Làm gì để bảo vệ cơ thể giữa trời "nắng như đổ lửa"

Về cơ chế, cơ thể sẽ giãn mạch dưới da để tăng thải nhiệt, đồng thời tiết mồ hôi nhằm làm mát. Tuy nhiên, chính quá trình này lại khiến cơ thể mất nước và điện giải một cách âm thầm. Khi lượng mồ hôi tiết ra nhiều mà không được bù đủ nước, thể tích tuần hoàn giảm, ảnh hưởng đến tưới máu não và các cơ quan quan trọng. Không dừng lại ở đó, tình trạng mất nước kéo dài còn làm máu cô đặc hơn, gây biến động huyết áp và rối loạn điện giải, tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch, đặc biệt nguy hiểm với người có bệnh nền như tăng huyết áp, tim mạch hay đái tháo đường.

Điều đáng nói là các dấu hiệu ban đầu rất dễ bị bỏ qua. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy mệt nhanh, khát nước, đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc khó tập trung - những biểu hiện thường bị nhầm là mệt do nắng thông thường. Nhưng nếu tiếp tục chủ quan, cơ thể có thể chuyển sang giai đoạn kiệt sức do nhiệt, với các biểu hiện rõ hơn như vã mồ hôi nhiều, buồn nôn, chuột rút, choáng váng, tiểu ít.

Nguy hiểm nhất là khi cơ thể mất khả năng điều hòa thân nhiệt, dẫn đến sốc nhiệt. Lúc này, người bệnh có thể lơ mơ, lú lẫn, nói khó, co giật hoặc hôn mê. Đây là tình trạng cấp cứu, có nguy cơ tổn thương đa cơ quan và tử vong nếu không được xử trí kịp thời.

Khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng hoặc bệnh lý do nhiệt, cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi môi trường nóng, đặt ở nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo và làm mát cơ thể bằng khăn ướt, đặc biệt ở vùng cổ, nách, bẹn. Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống từng ngụm nước nhỏ. Ngược lại, nếu xuất hiện các dấu hiệu nặng như lơ mơ, co giật hoặc mất ý thức, cần chuyển đến cơ sở y tế ngay. Bác sĩ cũng lưu ý không nên cho uống nước quá nhanh khi người bệnh đang buồn nôn, và không được trì hoãn xử trí vì nghĩ chỉ là mệt thông thường.

Đáng chú ý, không chỉ người cao tuổi, trẻ nhỏ hay người có bệnh mạn tính mới gặp nguy cơ, mà ngay cả người trẻ khỏe cũng có thể bị ảnh hưởng nếu làm việc hoặc vận động cường độ cao dưới trời nắng gắt.

Để phòng ngừa, mỗi người cần chủ động uống nước đều đặn trong ngày, đặc biệt khi ra nhiều mồ hôi nên bổ sung thêm điện giải phù hợp. Chế độ ăn nên ưu tiên thực phẩm dễ tiêu, tăng cường rau xanh và trái cây để cung cấp nước và vi chất. Đồng thời, hạn chế rượu bia và các chất kích thích vì có thể làm tình trạng mất nước trầm trọng hơn. Khi ra ngoài, nên tránh khung giờ nắng cao điểm, nếu bắt buộc phải ra ngoài cần mặc trang phục rộng, thoáng, sáng màu và che chắn kỹ vùng đầu, cổ.

Nắng nóng là điều không thể tránh, nhưng hiểu đúng và chủ động phòng tránh sẽ giúp mỗi người không rơi vào tình trạng “bốc hơi sức khỏe” mà không kịp nhận ra.