Chó liếm vết thương: ngày xưa tưởng mau lành, ngày nay kêu nguy hiểm?

Phòng nội dung - AloBacsi:

Chào bạn,

Câu hỏi của bạn rất hay, vì nó chạm đến ranh giới giữa kinh nghiệm dân gian và kiến thức y khoa hiện đại.

Đúng là trong tự nhiên, nhiều loài động vật (chó, mèo…) thường liếm vết thương của chúng. Hành vi này có vài tác dụng nhất định: làm sạch cơ học (loại bỏ bụi bẩn, mô chết), giữ ẩm bề mặt vết thương và trong nước bọt có một số enzyme có tính kháng khuẩn nhẹ. Vì vậy người xưa quan sát thấy “con vật tự liếm rồi cũng khỏi”, từ đó suy luận rằng chó liếm vết thương người sẽ giúp mau lành.

Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: hệ vi sinh trong miệng chó không giống của người. Miệng chó chứa rất nhiều vi khuẩn, trong đó có những loại có thể gây bệnh cho người như:

• Pasteurella
• Capnocytophaga
• Tụ cầu, liên cầu

Và nguy hiểm nhất là virus dại nếu con vật mang bệnh

Khi chó liếm vào vết thương hở của người, đặc biệt là vết trầy sâu, vết cắn, vết loét, nguy cơ nhiễm trùng tăng rõ rệt. Với người có bệnh nền (đái tháo đường, suy giảm miễn dịch…), hậu quả có thể nặng.

Nước bọt có tính kháng khuẩn thì sao lại gây nhiễm trùng?

Trong nước bọt của cả người và động vật đều có một số thành phần giúp ức chế vi khuẩn. Những yếu tố này giúp kiểm soát vi khuẩn trong khoang miệng, nơi vốn dĩ có rất nhiều vi sinh vật sinh sống tự nhiên.

Tuy nhiên, khi chúng được đưa vào vết thương - một môi trường khác hẳn - chúng có thể trở thành tác nhân gây bệnh.

Có thể hiểu đơn giản thế này:

Nước bọt có tính kháng khuẩn giống như một “người giữ trật tự” trong thành phố của nó. Nhưng nếu mang cả “thành phố vi khuẩn” đó sang một nơi khác (vết thương hở), thì chuyện rối loạn hoàn toàn có thể xảy ra.

Vì vậy, dù nước bọt có vài yếu tố bảo vệ sinh học, nó không phải là dung dịch sát trùng và không nên dùng để xử lý vết thương.

Còn tại sao động vật liếm mà “vẫn khỏi”?

Vì:

• Chúng có hệ miễn dịch và hệ vi sinh thích nghi với vi khuẩn của chính loài mình.
• Không phải con nào liếm cũng khỏi; trong thú y vẫn có nhiều trường hợp nhiễm trùng nặng do liếm quá mức.

Trong tự nhiên, những trường hợp biến chứng nặng thường không được “ghi nhận” như cách con người theo dõi y khoa.

Ngày nay, y học khuyến cáo:

• Không để chó, mèo liếm vào vết thương hở.
• Nếu đã bị liếm, nên rửa kỹ bằng xà phòng và nước sạch.
• Nếu là vết cắn hoặc trầy xước sâu do động vật, cần đi khám để đánh giá nguy cơ tiêm phòng dại và uốn ván.

Vì vậy, hiểu đúng là: quan sát dân gian có cơ sở sinh học nhất định, nhưng không đủ an toàn để áp dụng cho con người trong bối cảnh hiện đại. Khi có điều kiện vệ sinh và chăm sóc y tế tốt, cách xử lý chuẩn vẫn là rửa sạch, sát khuẩn phù hợp và theo dõi - thay vì nhờ… “bác sĩ bốn chân”.

>> Mời xem thêm: Đã có người nhiễm trùng huyết, mất tứ chi do chó cưng liếm, có cách nào phòng ngừa?