm một phần nào khi con quay trở lại đi học bình thường. Tuy nhiên, không vì vậy mà chúng ta lơ là, chủ quan. Vấn đề quan trọng nhất vẫn đặt ra là phải luôn luôn phòng ngừa khả năng lây nhiễm COVID-19, chẳng hạn như:

Về phía phụ huynh:

• Đảm bảo cho con sức khoẻ tốt nhất, có thể bằng chế độ dinh dưỡng phù hợp, hợp lý, bổ sung vitamin và khoáng chất thiết yếu (vitamin C, vitamin D, sắt, kẽm).
• Khuyến khích con thường xuyên tập thể dục.
• Uống đủ nước cũng là vấn đề rất quan trọng.
• Thức khuya cũng sẽ ảnh hưởng không tốt, làm cho con mệt mỏi, stress, đôi khi làm ảnh hưởng xấu đến hệ miễn dịch của con.
• Thường xuyên nhắc nhở con cách để phòng bệnh như: giữ khoảng cách an toàn; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng; tránh sờ tay lên mắt, mũi, miệng, đặc biệt là phải mang khẩu trang khi đến nơi đông người.

Về phía nhà trường: Việc chuẩn bị môi trường học là vô cùng quan trọng.

• Môi trường học phải đảm bảo thông thoáng, không khí tốt, không nên cho trẻ học trong môi trường lớp học kín, mở máy lạnh (bởi đây là môi trường thuận lợi cho virus SARS-CoV-2 sinh sôi)
• Thường xuyên vệ sinh trường lớp.
• Sỉ số lớp không nên quá đông, nên giữ khoảng cách giữa các bé ít nhất là 1m. Tốt nhất, nên để mỗi bé ngồi 1 bàn.
• Ngay trong lớp học, trẻ cũng nên đeo khẩu trang để đảm bảo sức khoẻ cho bản thân và các bạn trong lớp.

Điều quan trọng là nhà trường và phụ huynh cần phải thống nhất khối lượng học tập phù hợp cho trẻ. Bởi trẻ vừa trải qua giai đoạn cách ly tại nhà nên khi chuyển từ phương thức học trực tuyến sang môi trường học cổ điển, trẻ cũng cần có thời gian để làm quen lại. Vì vậy, không nên dồn ép kiến thức quá nhiều khiến cho trẻ bị stress, căng thẳng sẽ ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ, cũng như đề kháng của trẻ.

5. Ngại đi khám, chủng ngừa cho trẻ, hậu quả ra sao?

Lo ngại dịch COVID-19 mà nhiều bậc cha mẹ nhất quyết không cho trẻ đi khám bệnh hoặc tiêm chủng mà bỏ qua các khuyến cáo. Điều này khiến trẻ có thể bị những hệ lụy gì thưa bác sĩ? Những dấu hiệu nào cho thấy trẻ buộc phải được đi khám bệnh bởi bác sĩ hoặc cấp cứu?

BS.CKI Huỳnh Thị Diễm Kiều trả lời:

Hiện nay, số lượng ca mắc COVID-19 mới đã giảm đáng kể so với trước đây. Tuy nhiên, vẫn có nhiều phụ huynh lo ngại về đại dịch này. Tâm lý lo sợ lây nhiễm khiến cho phụ huynh rất lo lắng, không muốn cho con trẻ đến bệnh viện. Thậm chí, khi trẻ có triệu chứng như: sốt, ho, khò khè, tiêu chảy, nôn ói,… phụ huynh vẫn tự ý mua thuốc cho trẻ uống và trì hoãn rất nhiều mũi tiêm vắc xin theo lịch. Điều này sẽ để lại khá nhiều hệ luỵ cho trẻ như:

• Bệnh lý của trẻ không được chẩn đoán kịp thời và điều trị chính xác, có thể làm cho bệnh diễn tiến nặng hơn, thậm chí có nguy cơ tử vong. Đặc biệt ở những lứa tuổi trẻ em, những bệnh lý dễ diễn tiến nặng như: viêm phổi nặng, hen suyễn nặng, sốt xuất huyết, tiêu chảy cấp, tiêu chảy kéo dài dẫn đến mất nước nặng, thậm chí nguy kịch. Do đó, việc đưa trẻ đi khám bệnh khi có triệu chứng như: sốt, ho, ói, nôn mửa, tiêu chảy… là việc làm vô cùng cần thiết.
• Đối với việc trì hoãn tiêm chủng: vắc xin chính là một trong những biện pháp phòng ngừa bệnh khoa học và hiệu quả nhất tính đến thời điểm hiện tại. Việc trì hoãn nhiều mũi tiêm quan trọng như vậy khiến cho trẻ có nguy cơ mắc những bệnh như: sởi, quai bị, rubella, bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm màng não, viêm phổi, viêm tai giữa… Việc con bị nhiễm trùng hoặc tái phát nhiều lần và kéo dài có thể dẫn đến tình trạng trẻ biếng ăn, chậm lớn, suy dinh dưỡng, ảnh hưởng rất lớn đến trẻ kể cả về mặt thể chất và tinh thần.

Cơ thể trẻ em khác hẳn so với người lớn. Trẻ có hệ miễn dịch khá yếu do đang trong giai đoạn hình thành miễn dịch nên rất dễ mắc những bệnh về nhiễm trùng, đặc biệt nguy cơ diễn tiến nặng sẽ cao so với người lớn. Do đó, khi trẻ có bất kỳ dấu hiệu nào khác với ngày thường (chẳng hạn như trẻ bị sốt, ho, bỏ ăn, trẻ biếng bú, nôn ói, tiêu chảy,…) thì chúng ta nên đưa trẻ đến khám tại cơ sở y tế. Tuyệt đối không nên tự ý mua thuốc cho trẻ uống vì có thể trẻ sẽ không được được điều trị đúng. Đồng thời, việc điều trị bệnh bị trì hoãn, chậm trễ khiến trẻ dễ mắc những biến chứng nguy hiểm.

Một số triệu chứng bất thường ở trẻ mà phụ huynh cần phải ghi nhớ vì đây là dấu hiệu cần phải đưa trẻ đi khám, cấp cứu ngay cả trong đêm:

• Trẻ có dấu hiệu sốt cao liên tục không hạ được dù đã dùng thuốc hạ sốt đúng cách.
• Co giật, khó thở, thở nhanh hoặc thở rút lõm lòng ngực.
• Trẻ ngủ li bì, nôn ói liên tục.

Khi có bất kỳ triệu chứng nào như thì phụ huynh phải đưa con đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời cho trẻ.

6. Trẻ ăn uống kém, người mệt mỏi, ít nói chuyện sau khỏi COVID-19, phải làm sao?

Lê Thị Ngọc Bích - [email protected]

Chào bác sĩ! Gia đình em gồm 2 vợ chồng và 1 bé con gái 8 tuổi, bé trai 2 tuổi, vừa mới mắc COVID-19. Em và con gái điều trị 14 ngày thì âm tính, chồng em 19 ngày, bé trai thì 5 ngày. Từ lúc mắc bệnh đến nay cũng được 1 tháng, nhưng em thấy bé gái dạo này thay đổi, ăn uống kém, người mệt mỏi, ít nói chuyện, chỉ muốn ở trong phòng 1 mình. Em có nói chuyện nhưng bé thường né tránh. Vậy em phải làm sao? Khi nào thì em nên đưa con đi khám và khám ở đâu ạ?

BS.CKI Huỳnh Thị Diễm Kiều trả lời:

Xin chào bạn, vấn đề của con gái bạn có thể do nhiều nguyên nhân:

• Ảnh hưởng của bệnh lý.
• Dinh dưỡng.
• Tâm lý sau nhiễm COVID-19.

Theo những ghi nhận của UNICEF, lứa tuổi học đường từ 6 - 12 tuổi sau mắc COVID-19 có thể có một số rối loạn tâm lý nhất định do sự thay đổi trong quá trình trẻ cách ly, sự kỳ thị của mọi người xung quanh ảnh hưởng đến quá trình giao tiếp, học tập,

Theo đó, bạn nên đưa trẻ đi khám sớm. Cụ thể, bạn cần thực hiện 2 điều sau:

• Về mặt bệnh lý: Nên gặp BS chuyên khoa Nhi để được thăm khám, đánh giá tổng quát, xem xét các vấn đề bệnh lý trẻ có thể gặp phải hoặc những vấn đề dinh dưỡng để can thiệp sớm.
• Về mặt tâm lý: Nên gặp BS chuyên khoa Tâm lý nhi để BS tìm hiểu những vấn đề mà trẻ gặp phải và giải quyết nếu có.

7. Trẻ chưa tiêm vắc xin COVID-19, làm sao để phòng ngừa cho trẻ nếu chẳng may gia đình có người mắc bệnh?

Hoàng Văn Tuấn - [email protected]

Thưa bác sĩ, vợ chồng tôi và bố mẹ chồng vừa thực hiện xong mũi 2 vắc xin COVID-19, có thể nói là đã tạm yên tâm. Nhưng gia đình tôi có con năm nay 10 tuổi, tôi rất lo vì cháu chưa được tiêm vắc xin COVID-19. Vậy có cách nào để phòng ngừa nếu chẳng may gia đình có người mắc bệnh? Xin bác sĩ tư vấn ạ.

BS.CKI Huỳnh Thị Diễm Kiều trả lời:

Hầu như trẻ em ở mọi lứa tuổi đều có khả năng mắc COVID-19. Tuy nhiên, một điều đáng mừng là ở trẻ em, tỷ lệ trở nặng ít hơn so với người lớn, dù vậy trẻ vẫn có thể mắc bệnh.

Hiện tại, trẻ em chưa được tiêm vắc xin nên cách phòng bệnh quan trọng nhất vẫn là đảm bảo khoảng cách an toàn, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, tránh sờ tay lên mặt, mũi, miệng, mang khẩu trang khi đến nơi đông người, môi trường nhà cửa phải vệ sinh sạch sẽ thường xuyên. Nếu chẳng may trong gia đình có người mắc bệnh thì việc đầu tiên là cần làm là phân công người lớn khoẻ mạnh chăm sóc cho trẻ theo đúng quy định và theo khuyến cáo của cơ sở y tế. Nếu người bệnh đó có đủ điều kiện để cách ly, theo dõi sức khoẻ tại nhà thì phải tuân thủ tuyệt đối những quy định của cơ sở y tế để hạn chế lây lan mầm bệnh cho các thành viên khác trong gia đình. Ngoài ra, cần hỗ trợ cho trẻ vấn đề dinh dưỡng, tập thể dục.

8. Trẻ 3 tháng tuổi bị nôn trớ, kèm có đàm, 3 ngày chưa đi tiêu,… nguyên nhân từ đâu?

Nguyễn Hạnh Vinh - [email protected]

Thưa bác sĩ, em mới sanh bé gái được 3 tháng, từ lúc sanh ra bé ăn rất giỏi, nhưng không hiểu tại sao gần đây mỗi lần ăn xong là nôn trớ, kèm có đàm, 3 ngày rồi chưa đi tiêu. Nhưng bé không ho, sốt hay quấy khóc gì cả. Một ngày em cho con ăn 8 cữ (mỗi cữ 120ml sữa) thì có đến 2-3 cữ bị như vậy. Bác sĩ cho em hỏi nguyên nhân do đâu và em có cần cho con đi khám không? Nhìn con nôn trớ em sốt ruột quá BS ơi.

BS.CKI Huỳnh Thị Diễm Kiều trả lời:

Chào bạn,

Con bạn hiện tại đã được 3 tháng, bé bú được 120ml mỗi cữ, 1 ngày khoảng 8 cữ thì có nghĩa lượng sữa bé uống được trong 1 ngày là khoảng 1 lít, như vậy đã rất giỏi rồi.

Ở lứa tuổi từ 2 - 6 tháng, trẻ hay gặp tình trạng trào ngược dạ dày thực quản sinh lý do thể tích dạ dày khá nhỏ, tư thế dạ dày nằm ngang và cơ tâm vị còn khá yếu nên trẻ dễ bị nôn trớ sau khi bú. Hiện tượng này có thể kéo dài trong thời gian vài tháng, sau đó triệu chứng sẽ giảm dần và hết sau 6 tháng tuổi nhưng một số trường hợp vẫn có thể kéo dài hơn.

Để hạn chế tình trạng trớ trào ngược này, quan trọng nhất vẫn là tư thế bú đúng:

• Không nên để trẻ vừa nằm vừa bú.
• Sau khi trẻ bú xong không nên đặt trẻ nằm ngay mà nên vỗ lưng ợ hơi, giúp cho trẻ hạn chế tình trạng trớ sau khi bú.
• Chia nhỏ cữ bú: giảm thể tích mỗi cữ bú và tăng số cữ bú trong ngày.

Nếu chúng ta thực hiện đúng theo những hướng dẫn trên thì đa số trẻ sẽ giảm được hiện tượng nôn trớ này. Tuy nhiên, nếu đã thực hiện hết những hướng dẫn trên mà trẻ vẫn không cải thiện tình trạng thì có thể trẻ đang mắc một bệnh lý thực thể về đường tiêu hoá. Khi đó cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm để BS có thể chẩn đoán nguyên nhân trẻ đang mắc phải để điều trị kịp thời.

Trẻ dưới 6 tháng thường có hiện tượng chậm đi tiêu sinh lý, nghĩa là trẻ có thể nhiều ngày chưa đi tiêu nhưng vẫn bú tốt, không có những dấu hiệu như bụng chướng, quấy khóc liên tục. Đây là hiện tượng bình thường và chúng ta chưa cần phải can thiệp gì. Theo đó, phụ huynh chỉ cần để trẻ đi tiêu tự nhiên hoặc quan sát phân trẻ đi như thế nào. Trường hợp trẻ chưa đi tiêu mà gặp những hiện tượng như nôn ói liên tục, bụng càng ngày càng chướng lên hoặc tiêu ra là phân nhầy máu thì đó là dấu hiệu bệnh lý cần phải can thiệp sớm.

9. Trẻ không chịu ăn dặm, nên làm gì?

Trang Nhi - [email protected]

Xin chào bác sĩ! Tôi có con trai, vừa tròn 7 tháng. Từ lúc 6 tháng tôi đã bắt đầu cho con ăn dặm bằng việc xay cháo với rau củ, thịt, cá, trứng, nhưng đến nay con vẫn không biết há miệng và nuốt ăn. Mỗi lần ăn được rất ít, thời gian kéo dài 1 tiếng. Hiện con chỉ mới được 7,2kg trong khi tiêu chuẩn phải đạt 8.5kg, tôi lo con suy dinh dưỡng. Rất mong bác sĩ cho lời khuyên ạ.

BS.CKI Huỳnh Thị Diễm Kiều trả lời:

Ăn dặm ở trẻ là giai đoạn khó khăn nhất cho hầu hết các bà mẹ. Trong giai đoạn này, nhiều trẻ gặp tình trạng chậm tăng cân, thậm chí đứng cân hoặc sụt cân.

Ăn dặm là giai đoạn trẻ phải làm quen với thức ăn mới, nguồn thực phẩm mới khác sữa mẹ. Theo đó, những vấn đề mà bạn đọc đã nêu có thể do nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng biếng ăn ở trẻ, chẳng hạn như:

• Trẻ khó khăn trong việc tiếp nhận, làm quen với thực phẩm mới.
• Trẻ đang trong giai đoạn rối loạn, khủng hoảng tâm lý.
• Hệ tiêu hoá của trẻ yếu.
• Thực phẩm phụ huynh lựa chọn chưa đúng.
• Cách ăn dặm chưa phù hợp.

Hiện tại, cân nặng của bé đang thiếu khoảng 1,2 kg so với tiêu chuẩn. Tuy nhiên, theo đánh giá dinh dưỡng thì trẻ vẫn chưa đến mức suy dinh dưỡng nhưng nếu hiện tượng này tiếp tục kéo dài sẽ ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ của trẻ. Do đó, bạn nên đưa trẻ đến gặp BS dinh dưỡng để được thăm khám, cũng như tìm ra được nguyên nhân gây biếng ăn cho trẻ để có thể can thiệp sớm.

10. Trẻ ho nhiều, chảy mũi, nghẹt mũi khi thời tiết thay đổi là bị bệnh gì?

Trần Thanh Tùng - [email protected]

Bác sĩ ơi lúc 6 tháng và 8 tháng con em có bị viêm tiểu phế quản, nhưng đã điều trị khỏi, đến nay con đã được 3 tuổi, mỗi lần thời tiết thay đổi là con lại bị ho rất nhiều, kèm khò khè, nghẹt mũi, sổ mũi. Em nên làm gì để phòng bệnh cho con? Và em muốn đăng kí khám ở phòng khám Nhi Đồng Mặt Trời Bé Con thì đăng kí sao vậy bác sĩ?

BS.CKI Huỳnh Thị Diễm Kiều trả lời:

Ho khò khè là triệu chứng ở đường hô hấp rất thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là ở trẻ dưới 6 tuổi. Nguyên nhân chính gây ra triệu chứng này thường gặp nhất là hen suyễn, viêm phế quản, viêm phổi. Ngoài ra, một số nguyên nhân ít gặp hơn có thể gây ra hiện tượng khò khè này là trào ngược dạ dày thực quản, tim bẩm sinh.

Trong trường hợp bạn đọc nêu, bé đã bị khò khè 2 lần và hiện tại rất hay bị ho khò khè về đêm, đặc biệt là khi thời tiết thay đổi. Với những dữ liệu trên, khả năng cao bé nhà bạn đang bị hen suyễn. Vì vậy, bạn nên đưa trẻ đến chuyên khoa Nhi để trẻ được thăm khám và chẩn đoán chính xác là có bị hen suyễn hay không. Nếu trẻ bị hen suyễn thì chúng ta sẽ có kế hoạch phòng ngừa hợp lý cho con vì đây là bệnh có thể phòng ngừa được.

Để đăng ký khám tại phòng khám nhi đồng Mặt Trời Bé Con, quý phụ huynh có thể đưa con đến trực tiếp tại địa chỉ số 31, đường Hữu Nghị, phường Bình Thọ, TP Thủ Đức hoặc đăng ký qua fanpage phòng khám Nhi đồng Mặt Trời Bé Con để được BS thăm khám trẻ.