4 lưu ý về chế độ ăn cho người suy thận chưa lọc máu
Giảm lượng đạm, hạn chế muối, chú ý kali và phốt pho là những nguyên tắc dinh dưỡng người suy thận mạn chưa lọc máu cần quan tâm. Bên cạnh đó, lượng nước uống cũng cần điều chỉnh theo khả năng bài tiết của thận.
Theo BS.CK2 Nguyễn Thị Diễm Hương, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - Cơ sở 3, suy thận mạn tiến triển âm thầm và không có khả năng hồi phục. Dinh dưỡng không thể phục hồi hoàn toàn chức năng thận, nhưng chế độ ăn phù hợp giúp giảm gánh nặng cho thận, làm chậm tiến triển đến giai đoạn phải lọc máu.
1. Giảm lượng đạm theo giai đoạn bệnh
Khi cơ thể chuyển hóa chất đạm sẽ tạo ra urê. Nếu ăn quá nhiều đạm trong khi thận đào thải kém, urê có thể tích tụ trong máu, ảnh hưởng đến sức khỏe.
Trong phần chia sẻ, bác sĩ đề cập lượng đạm mỗi ngày theo giai đoạn suy thận:
- Giai đoạn 1-2: Khoảng 0,8 g/kg cân nặng.
- Giai đoạn 3: Khoảng 0,6 g/kg cân nặng.
- Giai đoạn 4-5, chưa lọc máu: Khoảng 0,4-0,6 g/kg cân nặng.
Lượng đạm cụ thể cần được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng hướng dẫn theo thể trạng, mức độ bệnh và bệnh nền của từng người.
Bác sĩ gợi ý lựa chọn nguồn đạm từ cá, thịt gà, thịt vịt và hạn chế thịt đỏ. Đạm không chỉ có trong thịt, cá mà còn hiện diện trong thực phẩm giàu tinh bột. Chẳng hạn, 100 g gạo tẻ chứa khoảng 8 g protein, vì vậy cần tính cả nguồn này khi xây dựng khẩu phần.
Bún tươi hoặc miến dong có thể được cân nhắc thay cơm để điều chỉnh lượng đạm trong thực đơn.
2. Hạn chế muối, tập thói quen ăn nhạt
Khi chức năng thận suy giảm, khả năng đào thải nước và điện giải cũng bị ảnh hưởng. Ăn nhiều natri có thể khiến cơ thể giữ nước, phù và tăng huyết áp. Huyết áp cao lại tiếp tục gây tổn thương thận.
BS.CK2 Nguyễn Thị Diễm Hương đề cập mức dưới 2.300 mg natri/ngày, tương đương lượng natri trong khoảng một muỗng cà phê muối gạt ngang.
Người bệnh nên ưu tiên món luộc, hấp, hạn chế tẩm ướp gia vị và không chấm thêm nước mắm, muối khi ăn.
3. Chú ý lượng kali trong thực phẩm
Kali tích tụ trong máu khi thận đào thải kém có thể gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Bác sĩ lưu ý kali có trong nhiều loại rau, củ, trái cây và các loại đậu, hạt. Những thực phẩm cần chú ý trong khẩu phần gồm đậu nành, đậu xanh, hạt điều, chuối, kiwi, bơ và mít.
Người bệnh có thể tham khảo Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam để tìm hiểu hàm lượng kali, đồng thời trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về loại thực phẩm và lượng ăn phù hợp.

4. Hạn chế phốt pho, chọn sữa phù hợp
Phốt pho dư thừa trong máu có thể ảnh hưởng đến cân bằng canxi và sức khỏe xương, làm tăng nguy cơ loãng xương, gãy xương.
Sữa và phô mai là những thực phẩm chứa nhiều phốt pho cần được chú ý. Nếu cần bổ sung sữa, người bệnh nên lựa chọn sản phẩm chuyên biệt dành cho người suy thận chưa lọc máu, có đậm độ năng lượng cao, hàm lượng đạm, natri, kali và phốt pho thấp.
Uống nước cũng cần phù hợp với chức năng thận
Ngoài bốn lưu ý trên, bác sĩ nhấn mạnh lượng nước đưa vào cơ thể cần căn cứ vào khả năng bài tiết của thận.
Ở giai đoạn 1-2, khi chưa có dấu hiệu tiểu ít, người bệnh có thể uống nước tương đương người bình thường. Khi khả năng bài tiết nước tiểu giảm, lượng nước cần được điều chỉnh.
Cách tính được bác sĩ đề cập là lượng nước nhập trong ngày bằng lượng nước tiểu trong 24 giờ cộng thêm 300-500 ml, tùy thời tiết và mức độ ra mồ hôi.
Nhu cầu dinh dưỡng và nước uống của mỗi người không giống nhau. Người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng thực đơn phù hợp với mức độ suy thận, thể trạng và các bệnh nền đi kèm.
Thông tin biên tập
Tác giả
Đơn vị chịu trách nhiệm nội dung: AloBacsi
Bài viết có hữu ích với bạn?
Có thể bạn quan tâm
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ
Để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
Đăng ký nhận bản tin sức khoẻ để chủ động bảo vệ bản thân và gia đình
