80% người trường thành bị đau cột sống 1 lần trong đời - Biện pháp nào để bảo vệ cột sống chắc khỏe

Cấu tạo và chức năng của cột sống

Nhờ BS chia sẻ rõ hơn về cấu tạo và vai trò của cột sống, xương sống đối với cuộc sống và sức khỏe của con ngưởi?

TS.BS Lê Viết Thắng trả lời: 32 - 34 đốt sống xếp chồng lên nhau cùng với đĩa đệm tạo nên cột sống của người trưởng thành. Nhiệm vụ quan trọng của cột sống là bảo vệ tủy sống và các rễ thần kinh, nâng đỡ trọng lượng cơ thể, bảo vệ các tạng trong cơ thể.

80% người trưởng thành từng bị đau cột sống

Tình trạng đau cột sống có phổ biến không? Đau cột sống xuất hiện ở độ tuổi nào nhiều nhất, thưa BS?

TS.BS Lê Viết Thắng trả lời: Tình trạng đau cột sống rất phổ biến trong cộng đồng. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, 80% người trưởng thành có 1 lần đau cột sống trong đời và 40% trường hợp có tình trạng đau cột sống mạn tính.

Đau cột sống thường gặp ở người trong độ tuổi lao động, đặc biệt là người trên 45 tuổi.

Đau cột sống thường tập trung ở vùng thắt lưng do chịu lực nhiều

Cơn đau thường xuất hiện ở vị trí hay ở đoạn nào trên cột sống, thưa BS?

TS.BS Lê Viết Thắng trả lời: Tình trạng đau cột sống thường tập trung ở vùng thắt lưng. Đây là vị trí chịu lực nhiều nhất trong cơ thể của chúng ta. Làm việc, sinh hoạt trong tư thế không hợp lý có thể gây ra tình trạng đau cột sống tái đi tái lại.

Những nguyên nhân gây đau cột sống

Xin hỏi BS, đau cột sống là triệu chứng cảnh báo những nhóm bệnh lý nào? Bệnh nhân thường mô tả cơn đau này như thế nào?

TS.BS Lê Viết Thắng trả lời: Có nhiều nguyên nhân dẫn đến đau cột sống như thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, hẹp ống sống, viêm dính cột sống, u bướu trong cột sống,... Tùy theo nguyên nhân gây bệnh mà người bệnh có những triệu chứng đau cột sống khác nhau.

Cơn đau có thể âm ỉ, dai dẳng, hoặc đau chói, hoặc đau kèm theo triệu chứng về chèn ép thần kinh.

Cần đi khám khi đau cột sống kèm theo các triệu chứng chèn ép thần kinh.

Những thói quen gây đau cột sống

Nhờ BS chỉ ra, đâu là cơn đau cột sống do thói quen sinh hoạt và khi nào thì bệnh nhân đau cột sống cần phải đi khám?

TS.BS Lê Viết Thắng trả lời: Đau cột sống do thói quen sinh hoạt thường vì không giữ được tư thế tốt như ngồi cúi khom người quá lâu, khiêng vác nặng mà không chú ý đến bảo dưỡng cột sống.

Khi tình trạng đau cột sống đi kèm với các triệu chứng chèn ép thần kinh như tê tay chân, tê vai hoặc người bệnh có dấu hiệu teo cơ, rối loạn cơ vòng, rối loạn tiêu tiểu,... thì cần phải chú ý và đi khám.

Nêu rõ tính chất cơn đau và các bệnh lý đi kèm khi đi khám

Người bị đau cột sống nên đến thăm khám tại chuyên khoa nào? Người bệnh nên cung cấp thông tin, mô tả cơn đau thế nào để bác sĩ dễ chẩn đoán hơn?

TS.BS Lê Viết Thắng trả lời: Khi có vấn đề đau cột sống, người bệnh có thể đến khám tại phòng khám cột sống hoặc phàm khám đau mạn tính của Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM.

Khi đến khám, người bệnh cần cung cấp cho bác sĩ những triệu chứng về tính chất của cơn đau cột sống như vị trí đau, cường độ, tần suất đau, những yếu tố làm tăng hoặc giảm cơn đau, có triệu chứng chèn ép thần kinh (yếu chân, tê chân, rối loạn tiêu tiểu) hay không. Người bệnh cần nêu rõ những bệnh lý đi kèm như tiểu đường, suy tim, bệnh xương khớp,... nếu có.

80% trường hợp đau cột sống do thói quen khỏi bệnh nhờ điều trị nội khoa, vật lý trị liệu

Người bệnh sẽ được chỉ định làm những xét nghiệm, kỹ thuật nào để chẩn đoán? Trong trường hợp nào người bệnh cần chụp X-quang, chụp CT hay MRI, thưa BS?

TS.BS Lê Viết Thắng trả lời: Theo một nghiên cứu của Hoa Kỳ, không phải tất cả trường hợp đau cột sống đều cần có cận lâm sàng như X-quang, CT, MRI. Nghiên cứu này chỉ ra rằng, khi người bệnh chỉ đau cột sống đơn thuần do sai tư thế, do thói quen thì điều trị nội khoa, tập vật lý trị liệu sẽ giúp hơn 80% trường hợp khỏi bệnh.

Cận lâm sàng, hình ảnh học chỉ cần thiết với những trường hợp có dấu hiệu chèn ép thần kinh, người bệnh bị đau kéo dài trên 4 tuần, người bệnh bị đau kèm theo sốt, người bệnh không đáp ứng điều trị bằng thuốc hoặc không dùng thuốc trước đó. Lúc này cần có những cận lâm sàng tiếp theo để chẩn đoán nguyên nhân gây đau cột sống ở người bệnh.

Không thể tự ý chọn bài tập điều trị vấn đề đau cột sống

Hiện nay, những phương pháp nào đang được áp dụng để điều trị đau cột sống? Người bệnh có thể áp dụng những biện pháp nào tại nhà và cần lưu ý những vấn đề gì?

TS.BS Lê Viết Thắng trả lời: Hiện nay có rất nhiều phương pháp điều trị đau cột sống, từ việc điều trị không dùng thuốc đến dùng thuốc và phẫu thuật. Phương pháp vật lý trị liệu, phục hồi chức năng sẽ giúp người bệnh giãn cơ, giúp cơ của người bệnh khỏe hơn.

Đặc biệt, bệnh nhân đau cột sống không thể tự chọn các bài tập tại nhà. Người bệnh cần đến khám với bác sĩ chuyên khoa để được đánh giá bài tập phù hợp. Hiện có hơn 1.000 bài tập điều trị về vấn đề đau cột sống. Những bài tập này sẽ tác động vào những nhóm cơ và đem lại hiệu quả khác nhau trên cột sống của người bệnh. Vì vậy, không có bài tập nào phù hợp cho tất cả mọi người mà phải được bác sĩ chuyên khoa khám và đánh giá.

Tập thể thao 20 - 30 phút mỗi ngày để có cột sống khỏe mạnh

Nhờ BS chia sẻ về những nguyên tắc cần nhớ cũng như những bí quyết để bảo vệ cột sống khỏe mạnh.

TS.BS Lê Viết Thắng trả lời: Để phòng ngừa đau cột sống, chúng ta cần phải có chế độ dinh dưỡng điều độ, tập thể thao 20 - 30 phút mỗi ngày.

Cần tránh các động tác gây ảnh hưởng đến cột sống như ngồi quá lâu, cúi khom lưng, ngồi xổm, khiêng vác nặng quá sức.

Đặc biệt, ngủ đủ giấc và lối sống lành mạnh sẽ giúp cột sống của chúng ta khỏe hơn.