Béo phì sau sinh: Có nên dùng thuốc giảm cân?
Phần lớn thuốc điều trị béo phì hiện không được khuyến cáo trong thời kỳ cho con bú. Theo BS.CK1 Bùi Thị Yến Nhi - Phòng khám Phụ khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - cơ sở 3, phụ nữ sau sinh nên ưu tiên phục hồi cơ thể, điều chỉnh ăn uống, vận động và giấc ngủ, giảm mỡ từ từ thay vì ép cân nhanh.
Đang cho con bú, ưu tiên giảm cân bằng thay đổi lối sống
Theo BS.CK1 Bùi Thị Yến Nhi, hiện chưa có thuốc nào có bằng chứng mạnh và được thiết lập riêng cho điều trị béo phì sau sinh.
Phần lớn thuốc điều trị béo phì hiện nay không được khuyến cáo trong thời kỳ cho con bú vì thiếu dữ liệu an toàn cho trẻ hoặc có nguy cơ ảnh hưởng đến tiết sữa. Trong giai đoạn này, cần ưu tiên dinh dưỡng, vận động, giấc ngủ và điều trị các nguyên nhân bệnh lý.
Việc dùng thuốc phải được đánh giá lợi ích và nguy cơ ở từng người. Nếu được chỉ định, cần theo dõi cân nặng, vòng eo, huyết áp, đường huyết, mỡ máu, tác dụng phụ và đánh giá hiệu quả sau khoảng 12 tuần ở liều điều trị.
Ăn đủ chất, giảm mỡ từ từ
Phối hợp dinh dưỡng và vận động có bằng chứng tốt hơn so với chỉ thực hiện một biện pháp. Mục tiêu là giúp cơ thể phục hồi, duy trì hoặc hỗ trợ tiết sữa và giảm mỡ từng bước.
Sau khi giai đoạn hồi phục ban đầu ổn định, tốc độ giảm cân thường hướng tới khoảng 0,25-0,5 kg/tuần. Không cần ép cân trong những tuần đầu sau sinh.
Mỗi bữa nên có nguồn đạm để giúp no lâu và bảo vệ khối cơ. Ưu tiên cá, thịt nạc, trứng, sữa ít đường, đậu và đậu phụ; hạn chế thịt chế biến, thực phẩm chiên ngập dầu và chất béo bão hòa.
Có thể sắp xếp 3 bữa chính và 1-2 bữa phụ nếu đói, ăn chậm và chủ động lựa chọn món ăn.
Trái cây cũng cần ăn với lượng phù hợp. Không nên cho rằng ăn càng nhiều trái cây càng dễ giảm cân, bởi một số loại chứa nhiều đường; ăn quá nhiều có thể làm tăng lượng năng lượng đưa vào cơ thể.
Vận động theo từng giai đoạn, tăng dần theo khả năng
BS.CK1 Bùi Thị Yến Nhi lưu ý, vận động sau sinh cần phù hợp với quá trình hồi phục, tránh áp dụng cùng một lịch tập cho tất cả phụ nữ.
Các mốc vận động được bác sĩ đề cập gồm:
- Sau 24 giờ, nếu phù hợp: Tập thở bụng, sau đó chuyển sang ngồi cạnh giường khoảng 5-10 phút.
- Sau khoảng 3 ngày với sinh thường, 7 ngày với sinh mổ: Đi bộ chậm trong nhà, mỗi lần 5-10 phút, ngày 2-3 lần.
- Sau 2-4 tuần: Tập Kegel, bài tập co cơ sàn chậu.
- Sau 6 tuần: Có thể tăng dần thời gian đi bộ và lựa chọn các hoạt động như yoga, chạy chậm, bơi hoặc aerobic cường độ thấp khi phù hợp với tình trạng hồi phục.
Cường độ tập theo nguyên tắc “không mệt, không đau, không hồi hộp”; tần suất 3–5 lần/tuần, mỗi lần không quá 45 phút. Uống nước trước và sau tập, tránh tập khi đói hoặc ngay sau ăn.
Trong ba tháng đầu, bác sĩ khuyên tránh vận động cường độ cao, mang đồ trên 5 kg, gập bụng, plank hoặc cúi nâng vật nặng.
Theo dõi cả cân nặng, lượng sữa và sức khỏe
Nên cân mỗi tuần một lần trong điều kiện tương tự, đo vòng eo mỗi tháng. Đồng thời, cần theo dõi sức cơ, giấc ngủ, lượng sữa và khả năng duy trì kế hoạch ăn uống, vận động.
Dừng tập và đi khám nếu sản dịch ra nhiều hơn, đau ngực, khó thở bất thường, choáng hoặc ngất, đau hay sưng một bên chân, đau đầu dữ dội, sốt hoặc vết mổ đỏ, chảy dịch.
Các biểu hiện như đau vùng chậu tăng, són tiểu mới xuất hiện, cảm giác trì nặng bụng dưới hoặc lồi tại vết khâu tầng sinh môn cũng cần được thăm khám.
Nếu giảm sữa, kiệt sức vì đói, chóng mặt hoặc giảm cân quá nhanh, cần tăng năng lượng và trao đổi với bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng hoặc kỹ thuật viên vật lý trị liệu sàn chậu để điều chỉnh kế hoạch phù hợp.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
