Điều trị suy giãn tĩnh mạch: Vì sao Danh mục Kỹ thuật là "giấy thông hành" bắt buộc?

1. Danh mục Kỹ thuật - “giấy thông hành” bắt buộc để cơ sở y tế được phép điều trị

Thưa BS, Danh mục Kỹ thuật trong y tế có ý nghĩa như thế nào? Danh mục Kỹ thuật khác gì so với giấy phép hoạt động thông thường?

BS.CK2 Phan Duy Kiên - Chuyên khoa chuyên sâu Tĩnh mạch, Bernard Healthcare trả lời: 

Đây là vấn đề rất quan trọng nhưng hiện nay nhiều người bệnh vẫn chưa được cung cấp đầy đủ thông tin, dẫn đến việc vô tình điều trị tại các cơ sở không đủ điều kiện pháp lý để thực hiện kỹ thuật y khoa.

Trong lĩnh vực y tế, hiện nay tồn tại 2 loại giấy phép hoàn toàn khác nhau: giấy phép hoạt động và Danh mục Kỹ thuật. Để dễ hình dung, có thể ví von rằng giấy phép hoạt động giống như giấy tờ sở hữu một chiếc xe, còn Danh mục Kỹ thuật chính là bằng lái xe. Một cơ sở y tế có giấy phép hoạt động nghĩa là được phép mở cửa và thực hiện một số hoạt động y khoa nhất định, nhưng không đồng nghĩa với việc được thực hiện tất cả các kỹ thuật điều trị.

Các kỹ thuật y khoa được Bộ Y tế phân tuyến (A, B, C, D) và chỉ được cấp phép khi đáp ứng đầy đủ nhiều điều kiện nghiêm ngặt. Thứ nhất là yếu tố con người, tức cơ sở đó phải có bác sĩ chuyên khoa được đào tạo bài bản, đủ trình độ và chứng chỉ để thực hiện kỹ thuật. Thứ hai là cơ sở vật chất, bao gồm phòng thủ thuật, khu kiểm soát nhiễm khuẩn, trang thiết bị, diện tích và điều kiện an toàn cho người bệnh. Cuối cùng là quy trình thẩm định, nghĩa là các yếu tố trên phải được cơ quan chức năng đánh giá và phê duyệt chính thức.

Điều trị y khoa là tác động trực tiếp lên cơ thể con người, đặc biệt với các thủ thuật can thiệp và phẫu thuật, vì vậy giấy phép hoạt động và Danh mục Kỹ thuật là điều kiện bắt buộc, không thể thay thế cho nhau.

Thực tế cho thấy, không ít bệnh nhân đã phải trả giá đắt vì không kiểm tra Danh mục Kỹ thuật. Cách đây khoảng một tháng, tôi tiếp nhận phản ánh của một bệnh nhân đã điều trị suy giãn tĩnh mạch tại hai cơ sở khác nhau, đều quảng cáo là thực hiện laser nội mạch. Tổng chi phí người bệnh bỏ ra lên tới khoảng 80 triệu đồng, nhưng tình trạng suy giãn tĩnh mạch hoàn toàn không cải thiện.

Khi tra cứu, tôi phát hiện các cơ sở này không phải là cơ sở chuyên khoa được phép điều trị suy giãn tĩnh mạch, hoàn toàn không có Danh mục Kỹ thuật laser nội mạch. Điều đó có nghĩa là họ không được phép thực hiện kỹ thuật này.

Từ câu chuyện trên, tôi muốn nhấn mạnh rằng: khi điều trị bất kỳ bệnh lý nào, người bệnh cần kiểm tra hai yếu tố bắt buộc. Thứ nhất, cơ sở y tế có giấy phép hoạt động hợp pháp hay không. Thứ hai, có được cấp Danh mục Kỹ thuật tương ứng với phương pháp điều trị hay không. Nếu không được cấp phép Danh mục Kỹ thuật laser nội mạch, thì cơ sở đó không được phép thực hiện laser nội mạch.

Theo quy định của Bộ Y tế, để được cấp Danh mục Kỹ thuật, cơ sở y tế phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu nghiêm ngặt, từ khu phòng thủ thuật, kiểm soát nhiễm khuẩn, diện tích phòng, cho đến trình độ, đào tạo chính quy và chứng chỉ chuyên sâu của bác sĩ trực tiếp thực hiện.

Chính vì vậy, chỉ khi một cơ sở y tế đồng thời có giấy phép hoạt động và Danh mục Kỹ thuật phù hợp, người bệnh mới có thể thực sự yên tâm khi điều trị.

2. Tra cứu Danh mục Kỹ thuật trên Cổng thông tin Sở Y tế

Làm cách nào để bệnh nhân có thể nhận biết chính xác và dễ dàng cơ sở điều trị đã được cấp phép Danh mục Kỹ thuật chuyên sâu?

BS.CK2 Phan Duy Kiên trả lời:

Hiện nay, người dân có thể tự kiểm tra thông tin pháp lý của cơ sở y tế thông qua Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế. Trên cổng này, Sở Y tế công khai đầy đủ Danh mục Kỹ thuật được cấp phép cho từng phòng khám, bệnh viện.

Cụ thể, người dân chỉ cần truy cập website của Sở Y tế, sau đó gõ tên cơ sở y tế, phòng khám hoặc bệnh viện vào mục tra cứu. Hệ thống sẽ hiển thị toàn bộ Danh mục Kỹ thuật mà cơ sở đó được phép thực hiện.

Nếu một phòng khám không được cấp phép Danh mục Kỹ thuật điều trị suy giãn tĩnh mạch, nhưng vẫn tiến hành điều trị, thì điều đó là hoàn toàn không đúng quy định. Theo nguyên tắc trong y khoa, chỉ khi được cấp phép Danh mục Kỹ thuật thì cơ sở mới được phép thực hiện kỹ thuật đó.

Đặc biệt, điều trị suy giãn tĩnh mạch, nhất là các can thiệp nội mạch như laser nội mạch, gây xơ tĩnh mạch, sóng cao tần, đều được xếp vào nhóm kỹ thuật chuyên sâu. Những kỹ thuật này bắt buộc phải có Danh mục Kỹ thuật chuyên sâu do cơ quan quản lý cấp phép, không thể chỉ dựa vào giấy phép hoạt động thông thường.

Tất cả các thông tin liên quan đến Danh mục Kỹ thuật đều được Sở Y tế công khai minh bạch, nhằm giúp người dân chủ động kiểm tra, đối chiếu và lựa chọn cơ sở điều trị an toàn, đúng pháp lý.

3. Danh mục Kỹ thuật là chuẩn an toàn bắt buộc trong điều trị suy giãn tĩnh mạch

Được biết Phòng khám Bernard là một trong số rất ít phòng khám chuyên khoa được cấp phép dah mục kỹ thuật. Bernard đã đáp ứng những quy trình và tiêu chí khắt khe nào để đạt được chứng nhận này?

BS.CK2 Phan Duy Kiên trả lời:

Chúng tôi đã xây dựng kế hoạch phát triển chuyên sâu mảng điều trị suy giãn tĩnh mạch từ năm 2021, với định hướng làm bài bản ngay từ đầu. Hiện nay, hoạt động điều trị suy giãn tĩnh mạch được triển khai tại cơ sở 22 Phan Đình Giót, phường Tân Sơn Hòa, TPHCM.

Ngay từ khâu xây dựng phòng thủ thuật, Bernard phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn rất khắt khe của Bộ Y tế, bao gồm:

- Diện tích và độ cao của phòng thủ thuật phải đạt chuẩn.

- Hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt, cùng nguyên tắc vận hành một chiều trong phòng mổ, nhằm hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm trùng.

- Bác sĩ trực tiếp thực hiện bắt buộc phải có chứng chỉ chuyên sâu, được đào tạo chính quy đúng kỹ thuật theo quy định.

Trong thực tế, tôi từng gặp bệnh nhân chia sẻ rằng họ định tiêm xơ tại một cơ sở y tế khác nhưng phải bỏ về, vì phòng thủ thuật ở đó chỉ có một chiếc giường, che bằng tấm màn, nằm cạnh bệnh nhân khác. Điều này vừa phản cảm, vừa không đảm bảo an toàn y khoa.

Cần nhấn mạnh rằng, trong điều trị suy giãn tĩnh mạch, dù là thủ thuật được cho là “nhỏ” như tiêm xơ, hay các can thiệp nội mạch như laser, sóng cao tần, thì bắt buộc phải thực hiện trong phòng thủ thuật hoặc phòng mổ đạt chuẩn.

Hiện nay, không ít nơi quảng cáo rất rầm rộ, hình thức mang tính “chợ”, thực hiện thủ thuật trong những căn phòng chỉ che bằng màn, đặt nhiều giường sát nhau. Đây là điều không đạt chuẩn y khoa. 

Ví dụ, tiêm xơ là một thủ thuật đơn giản, dùng kim bơm thuốc vào tĩnh mạch. Nhưng nếu thực hiện ở một gian phòng không được kiểm soát nhiễm khuẩn tốt, thì sau khi điều trị xong, bệnh nhân vẫn có nguy cơ nhiễm trùng tại chỗ, hậu quả có thể rất nguy hiểm.

4. Không có Danh mục Kỹ thuật, bảo hiểm sẽ không có căn cứ chi trả

Danh mục Kỹ thuật có phải là cơ sở pháp lý quan trọng để bệnh nhân có thể được hỗ trợ bảo hiểm không, thưa BS?

BS.CK2 Phan Duy Kiên trả lời:

Đây là một yếu tố rất quan trọng. Thực tế, có không ít trường hợp người bệnh có bảo hiểm y tế nhà nước hoặc bảo hiểm nhân thọ, nhưng khi đi khám và điều trị tại một số cơ sở, họ lại bị từ chối chi trả, dù đã được bác sĩ chỉ định điều trị suy giãn tĩnh mạch.

Bảo hiểm là một trong những công cụ giúp người bệnh tiết kiệm chi phí điều trị. Tuy nhiên, để bảo hiểm có thể thanh toán, kỹ thuật điều trị phải được thực hiện tại bệnh viện hoặc cơ sở y tế đã được cấp phép Danh mục Kỹ thuật tương ứng.

Những kỹ thuật chuyên sâu trong điều trị suy giãn tĩnh mạch như laser nội mạch, sóng cao tần đều là kỹ thuật can thiệp, và chỉ được phép triển khai tại các cơ sở đã được cơ quan quản lý y tế phê duyệt Danh mục Kỹ thuật. Khi đó, bảo hiểm mới có căn cứ pháp lý để xem xét và chi trả cho người bệnh.

Ngược lại, nếu cơ sở không được cấp phép Danh mục Kỹ thuật mà vẫn thực hiện điều trị, hay nói cách khác là làm “chui”, thì bảo hiểm chắc chắn sẽ không chi trả, dù người bệnh có đầy đủ quyền lợi bảo hiểm.

Vì vậy, lựa chọn đúng cơ sở y tế có Danh mục Kỹ thuật được phê duyệt không chỉ đảm bảo an toàn điều trị, mà còn giúp người bệnh bảo vệ quyền lợi bảo hiểm, từ đó tiết kiệm được rất nhiều chi phí trong quá trình điều trị.