Hô hấp

Hen phế quản ở trẻ nhỏ: khái niệm, dấu hiệu, các biến chứng và cách chăm sóc

Hen suyễn (hen phế quản) là bệnh mãn tính thường gặp và gây tử vong hàng đầu trong các bệnh mãn tính ở trẻ em. Theo thống kê của tổ chức chuyên nghiên cứu về hen suyễn và dị ứng ở trẻ em trên toàn cầu, riêng ở TPHCM tỷ lệ trẻ bệnh hen là 29,1%, cao nhất ở vùng châu Á.

Hen phế quản ở trẻ em là gì?

Hen suyễn là tình trạng các đường thở trong phổi bị viêm mạn tính và hẹp lại. Tình trạng này lúc nào cũng hiện diện, ngay cả những khi trẻ cảm thấy hoàn toàn khỏe mạnh. Khi tiếp xúc với một số yếu tố kích thích, đường thở trẻ bị viêm và hẹp nhiều hơn, không khí đi vào phổi rất khó khăn.

Cơn hen cấp tính khiến phổi dễ bị xẹp, bị nhiễm trùng phổi kèm theo suy hô hấp, tổn thương não do thiếu oxy. Ở hen mãn tính, phế nang bị giãn, mất dần chức năng phổi, trẻ khó thở khi gắng sức, không tham gia được các hoạt động học tập, sinh hoạt, vui chơi như trẻ bình thường được.

Cơ chế bệnh sinh của hen suyễn có sự tham gia của 2 nhóm yếu tố. Yếu tố chủ thể gồm di truyền, cơ địa dị ứng, tăng đáp ứng phế quản, giới tính (trẻ nam), chủng tộc. Yếu tố môi trường gồm các chất gây dị ứng (phấn hoa, lông động vật như chó mèo, nấm mốc, bụi nhà, thức ăn), thay đổi thời tiết (từ trời nóng sang trời mưa, máy lạnh), ô nhiễm không khí (hóa chất công nghiệp, xăng dầu, khói thuốc lá), nhiễm trùng đường hô hấp (cảm cúm, viêm họng, viêm phế quản), các yếu tố tâm lý (xúc động mạnh, vui buồn quá độ), vận động gắng sức…

Một số yếu tố như trào ngược dạ dày thực quản ở trẻ nhũ nhi, thuốc hạ sốt Aspirin cũng góp phần làm khởi phát và làm nặng cơn

Dấu hiệu nhận biết hen phế quản ở trẻ em

Theo chiến lược toàn cầu xử trí và phòng ngừa hen phế quản của tổ chức Y tế thế giới và hướng dẫn chẩn đoán hen của Bộ Y tế, nếu có bệnh sử các triệu chứng hô hấp sau thì có thể cân nhắc chẩn đoán hen phế quản:

- Người bệnh có nhiều hơn một triệu chứng điển hình thuộc nhóm 4 triệu chứng điển hình KHÒ KHÈ, KHÓ THỞ, NẶNG NGỰC, HO (ở người lớn, ho đơn độc hiếm khi do hen)

- Các triệu chứng xảy ra thay đổi theo thời gian và cường độ

- Các triệu chứng thường nặng hơn về đêm hoặc lúc thức giấc

- Các triệu chứng thường bị kích phát bởi vận động, cười, dị nguyên, khí lạnh

- Các triệu chứng thường xuất hiện và trở nặng khi nhiễm vi rút.

Chẩn đoán hen phế quản ở trẻ em (dưới 6 tuổi) thường gặp khó khăn hơn người lớn, có thể cân nhắc chẩn đoán hen ở trẻ trong các trường hợp sau:

- Có khò khè kèm 1 trong các triệu chứng ho hay khó thở

- Các triệu chứng này tái phát thường xuyên

- Nặng hơn về đêm và sáng sớm

- Xảy ra khi gắng sức, cười, khóc hay tiếp xúc với khói thuốc lá, không khí lạnh, thú nuôi....

- Xảy ra khi không có nhiễm khuẩn hô hấp (viêm mũi họng, viêm phế quản...)

- Có tiền sử dị ứng

- Có tiền sử gia đình có người bị hen dị ứng

- Có ran rít/ngáy khi nghe phổi

- Đáp ứng với thuốc điều trị hen

Cùng lắng nghe tư vấn từ ThS.BS Nguyễn Hữu Hoàng - Khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhân dân Gia Định trong video dưới đây để hiểu thêm về triệu chứng của bệnh lý hen phế quản ở trẻ:

>> Xem thêm: Chi tiết giải đáp từ chuyên gia về PHÒNG + ĐIỀU TRỊ HEN PHẾ QUẢN & CÁC BỆNH HÔ HẤP THƯỜNG GẶP

Biến chứng của hen phế quản trẻ em

Hen là bệnh mãn tính thường tiến triển từng đợt cấp, sau mỗi đợt, bệnh diễn biến nặng hơn và nguy hiểm hơn, hen còn có thể gây ra nhiều biến chứng nặng nề. Những biến chứng thường gặp của hen phế quản ở trẻ:

Xẹp phổi:Hơn 1/3 trẻ em nằm trong bệnh viện vì hen bị biến chứng xẹp phổi. Xẹp phổi một thùy hoặc nhiều thùy là biến chứng gặp tỷ lệ khoảng 10% số bệnh nhân vào viện. Khi hen ổn định thì tình trạng xẹp phổi sẽ khỏi.

Nhiễm khuẩn phế quản:Thường là biến chứng ở các bệnh nhân bị hen mạn tính. Nhân các đợt chuyển mùa, các đợt rét, thời tiết thay đổi đột ngột trong ngày, độ ẩm không khí cao là điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn, virus gây viêm nhiễm vùng tai mũi họng, đường hô hấp dưới, gây các đợt cúm làm cho những triệu chứng bệnh hen nặng hơn.

Giãn phế nang đa tiểu thùy:Sự đàn hồi của các phế nang ở bệnh nhân hen giảm dần theo thời gian, thở ra ít, thể tích khí cặn tăng. Còn gọi là bệnh khí phế thũng.

Tràn khí màng phổi, tràn khí trung thất: Do các phế nang giãn rộng, tại vùng phế nang giãn, mạch máu thưa thớt, nuôi dưỡng kém, áp lực trong phế nang tăng. Khi phải làm việc gắng sức hoặc ho mạnh, thành phế nang dễ bị bục vỡ.

Tâm phế mạn tính: Thể hiện khó thở khi gắng sức, tím tái liên tục, đau vùng hạ sườn phải, gan có thể to hoặc mấp mé bờ sườn. Hen phế quản có khả năng phục hồi chức năng hô hấp, cho nên thời gian dẫn đến tâm phế mạn của từng bệnh nhân khác nhau, có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, thậm chí lâu hơn.

Ngừng hô hấp kèm theo có tổn thương não:Do tình trạng suy hô hấp kéo dài, đưa đến thiếu ôxy não. Có lúc ngừng tim, ngừng hô hấp trong các thể hen nặng. Những trường hợp này thường có cơn ngạt thở đột ngột, dẫn đến tăng CO2 trong máu và gây tình trạng toan hỗn hợp, rồi cuối cùng đưa đến hôn mê và tử vong.

Suy hô hấp: Thường chỉ gặp ở những bệnh nhân nằm viện, bị hen cấp tính nặng hoặc hen ác tính. Bệnh nhân khó thở, tím tái liên tục, đôi khi ngừng thở, phải thở máy hỗ trợ. Đây cũng là một trong những nguyên nhân gây tử vong của bệnh hen.

Để tránh những biến chứng nguy hiểm do hen phế quản gây ra cho trẻ, việc chẩn đoán, điều trị sớm và xử trí kịp thời khi trẻ lên cơn suyễn là vô cùng quan trọng.

Chăm sóc trẻ mắc hen phế quản

Trong quá trình chăm sóc trẻ mắc hen phế quản, có ba điểm các bậc phụ huynh cần nhớ: một là tránh cho trẻ tiếp xúc ô nhiễm từ môi trường mà quan trọng nhất là khói thuốc lá, hai là tránh lạm dụng kháng sinh, ba là nuôi dưỡng trẻ trong môi trường nhẹ nhàng an bình tránh các stress, căng thẳng.

Còn đối với việc ăn uống, đúng là thức ăn có thể gây cơn hen nhưng trên mỗi người mỗi khác, nguyên tắc là nếu ăn uống thứ gì mà sau đó trẻ thấy khó chịu, ho, khó thở, nổi mề đay chẳng hạn thì tức là trẻ đã dị ứng với thức ăn đó, như vậy sẽ phải tránh tuyệt đối. Còn nếu trẻ không có triệu chứng gì thì cứ ăn uống bình thường. Kiêng cữ tuyệt đối các thức ăn dị ứng như tôm cua cá biển là hoàn toàn không nên vì như thế trẻ sẽ suy dinh dưỡng, chỉ kiêng thứ nào trẻ dị ứng mà thôi.

Về điều trị hen cho trẻ, các bậc phụ huynh cần lưu ý điều trị dự phòng và cắt cơn hen. Khi trẻ lên cơn, cần nhanh chóng cho trẻ sử dụng thuốc cắt cơn (tốt nhất ngay tại nhà) bằng các thuốc dạng hít hay xông khí dung. Bên cạnh đó cũng cần chú ý phát hiện các dấu hiệu cần đưa trẻ đi bệnh viện cấp cứu ngay. Đó là khi trẻ có một trong những biểu hiện sau: tím tái môi hay đầu ngón tay, thuốc cắt cơn không có tác dụng hay chỉ có tác dụng trong thời gian ngắn, trẻ nói năng khó ngọc, phải ngồi thở, co kéo vùng xung quanh sườn và cổ khi thở, cánh mũi phập phồng.

Về điều trị dự phòng, ngoài thuốc Tây có thể dùng thuốc Đông y được cấp phép để điều trị cho trẻ. Lưu ý là dùng thuốc điều trị đã được Bộ Y tế cấp phép, không dùng thực phẩm chức năng để chữa bệnh hay dùng các thuốc không rõ nguồn gốc.

Truy cập website http://www.benhhen.vn/ để biết thêm thông tin về bệnh hen hoặc gọi tới tổng đài 1800 5454 35 để được các bác sỹ tư vấn trực tiếp.

XEM THÊM THÔNG TIN VỀ THUỐC ĐIỀU TRỊ HEN CÓ NGUỒN GỐC THẢO DƯỢC (LÀ THUỐC, KHÔNG PHẢI THỰC PHẨM CHỨC NĂNG):

 

Thuốc hen P/H

Phòng cơn hen tái phát - Điều trị các thể hen phế quản

15-nam-danh-dau-thanh-cong-cua-thuoc-y-hoc-co-truyen-dieu-tri-hen-phe-quan-copd-2

Thuốc hen P/H điều trị các thể hen phế quản có biểu hiện khó thở, ho, tức ngực, đờm nhiều; phòng cơn hen tái phát.

Thành phần: Ma hoàng, tế tân, bán hạ, cam thảo, ngũ vị tử, can khương, hạnh nhân, bối mẫu, trần bì, tỳ bà diệp.

Cách dùng và liều dùng:

Ngày uống 2 lần sau ăn.

  • Trẻ 1- 2 tuổi mỗi lần uống 10ml. Trẻ 3- 6 tuổi mỗi lần uống 15ml. Trẻ 7-12 tuổi mỗi lần uống 20ml.

  • Người lớn mỗi lần uống 30ml. Bệnh nặng có thể dùng gấp rưỡi liều trên. Đợt điều trị 8-10 tuần.

Nay đã có thêm dạng viên hoàn*** dành cho bệnh nhân TIỂU ĐƯỜNG

Sản phẩm của Công ty Đông Dược Phúc Hưng (96-98 Nguyễn Viết Xuân, Hà Đông, Hà Nội).

Liên hệ 1800 545435.

Thông tin tại website hoặc facebook.

Số tiếp nhận đăng ký quảng cáo 1163/12/QLD-TT của Cục Quản lý Dược.

Đọc kỹ hướng dẫn trước khi dùng.

Rất hữu ích
Hữu ích
Bình thường

Chủ đề

Bệnh hen phế quản

Tin liên quan

  • hen phe quan co chua het hoan toan duoc khong

    Hen phế quản có chữa hết hoàn toàn được không?

    Hen phế quản là bệnh mãn tính nên không thể chữa khỏi được triệt để, người bệnh phải chung sống cả đời với hen suyễn. Tuy nhiên, nếu được điều trị sớm và đúng cách sẽ kiểm soát được hoàn toàn, không có hoặc rất ít khi xuất hiện triệu chứng, chức năng phổi gần bình thường, thậm chí bình thường.
    18/04/2020 20:00 Hô hấp
  • sai lam thuong gap ve benh hen phe quan hen suyen

    Sai lầm thường gặp về bệnh hen phế quản (hen suyễn)

    Hen phế quản là một bệnh lý mãn tính, dễ gây ra các biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời. Tuy nhiên nhiều người còn chủ quan, điều trị không đúng cách gây ra nhiều biến chứng. Sau đây là một số nhận thức sai lầm thường gặp về hen phế quản.
    12/04/2020 20:00 Hô hấp
  • hen phe quan nguyen nhan gay benh cac trieu chung thuong gap va phong ngua hieu qua

    Hen phế quản: Nguyên nhân gây bệnh, các triệu chứng thường gặp và phòng ngừa hiệu quả

    Bệnh lý “hen phế quản” lâu nay được nhiều chuyên gia cảnh báo cộng đồng cần chú ý nhưng vẫn còn rất ít người chưa hiểu hen phế quản là gì? Mọi người thường “lờ mờ” đoán nó có liên quan đến ho, khò khè, khó thở mà chưa thực sự hiểu rõ những dấu hiệu của căn bệnh này để đi khám và điều trị kịp thời.
    10/04/2020 20:00 Hô hấp

Mới cập nhật

  • tre bi hen suyen can luu y gi khi toi truong

    Trẻ bị hen suyễn cần lưu ý gì khi tới trường?

    Hen suyễn chiếm một tỉ lệ cao ở trẻ em. Theo các thống kê, khoảng 10%-30% trẻ đi học có biểu hiện của suyễn và tỉ lệ này không ngừng gia tăng trong những thập niên qua. Trẻ mắc hen suyễn khi vui chơi hoặc học tập căng thẳng tại trường có thể lên cơn hen cấp tính bất cứ lúc nào, đó có thể trở thành nguy cơ tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe của trẻ. Vậy trẻ hen suyễn tới trường cần lưu ý những gì, cùng tìm hiểu qua nội dung bài viết sau nhé!
    13/05/2020 14:02 Hô hấp
  • cac chu y quan trong khi len con hen cap tinh

    Các chú ý quan trọng khi lên cơn hen cấp tính

    Các số liệu thống kê cho thấy bệnh hen đã khiến 25% bệnh nhân phải nhập viện, 42% trẻ nghỉ học, 29% người lớn nghỉ làm. Mỗi năm 3.000 người chết do hen, các trường hợp tử vong do hen thường là do bệnh nhân không thể qua khỏi cơn hen suyễn (hay đợt cấp của hen). Vậy cần làm gì để hạn chế tử vong do hen suyễn? Cần làm gì khi lên cơn hen cấp tính? Cùng tìm hiểu qua bài viết sau nhé!
    13/05/2020 11:00 Hô hấp
  • giai phap on dinh hen suyen o nguoi cao tuoi hieu qua va an toan

    Giải pháp ổn định hen suyễn ở người cao tuổi hiệu quả và an toàn

    Tỷ lệ tử vong do hen suyễn ở nhóm bệnh nhân trên 65 tuổi cao gấp 14 lần so với các độ tuổi khác. Hen suyễn ở người cao tuổi thường nặng hơn do không được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời. Hãy cùng tìm hiểu thêm thông tin về hen suyễn ở người cao tuổi để có cách “đối phó” kịp thời nhé!
    12/05/2020 14:00 Hô hấp
  • tu van cach dung thuoc dong y chua hen suyen hieu qua

    Tư vấn cách dùng thuốc đông y chữa hen suyễn hiệu quả

    Không chỉ chú trọng tới việc làm giảm các triệu chứng biểu hiện bên ngoài mà còn coi trọng việc cải thiện bệnh ở sâu bên trong, nhằm tạo ra tác dụng bền vững, lâu dài là nguyên lý khi điều trị các bệnh mạn tính của Đông y. Đây cũng chính là lý do ngày càng có nhiều người tìm đến các thuốc Đông y nói riêng và phương pháp chữa bệnh theo Đông y nói chung để điều trị hen suyễn. Vậy thuốc Đông y chữa hen suyễn có hiệu quả không? Mua thuốc ở đâu, dùng thuốc thế nào? Hãy cùng tìm qua bài viết sau.
    12/05/2020 11:00 Hô hấp