Bổ sung oresol không đúng cách gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh

1. Khi nào cần bổ sung oresol?

Thưa BS, ngộ độc thực phẩm, trường hợp nào cần bổ sung oresol?

ThS.BS.CK2 Trần Kinh Thành trả lời: Khi có biểu hiện mất nước nhiều phải bổ sung dung dịch bù nước và điện giải. Hiện nay, oresol là dung dịch khá phổ biến, có thể mua rất dễ dàng ở các nhà thuốc vì đây là nhóm thuốc OTC (không cần kê đơn).

2. Ai nên và không nên sử dụng oresol?

Ai có thể sử dụng oresol và ai cần tránh sử dụng oresol, thưa BS?

ThS.BS.CK2 Trần Kinh Thành trả lời: Khi bổ sung nước qua đường uống cũng có những chống chỉ định riêng:

- Người ngộ độc thực phẩm có biểu hiện hôn mê, co giật sẽ không bổ sung được.

- Trường hợp ngộ độc thực phẩm với biểu hiện mất nước nặng, có tình trạng tổn thương thận (lượng nước tiểu quá thấp gọi là vô niệu hoặc thiểu niệu) phải thận trọng khi bổ sung oresol.

- Nếu đánh giá người bệnh có những dấu hiệu liên quan đến tắc ruột, liệt ruột hoặc ngộ độc trên cơ địa rối loạn về dung nạp đường phải thận trọng và không nên bổ sung oresol.

Những trường hợp ngộ độc thực phẩm mà đường tiêu hóa hoàn toàn không có những biểu hiện trên thì người bệnh mới được sử dụng qua đường uống.

3. Lưu ý khi pha dung dịch oresol

Nhờ BS hướng dẫn cách pha cũng như những lưu ý khi pha dung dịch oresol ạ?

- Có thể pha chung oresol với những loại nước nào?

- Không nên pha chung oresol với những loại nước nào?

ThS.BS.CK2 Trần Kinh Thành trả lời: Theo khuyến cáo của các nhà sản xuất, oresol hiện nay nên pha bằng nước lọc để nguội, không pha chung với nước trái cây hay nước có thành phần khác. Nếu lấy một loại nước khác pha cùng sẽ làm thay đổi nồng độ các chất khoáng trong dung dịch, dẫn đến hiệu quả không tốt và đôi khi gây tác dụng ngược.

Bên cạnh đó, mỗi một viên hay gói oresol bán trên thị trường sẽ có khuyến cáo về thể tích nước cần pha. Người bệnh nên tuân thủ, không pha nhiều hơn cũng không pha ít hơn. Nếu pha ít hơn khuyến cáo, tình trạng cô đặc này sẽ dẫn đến một số biểu hiện không tốt và có thể gây hại. Hoặc pha loãng thì việc bù nước sẽ không hiệu quả.

4. Sử dụng oresol có sự khác nhau ở từng nhóm tuổi

Sử dụng oresol khi bị ngộ độc thực phẩm có khác nhau giữa các nhóm người như trẻ em, người lớn, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và cho con bú… không?

ThS.BS.CK2 Trần Kinh Thành trả lời: Khi sử dụng bù nước sẽ có sự khác nhau giữa trẻ nhũ nhi, trẻ sơ sinh hoặc trẻ dưới 2 tuổi, dưới 6 tuổi hoặc trên 6 tuổi về lượng nước bù vào.

Đối với trẻ em có phân độ mất nước theo A, B, C rất rõ ràng. Trong trường hợp ngộ độc thực phẩm, diễn biến của trẻ rất nhanh và khó lường. Vì vậy, nên đưa trẻ đến thăm khám với thầy thuốc để có phác đồ cụ thể trên từng trường hợp.

Đối với trẻ từ 6 tuổi trở lên, khuyến cáo một lần bù pha từ 150 - 200ml nước và một ngày uống 2 - 3 lần. Ở người trưởng thành số lần uống sẽ nhiều hơn, như vậy mới đảm bảo được lượng nước, cũng như lượng điện giải được đưa vào đầy đủ.

5. Nguy hiểm khi sử dụng oresol không đúng cách

Nhờ BS chỉ ra những sai lầm khi pha cũng như khi sử dụng khiến chúng ta có nguy cơ bị ngộ độc oresol ạ? Dấu hiệu cảnh báo ngộ độc oresol là gì, thưa BS?

ThS.BS.CK2 Trần Kinh Thành trả lời: Trong thành phần của gói oresol sẽ có natri (thành phần chính), kali, các chất điện giải khác và có tỷ trọng giữa glucose (chất đường), 1g glucose sẽ hoán đổi 3g natri để kéo nước vào trong lòng ruột.

Những bất lợi nếu không sử dụng đúng cách và không đúng theo tỷ lệ nhà sản xuất cho phép mà pha với một lượng ít hơn thì tình trạng cô đặc sẽ làm điện giải không đạt được nồng độ bình thường, một số trường hợp có biểu hiện tăng natri máu. Khi đó, có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh và người bệnh sẽ rối loạn về mặt ý thức, thậm chí co giật. Khi nồng độ natri máu tăng cao có thể dẫn đến tăng huyết áp, gây phù.

Để xử trí tình trạng này người bệnh cần uống nước nhiều hơn để làm loãng nồng độ natri hiện tại. Trong một số trường hợp người bệnh có thể được thầy thuốc cho sử dụng một ít thuốc lợi tiểu để kéo nước và không gây tình trạng tăng natri, dẫn đến phù.

6. Ngoài oresol người bị ngộ độc thực phẩm có thể sử dụng thức uống điện giải nào khác?

Ngoài oresol, người bị ngộ độc thực phẩm có thể sử dụng thức uống điện giải nào khác, nếu uống quá nhiều có gây tác dụng phụ gì không thưa BS?

ThS.BS.CK2 Trần Kinh Thành trả lời: Đối với những trường hợp nhẹ và vừa, ngoài oresol chúng ta có thể sử dụng nước lọc bình thường, khoáng chất dành cho vận động viên khi tập luyện nặng để bù nước. Các sản phẩm này là những dung dịch điện giải có bán trên thị trường. Tuy nhiên, trong trường hợp ngộ độc thực phẩm nặng, việc sử dụng gói oresol là tốt nhất.