"Phaco không dao" mở ra bước tiến mới trong phẫu thuật đục thủy tinh thể tại ĐBSCL

60 năm liên tục cải tiến phẫu thuật Phaco trên thế giới

Ra đời năm 1967 tại Mỹ, phẫu thuật Phaco được xem là bước ngoặt quan trọng trong điều trị đục thủy tinh thể - thay thế phương pháp mổ lấy thủy tinh thể ngoài bao (ECCE) qua đường mổ lớn khoảng 10 mm, bằng kỹ thuật sử dụng sóng siêu âm để tán nhuyễn và hút nhân thủy tinh thể (PHACO) qua đường mổ nhỏ 3 - 4 mm.

Những năm gần đây, Phaco tiếp tục được phát triển theo hướng nâng cao độ chính xác thao tác phẫu thuật cho bác sĩ, cá thể hóa kết quả điều trị cho bệnh nhân. Thành quả của bước tiến này, chính là công nghệ đột phá “Phaco không dao” hay còn gọi là Phaco Laser, Femto Phaco hoặc FLACS.

Trong “Phaco không dao”, bác sĩ thực hiện thao tác phẫu thuật “không chạm” hoàn toàn bằng tia femtosecond laser, thay vì sử dụng dao vi phẫu để tạo đường mổ như “Phaco truyền thống”. Nhờ vậy, phương pháp mới tạo vết mổ siêu nhỏ và mịn, thực hiện nhanh trong vài phút và hạn chế biến chứng hậu phẫu.

“Phaco không dao” còn tích hợp AI để laser tạo đường mổ chính xác theo thông số được lập trình chuẩn hóa đến 0.001 mm, từ kiểm soát độ sâu - chiều dài - cấu trúc đường mổ, cá thể hóa phương án phẫu thuật theo đặc điểm mắt từng người bệnh, cho đến điều trị kết hợp đục thủy tinh thể và khử độ loạn trong cùng một lần mổ... Điều này giúp loại bỏ nhiều thao tác thủ công cho bác sĩ, hỗ trợ tự khép kín và mau lành vết mổ, cải thiện thị lực chỉ sau 1-2 ngày cho bệnh nhân.

Tại Việt Nam, hệ thống bệnh viện Mắt Sài Gòn (MSG) là một trong những đơn vị tiên phong đưa công nghệ nhãn khoa hiện đại này đến gần hơn với người dân từ 2025. Sau một năm triển khai, MSG đã phẫu thuật thành công cho hơn 6.000 ca đục thủy tinh thể bằng “Phaco không dao”.

Không dừng ở đó, MSG còn mở rộng cơ hội tiếp cận tiến bộ y học cho người dân Đồng bằng sông Cửu Long. Tại Bệnh viện Mắt Sài Gòn Cần Thơ, người cao tuổi có thể điều trị laser ngay tại địa phương, thay vì di chuyển lên cơ sở y tế lớn ở TPHCM.

Đưa “Phaco không dao” đến gần với người dân miền Tây

Bệnh viện Mắt Sài Gòn Cần Thơ đã thực hiện hơn 60.000 ca phẫu thuật Phaco trong 10 năm qua. Riêng “Phaco không dao” triển khai từ giữa 2025, đã phục hồi thị lực hiệu quả cho hơn 1.000 bệnh nhân địa phương chỉ sau 6 tháng triển khai. Nền tảng kinh nghiệm lâu năm đã tạo nên năng lực ứng dụng công nghệ mới nhanh chóng cho cơ sở nhãn khoa miền Tây.

Theo BS. CK2 Trần Văn Kết, Phó Chủ tịch Hội đồng chuyên môn MSG, Giám đốc điều hành Bệnh viện Mắt Sài Gòn Cần Thơ, "Phaco không dao" được cung cấp bởi Tập đoàn Ziemer (Thụy Sĩ), đơn vị hàng đầu thế giới cung cấp công nghệ femtosecond laser tích hợp trên hệ thống máy FEMTO LDV Z8 đạt kiểm định nghiêm ngặt về mức độ an toàn, hiệu quả từ FDA (Mỹ) và CE (Châu Âu).

“Sở hữu công nghệ hiện đại thôi là chưa đủ. Toàn bộ bác sĩ thực hiện kỹ thuật này, đều trải qua đào tạo và nhận chứng chỉ phẫu thuật viên trực tiếp từ Ziemer. Song song với đầu tư công nghệ và chuyên môn, bệnh viện cũng chuẩn hóa toàn diện quy trình vận hành an toàn theo chuẩn quốc tế”, BS.CK2 Trần Văn Kết nhấn mạnh thêm.

Năm 2026, Bệnh viện Mắt Sài Gòn Cần Thơ đạt chứng nhận JCI Enterprise - “con dấu vàng” chất lượng quốc tế về đảm bảo chất lượng và an toàn cho người bệnh. Công nghệ nhãn khoa hiện đại phát huy giá trị, khi được vận hành bởi đội ngũ bác sĩ sở hữu nền tảng chuyên môn vững chắc và tuân thủ quy trình phẫu thuật an toàn nghiêm ngặt theo chuẩn JCI.

Nói thêm về năng lực ứng dụng tiến bộ y khoa vào thực tiễn cơ sở, BS.CK2 Trần Văn Kết cho biết, bệnh viện đã phẫu thuật cho nhiều ca khó và phức tạp, trên người cao tuổi có bệnh nền, trên mắt đục thủy tinh thể kèm loạn thị… Đằng sau mỗi ca phẫu phuật là mục tiêu giúp người bệnh cải thiện thị lực tối ưu nhất có thể, lấy lại niềm vui và cuộc sống chủ động tuổi già.

Sau phẫu thuật, nhiều bệnh nhân đã phản hồi lại bệnh viện về niềm vui tiếp tục được làm những điều yêu thích (đi chợ, đọc báo, đánh cờ, chăm cây, gặp gỡ bạn bè…). Không chỉ ở Cần Thơ mà người dân tỉnh lân cận, như ông Trần Tuấn Hiền (68 tuổi, Cà Mau) đã chia sẻ rằng: “Bây giờ, tôi đã có thể chạy xe thoải mái. Mọi người nên đi tầm soát sớm để điều trị kịp thời, cải thiện thị lực”.