Bác sĩ Huỳnh Wynn Trần: Biến thể Delta cứ 1 người nhiễm lại lây cho 5 người

1. Càng về sau biến thể SARS-CoV-2 càng có thể mạnh hơn

Trước nỗi lo của nhiều người về biến thể Delta (B.1.617.2), bác sĩ Huynh Wynn Trần - Tổ chức y khoa VietMD, Hoa Kỳ đã có một bài viết phân tích về chỉ số lây nhiễm, độc lực và hiệu quả của vắc xin với biến thể này.

Theo bác sĩ Huynh Wynn Trần, virus SARS-CoV-2 là họ RNA+, chuỗi di truyền gen đơn không ổn định, nên sau mỗi vài triệu lần nhân bản thì rủi ro có thay đổi trong gen dễ xảy ra. Như sự phát triển tiến hóa sinh học, chỉ những thay đổi gen giúp virus tồn tại mới có thể cơ hội nhân bản ra nhiều hơn. Vì vậy, virus càng tồn tại lâu thì càng sẽ có nhiều biến thể.

Cho đến nay, virus SARS-CoV-2 có hàng nghìn biến chủng và càng về sau thì biến thể càng có thể mạnh hơn. Cụ thể là từ đầu dịch đến giờ, virus SARS-CoV-2 đã có nhiều biến thể, bắt đầu là Alpha (B.1.1.7), Beta (B.1.351), Gamma (P.1) và gần đây là Delta (B.1.617.2).

Một trong những quan ngại lớn nhất về biến thể này là khả năng lây nhiễm bệnh hơn hẳn các biến thể trước. Công bố từ Úc⁽¹⁾ cho thấy chỉ số lây nhiễm R0 của biến thể Delta là 5, so với 2-2.5 biến thể gốc từ Trung Quốc.

“Chỉ số lây nhiễm R0 (R naught) là chỉ số bên ngành dịch tễ học, chỉ số này chỉ ra một người bị nhiễm có thể lây cho bao nhiêu người khác. Chỉ số 5 biến thể Delta gợi ý 1 người bị nhiễm có thể lây đến 5 người khác, gấp đôi so với các biến thể ban đầu. Để so sánh, chỉ số R0 của cúm mùa (influenza) năm nay là từ khoảng 1-2, so với 2-3 của COVID-19⁽²⁾.

Nói cách khác, biến thể Delta có thể lây nhiều người bệnh hơn các biến thể trước kia. Tại Anh Quốc, biến thể này ước tính 99% gen của virus SARS-CoV-2 tại Anh hiện nay là Delta và đã tăng đến 79% so với những tuần trước⁽³⁾” - Bác sĩ Huynh Wynn Trần cho biết.

2. Biến thể Delta tăng 85% rủi ro nhập viện

Biến thể Delta có tăng độc lực hay không, bác sĩ Huynh Wynn Trần khẳng định hiện nay chưa có bằng chứng người nhiễm biến thể Delta bệnh nặng hơn hay dễ tử vong hơn.

Tuy nhiên, các nghiên cứu từ Scotland đăng trên tạp chí Lancet⁽⁴⁾ chỉ ra biến thể Delta có thể khiến bệnh nhân dễ nhập viện hơn so với các biến thể trước, tăng thêm khoảng 85% rủi ro nhập viện. Tăng khả năng nhập viện có thể dẫn tăng rủi ro tử vong với các bệnh nhân có bệnh lý nền như tiểu đường hay béo phì. Tuy nhiên, cũng nghiên cứu từ Scotland không chỉ ra biến thể Delta có mạnh hơn hay không.

Dựa trên những nghiên cứu trên thế giới, bác sĩ Huynh Wynn Trần cho rằng, vắc xin COVID-19 hiện nay vẫn hiệu quả so với biến thể Delta, mặc dù giảm chút hơn so với biến thể Alpha.

Cụ thể, vị chuyên gia đến từ Tổ chức y khoa VietMD đưa ra dẫn chứng nghiên cứu từ Anh đăng trên BMJ cho thấy vắc xin vẫn hiệu quả với biến thể Delta, ước tính trên 90%. Cụ thể, có khoảng 806 bệnh nhân đã nhập viện với biến thể Delta. Trong số bệnh nhân nhập viện này, đa số là chưa chích vắc xin đầy đủ. Chỉ cố 86/804 (khoảng 10%) nhập viện là đã chích vắc xin 2 liều. Khoảng 90% bệnh nhân nhập viện với COVID-19 là chưa chích vắc xin đầy đủ.

Còn tại Hoa Kỳ, thống kê từ Los Angeles chỉ ra 99,6% trong số 437.000 bệnh nhân tại Los Angeles nhập viện vì COVID-19 là không chích vắc xin. Trong số 12.234 ca tử vong vì COVID-19 từ tháng 12/2020 đến tháng 6/2021, có đến 99,8% là không chích vắc xin⁽⁵⁾.

Con số cụ thể hơn đăng trên MedRxIV cho thấy vắc xin có giảm hiệu quả so với biến thể Delta. Cụ thể, vắc xin Pfizer hiệu quả 93% với biến thể ban đầu Alpha giảm xuống còn 88% so với biến thể Delta⁽⁶⁾. Moderna cũng công bố vắc xin hiệu quả với biến thể Delta khi các bệnh nhân có kháng thể đặc hiệu trung hòa với tất cả biến thể của SARS-CoV-2, bao gồm biến thể Detal⁽⁷⁾.

Chính vì vậy, BS Huynh Wynn Trần khẳng định tiêm vắc xin là cách hữu hiệu nhất để giảm biến thể Delta phát triển và bệnh nhân cần phải chích đủ 2 liều để có hiệu quả cao nhất. Biến thể Delta có thể là biến thể chính trong vài tháng tới trên toàn thế giới nếu chúng ta không chích vắc xin đầy đủ.

Tham khảo: