Khó thở, hãy nghĩ đến COPD

Ngày Thế giới phòng chống COPD được GOLD khởi xướng và tổ chức vào thứ Tư tuần thứ ba của tháng 11 hằng năm, với sự đồng hành của chuyên gia y tế và các nhóm bệnh nhân tại hơn 50 quốc gia. Mỗi năm, GOLD lựa chọn một chủ đề trọng tâm để lan tỏa thông điệp phòng bệnh và bảo vệ sức khỏe hô hấp. Năm 2025, chủ đề “Khó thở, hãy nghĩ đến COPD” được lựa chọn nhằm nhấn mạnh rằng triệu chứng tưởng chừng đơn giản này có thể là dấu hiệu đầu tiên của một bệnh lý nguy hiểm nếu bị bỏ qua.

COPD là bệnh phổi mạn tính đặc trưng bởi tình trạng tắc nghẽn luồng khí thở, tiến triển âm thầm qua nhiều năm. Ho kéo dài, khạc đờm, khó thở khi gắng sức là những triệu chứng thường gặp nhưng dễ bị nhầm với viêm phế quản thông thường, khiến nhiều người chủ quan. Khi bệnh nặng hơn, người bệnh khó thở ngay cả khi nghỉ ngơi, chất lượng cuộc sống giảm mạnh và nguy cơ đợt cấp dẫn đến nhập viện hoặc tử vong tăng cao. WHO đánh giá COPD nằm trong nhóm nguyên nhân gây tử vong hàng đầu toàn cầu; tại Việt Nam, tỷ lệ mắc đang tăng do hút thuốc lá phổ biến, ô nhiễm không khí, khói bếp củi - than tổ ong, bụi nghề nghiệp trong xây dựng, cơ khí, chế biến gỗ…

Một trong những vấn đề nan giải hiện nay là tình trạng chẩn đoán thiếu và chẩn đoán sai, khiến bệnh nhân không được điều trị kịp thời. GOLD khuyến cáo cần nghĩ đến COPD ở bất kỳ người nào có ho kéo dài, khó thở, khạc đờm, nhiễm trùng hô hấp tái phát hoặc có tiền sử tiếp xúc với yếu tố nguy cơ như thuốc lá, nhiên liệu đốt trong nhà hay môi trường nhiều khói bụi. Đo chức năng hô hấp (spirometry) là phương pháp quan trọng để phát hiện sớm, từ đó giúp cải thiện triệu chứng và chất lượng sống.

Việc phòng ngừa COPD hoàn toàn có thể thực hiện được. Bỏ thuốc lá và tránh khói thuốc thụ động là biện pháp quan trọng nhất. Người dân cũng cần giảm phơi nhiễm bụi và chất ô nhiễm, đeo khẩu trang đúng cách khi làm việc trong môi trường nguy cơ, cải thiện thông khí trong nhà và chủ động khám sức khỏe, đặc biệt với người trên 40 tuổi hoặc hút thuốc lâu năm. Với người bệnh, tuân thủ điều trị, tập phục hồi chức năng hô hấp và tiêm phòng cúm - phế cầu là những yếu tố giúp kiểm soát bệnh và giảm đợt cấp.

COPD có thể phòng ngừa. Đừng đợi đến khi khó thở mới hành động.

Hưởng ứng Ngày COPD Thế giới 2025, AloBacsi xin gửi đến quý bạn đọc thân thiết và cộng đồng những chương trình, bài viết AloBacsi đã thực hiện nhằm nâng cao nhận thức về căn bệnh nguy hiểm này:

>>> Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: Nhận diện sớm để điều trị hiệu quả?

>>> Phòng ngừa nguy cơ tim phổi ở bệnh nhân COPD: Bảo vệ trái tim từ lá phổi

>>> Tầm soát bệnh lý hô hấp thường gặp, dành cho ai?

>>> Chuẩn Bị Thuốc Cho Người Hen Suyễn, COPD, Cần Lưu Ý Những Gì?

>>> Vì sao mùa lạnh người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính - COPD nhập viện nhiều hơn?

>>> Quản lý hen - COPD: Cần sự chung tay từ mọi tuyến điều trị

>>> Cơn thèm thuốc mạnh hơn ý chí con người