Đều là thuốc chống đông, Aspirin và Clopidogrel có cơ chế khác nhau thế nào?

Tôi thấy toa thuốc của bố tôi (sau đột quỵ) có Aspirin và Clopidogrel, nhưng cũng có lúc chỉ có 1 trong 2 loại này. Tôi không rõ cơ chế của chúng giống và khác nhau thế nào?

Phòng nội dung - AloBacsi trả lời:

Chào bạn,

Đối với bệnh nhân sau đột quỵ hoặc bệnh mạch vành, bác sĩ thường dùng thuốc chống kết tập tiểu cầu để ngăn hình thành cục máu đông trong mạch máu. Hai thuốc phổ biến là Aspirin và Clopidogrel.

Chúng cùng mục tiêu nhưng tác động vào hai “công tắc” khác nhau của tiểu cầu.

Tùy tình trạng bệnh, tuổi và nguy cơ chảy máu của từng người, bác sĩ sẽ cho bệnh nhân dùng “kháng tiểu cầu kép" hoặc một trong 2 loại thuốc chống đông

1. Điểm giống nhau

Cả hai thuốc đều:

Ngăn tiểu cầu dính lại với nhau
Giảm nguy cơ tạo cục máu đông

Từ đó giúp phòng ngừa đột quỵ tái phát, nhồi máu cơ tim

Bạn có thể tưởng tượng: tiểu cầu giống như những “viên gạch” có thể kết dính lại để tạo thành cục máu đông. Hai thuốc này làm giảm khả năng “dính” của các viên gạch đó.

2. Điểm khác nhau về cơ chế

Aspirin – chặn “tín hiệu báo động”

Aspirin ức chế một men trong tiểu cầu (COX-1), làm giảm tạo ra chất thromboxane A₂. Chất này giống như tín hiệu báo động gọi tiểu cầu tập trung lại. Khi aspirin chặn tín hiệu này → tiểu cầu ít bị gọi đến tụ lại.

Nói đơn giản: Aspirin làm giảm tín hiệu kêu gọi tiểu cầu kết dính.

Clopidogrel – khóa “ổ khóa kết dính”

Clopidogrel lại chặn một thụ thể trên tiểu cầu gọi là P2Y12. Thụ thể này giống như ổ khóa giúp các tiểu cầu bám chặt vào nhau. Khi bị chặn → tiểu cầu khó kết dính với nhau hơn.

Nói đơn giản: Clopidogrel làm tiểu cầu không bám chặt được với nhau.

3. Vì sao có lúc dùng cả hai, có lúc chỉ một thuốc?

Dùng cả hai (gọi là “kháng tiểu cầu kép”): Bác sĩ cho Aspirin + Clopidogrel khi nguy cơ tạo cục máu đông cao, ví dụ:

Sau đột quỵ thiếu máu não mới xảy ra
Sau đặt stent mạch vành
Một số trường hợp cơn thiếu máu não thoáng qua

Thường dùng trong thời gian ngắn (vài tuần đến vài tháng).

Sau đó chuyển sang một thuốc: Dùng hai thuốc lâu dài sẽ tăng nguy cơ chảy máu (như chảy máu dạ dày, bầm tím…). Vì vậy sau giai đoạn nguy cơ cao, bác sĩ thường giữ lại một thuốc duy trì: hoặc Aspirin, hoặc Clopidogrel.

Tùy tình trạng bệnh, tuổi và nguy cơ chảy máu của từng người.