Mặc gì để chống nắng?

BS.CK1 Lê Cao Trí - Bệnh viện Đại học Y Dược (cơ sở 3) cho biết, nguyên tắc quan trọng nhất khi chọn trang phục chống nắng là tăng tối đa diện tích che phủ da. Áo dài tay, quần dài hoặc váy dài giúp giảm đáng kể lượng tia UV tiếp xúc trực tiếp, đặc biệt trong điều kiện nắng gắt kéo dài. Tuy nhiên, che kín thôi chưa đủ, mà còn phải chọn đúng loại vải.

Về cấu trúc, vải dệt càng chặt, mật độ sợi càng cao thì khả năng cản tia UV càng tốt. Một cách kiểm tra đơn giản là đưa vải ra trước ánh sáng: nếu ánh sáng xuyên qua nhiều thì khả năng chống nắng kém, ngược lại vải càng kín thì hiệu quả bảo vệ càng cao. Màu sắc cũng có ảnh hưởng nhất định, trong đó các màu tối hấp thụ tia UV tốt hơn màu sáng, giúp giảm lượng tia xuyên qua da. Tuy nhiên, hiệu quả không chỉ phụ thuộc màu mà còn liên quan đến chất liệu và công nghệ xử lý vải.

Về chất liệu, các loại vải như polyester, nylon, denim hoặc vải đã xử lý chống UV có khả năng bảo vệ tốt hơn nhờ cơ chế hấp thụ hoặc phản xạ tia cực tím, đồng thời ít bị giãn khi ướt nên vẫn giữ hiệu quả. Ngược lại, cotton mỏng, đặc biệt là màu sáng, có khả năng chống nắng thấp hơn và không phù hợp khi tiếp xúc nắng kéo dài.

Một tiêu chí quan trọng khác là chỉ số UPF - thước đo khả năng cản tia UV của vải. Ví dụ, UPF 50 có thể chặn khoảng 98% tia UV. Các chuyên gia khuyến cáo nên chọn trang phục có UPF từ 30 trở lên, và tốt nhất là UPF 50+ để đảm bảo mức bảo vệ cao. Khác với SPF của kem chống nắng chỉ phản ánh khả năng chống UVB, UPF đánh giá khả năng cản cả UVA và UVB.

Ngoài quần áo, các phụ kiện cũng đóng vai trò hỗ trợ quan trọng. Mũ rộng vành giúp che vùng mặt, tai và cổ hiệu quả hơn mũ lưỡi trai; kính râm cần có khả năng chặn 99-100% tia UV để bảo vệ mắt và vùng da quanh mắt. Bên cạnh đó, khăn choàng, áo khoác nhẹ, găng tay và giày kín cũng nên được sử dụng khi ra ngoài, đặc biệt trong các chuyến đi biển hoặc du lịch dài ngày.

Cũng cần lưu ý một số yếu tố làm giảm hiệu quả chống nắng của trang phục. Khi vải bị ướt, khả năng cản tia UV sẽ giảm do thay đổi cấu trúc sợi. Trang phục bó sát khiến sợi vải bị kéo giãn, tạo điều kiện cho tia UV xuyên qua dễ hơn. Ngoài ra, hiệu quả chống nắng cũng có thể giảm dần theo thời gian sử dụng và số lần giặt.

Trong thực tế, trang phục chống nắng cần được sử dụng như một phần của chiến lược bảo vệ tổng thể. Việc kết hợp với kem chống nắng cho vùng da hở, hạn chế ra ngoài trong khung giờ nắng gắt từ 10h đến 14h và chủ động tìm bóng râm sẽ giúp tăng hiệu quả bảo vệ.

Theo BS.CK1 Lê Cao Trí, một số sai lầm phổ biến như nghĩ quần áo sáng màu vẫn chống nắng tốt, chỉ dùng kem chống nắng mà không che chắn, không đội mũ khi ra ngoài hoặc mặc đồ ướt khi đi biển… đều làm giảm đáng kể khả năng bảo vệ da.

Tóm lại, trang phục chống nắng là “lá chắn vật lý” quan trọng trước tia UV. Việc lựa chọn đúng - che phủ tốt, vải dệt chặt, chất liệu phù hợp, chỉ số UPF cao – và kết hợp thêm phụ kiện sẽ giúp hạn chế cháy nắng, làm chậm lão hóa da và bảo vệ sức khỏe làn da về lâu dài.