Tăng Triglyceride máu: Khi nào đáng lo, khi nào chỉ cần điều chỉnh lối sống?

Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng, có 3 nhóm tình huống đặc biệt khi Triglyceride tăng đơn thuần hoặc tăng nhiều hơn LDL-C. Đây chính là những trường hợp dễ khiến người bệnh hoang mang nếu không được giải thích rõ.

Nhóm 1: Tăng Triglyceride thứ phát - thường gặp nhất

Đây là nhóm phổ biến nhất, thường gặp khi xét nghiệm cho thấy LDL-C không cao nhưng Triglyceride lại tăng rõ. Lúc này, điều quan trọng là tìm nguyên nhân phía sau, bởi đa số đều liên quan đến lối sống hoặc bệnh lý đi kèm.

Những nguyên nhân thường gặp gồm: Uống nhiều bia rượu (rất hay bị bỏ sót); sử dụng một số thuốc như corticoid, lợi tiểu thiazid, thuốc chẹn beta, thuốc điều trị HIV, thuốc ức chế miễn dịch, thuốc điều trị tâm thần; hoặc các tình trạng chuyển hóa như đái tháo đường, béo phì, hội chứng chuyển hóa, suy giáp, ăn nhiều tinh bột tinh chế.

Với nhóm này, điều trị không quá phức tạp. Chỉ cần điều chỉnh chế độ ăn - sinh hoạt hợp lý: giảm rượu bia, hạn chế đồ ngọt và tinh bột, tập thể dục, giảm cân, tránh khói thuốc. Đồng thời kiểm soát tốt đái tháo đường và các bệnh chuyển hóa. Nếu đang dùng thuốc có nguy cơ làm tăng TG, bác sĩ có thể cân nhắc đổi sang thuốc phù hợp hơn.

Nhóm 2: Tăng Triglyceride mang tính gia đình

Nhóm này thường gặp ở những gia đình có nhiều người cùng tăng TG máu và có tiền sử bệnh tim mạch, đột quỵ. Khi đó, việc điều trị không chỉ dừng lại ở con số xét nghiệm mà cần đánh giá toàn diện nguy cơ tim mạch.

Người bệnh cần được theo dõi sát các tổn thương mạch máu (động mạch vành, cảnh, chi…). Nếu đã tối ưu ăn uống, sinh hoạt và dùng statin nhưng Triglyceride vẫn > 5,5 mmol/L, bác sĩ có thể chỉ định thêm nhóm fibrate. Thuốc này có thể giúp giảm đến 50% Triglyceride và tăng HDL-C (mỡ tốt), dù tác động lên LDL-C chưa rõ rệt. Tuy nhiên, khi phối hợp thuốc, cần theo dõi chặt tác dụng phụ.

Ngoài ra, Omega-3 cũng là một lựa chọn đáng chú ý. Nghiên cứu REDUCE-IT cho thấy Omega-3 giúp giảm các biến cố tim mạch ở người có Triglyceride cao.

Nhóm 3: Hội chứng tăng chylomicron máu - hiếm nhưng nguy hiểm

Đây là rối loạn di truyền rất hiếm, do cơ thể mất khả năng phân hủy chylomicron - các hạt vận chuyển chất béo từ ruột vào máu. Hậu quả là Triglyceride tăng rất cao, có thể gây viêm tụy cấp, đục giác mạc (đặc biệt ở trẻ em) hoặc tắc mạch nghiêm trọng.

Điều trị chủ yếu dựa vào chế độ ăn giảm lipid tối đa và kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch. Trong những trường hợp Triglyceride tăng cấp tính rất cao, insulin có thể được sử dụng để tăng hoạt tính men phân hủy mỡ. Khi xảy ra biến chứng nặng như viêm tụy cấp, lọc huyết tương có thể được chỉ định. Một số thuốc và liệu pháp gen mới đang được nghiên cứu nhưng vẫn cần thêm bằng chứng.

Nếu cầm kết quả xét nghiệm và thấy Triglyceride tăng cao đơn độc, người bệnh không nên quá lo lắng. Phần lớn các trường hợp thuộc nhóm tăng thứ phát và hoàn toàn có thể cải thiện tốt nếu điều chỉnh đúng lối sống và điều trị các bệnh đi kèm.