Huyết áp cao âm thầm “bào mòn” cơ thể như thế nào?

Tăng huyết áp không chỉ là những con số trên máy đo. Khi kéo dài, tình trạng này tạo áp lực liên tục lên thành mạch, âm thầm gây tổn thương hàng loạt cơ quan quan trọng như tim, não, thận và mắt.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, ước tính có hơn 1,28 tỷ người trưởng thành trên toàn cầu mắc tăng huyết áp, nhưng gần một nửa không biết mình bị bệnh. Đây cũng là yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh tim mạch, đột quỵ và suy thận.

I. Vì sao huyết áp cao gây hại?

Huyết áp là lực dòng máu tác động lên thành động mạch. Khi lực này duy trì ở mức cao trong thời gian dài, lớp nội mạc mạch máu bị tổn thương, dẫn đến:

Xơ cứng thành mạch
Viêm và tích tụ mảng xơ vữa
Hẹp lòng mạch, giảm lưu lượng máu đến cơ quan

Không chỉ mạch máu lớn, các mao mạch nhỏ cũng bị ảnh hưởng, khiến nhiều cơ quan dần suy giảm chức năng.

II. Những cơ quan chịu tác động nặng nề

1. Tim: Làm việc quá sức, dễ suy yếu

Huyết áp cao buộc tim phải co bóp mạnh hơn để đẩy máu đi khắp cơ thể. Lâu dài, cơ tim - đặc biệt là thất trái - dày lên và kém hiệu quả.

Tình trạng này làm tăng nguy cơ:

Bệnh mạch vành
Đau thắt ngực
Nhồi máu cơ tim
Suy tim (biểu hiện: khó thở, mệt mỏi, phù chân)

2. Thận: Mất dần khả năng lọc

Thận là cơ quan chứa mạng lưới mạch máu dày đặc để lọc chất thải. Khi các mạch này bị tổn thương:

Khả năng lọc giảm
Chất độc tích tụ trong cơ thể

Về lâu dài, người bệnh có thể tiến triển thành bệnh thận mạn, thậm chí phải chạy thận hoặc ghép thận.

3. Não: Tăng nguy cơ đột quỵ và suy giảm trí nhớ

Não cần nguồn máu ổn định để hoạt động. Tăng huyết áp làm tổn thương mạch máu não, làm tăng nguy cơ:

Đột quỵ do tắc mạch
Đột quỵ do vỡ mạch

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (Mỹ), phần lớn các ca đột quỵ có liên quan đến tăng huyết áp.

Ngoài ra, huyết áp cao kéo dài còn làm giảm tưới máu não, ảnh hưởng đến trí nhớ và khả năng tập trung.

4. Mắt và hệ mạch: Tổn thương toàn thân

Các mạch máu nhỏ ở võng mạc rất nhạy cảm với huyết áp. Khi bị tổn thương:

Có thể gây bệnh võng mạc do tăng huyết áp
Làm giảm thị lực, thậm chí mất thị lực

Đồng thời, hệ mạch toàn cơ thể cũng bị xơ cứng, lưu thông kém, làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch.

Nguy hiểm nhất: Không có triệu chứng rõ ràng

Điểm đáng lo ngại của tăng huyết áp là diễn tiến âm thầm. Người bệnh có thể không có triệu chứng trong nhiều năm, nhưng tổn thương vẫn tích lũy từng ngày.