Thiếu vitamin B12 gây bệnh gì? Vitamin B12 có trong thực phẩm nào?

Vitamin B12 có vai trò gì đối với cơ thể?

Vitamin B12, còn gọi là cobalamin, tham gia vào quá trình tạo hồng cầu, tổng hợp DNA và duy trì lớp bao myelin bảo vệ dây thần kinh. Nhờ đó, vitamin B12 giúp cơ thể tạo máu bình thường, hỗ trợ hoạt động của não, trí nhớ, cảm xúc và chức năng thần kinh ngoại biên.

Khác với nhiều vitamin tan trong nước khác, vitamin B12 có thể được dự trữ trong gan trong thời gian dài. Vì vậy, tình trạng thiếu hụt thường diễn ra âm thầm và chỉ biểu hiện rõ sau nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Thiếu vitamin B12 gây ra bệnh gì?

Biểu hiện thường gặp nhất của thiếu vitamin B12 là thiếu máu hồng cầu to. Khi cơ thể không đủ vitamin B12, tủy xương không thể tạo ra các tế bào hồng cầu khỏe mạnh. Người bệnh có thể thấy mệt mỏi kéo dài, da xanh, chóng mặt, hụt hơi, tim đập nhanh, giảm tập trung hoặc suy nhược.

Không chỉ gây thiếu máu, thiếu vitamin B12 còn ảnh hưởng đáng kể đến hệ thần kinh. Người bệnh có thể xuất hiện cảm giác tê bì, châm chích ở tay chân, yếu cơ, mất thăng bằng, đi lại loạng choạng. Một số trường hợp nặng có thể giảm trí nhớ, lú lẫn, dễ cáu gắt, trầm buồn hoặc thay đổi hành vi. Nếu kéo dài, tổn thương thần kinh có thể khó hồi phục hoàn toàn.

Ngoài ra, thiếu vitamin B12 còn có thể gây viêm lưỡi, lưỡi đỏ rát, chán ăn, sụt cân, buồn nôn, tiêu chảy hoặc táo bón. Ở phụ nữ mang thai, thiếu vitamin B12 kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển thần kinh của thai nhi.

Những ai dễ bị thiếu vitamin B12?

Tình trạng thiếu vitamin B12 có thể gặp ở nhiều nhóm đối tượng. Người ăn chay trường hoặc ăn rất ít thực phẩm động vật là nhóm có nguy cơ cao vì vitamin B12 chủ yếu có trong thực phẩm nguồn gốc động vật. Người lớn tuổi cũng dễ thiếu do khả năng hấp thu kém dần theo tuổi.

Bên cạnh đó, những người mắc bệnh dạ dày - ruột như viêm teo niêm mạc dạ dày, thiếu yếu tố nội tại, bệnh Crohn, celiac, người đã cắt dạ dày hoặc phẫu thuật ruột non cũng có thể giảm hấp thu vitamin B12. Một số thuốc dùng kéo dài như metformin, thuốc giảm tiết acid dạ dày cũng làm tăng nguy cơ thiếu hụt.

Vitamin B12 có trong thực phẩm nào?

Nguồn vitamin B12 tự nhiên dồi dào nhất là thực phẩm động vật. Trong đó, gan và nội tạng động vật chứa hàm lượng rất cao. Ngoài ra, vitamin B12 còn có trong thịt bò, thịt heo, thịt gà, cá, hải sản, trứng, sữa và các chế phẩm từ sữa như phô mai, sữa chua.

Một số loại thực phẩm tăng cường như ngũ cốc ăn sáng, sữa thực vật hoặc men dinh dưỡng cũng có thể được bổ sung vitamin B12, phù hợp với người ăn chay. Tuy nhiên, cần đọc kỹ nhãn sản phẩm để biết hàm lượng cụ thể.

Làm sao để phòng thiếu vitamin B12?

Cách đơn giản nhất là duy trì chế độ ăn cân đối, có đủ thực phẩm giàu vitamin B12 nếu không có chống chỉ định. Với người ăn chay trường, người cao tuổi hoặc người có bệnh lý tiêu hóa, nên khám và xét nghiệm khi có biểu hiện nghi ngờ thiếu hụt để được bác sĩ tư vấn bổ sung phù hợp.

Không nên tự ý dùng vitamin B12 liều cao kéo dài nếu chưa rõ nguyên nhân thiếu hụt. Trong nhiều trường hợp, việc điều trị không chỉ là bổ sung vitamin mà còn cần xử lý nguyên nhân gây kém hấp thu.

Vitamin B12 tuy là vi chất nhỏ nhưng lại ảnh hưởng lớn đến máu, thần kinh và sức khỏe toàn thân. Nếu cơ thể thường xuyên mệt mỏi, tê tay chân, giảm trí nhớ hoặc xanh xao không rõ nguyên nhân, bạn nên nghĩ đến khả năng thiếu vitamin B12 và đi kiểm tra sớm.