6 "thủ phạm" quen thuộc trong bữa sáng âm thầm gây hại cho thận của người Việt

Bữa sáng của người Việt rất ngon miệng với các món như bún, phở, bánh mì, nhưng lại thường chứa một lượng muối vượt ngưỡng an toàn. Thói quen ăn mặn ngay từ đầu ngày đang âm thầm gây áp lực nặng nề lên thận, góp phần làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc các bệnh mạn tính nguy hiểm. Việc nhận diện những "thủ phạm" giấu mặt trong bữa ăn hàng ngày và điều chỉnh thói quen là bước đi thiết yếu để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Hệ quả trực tiếp của thói quen ăn mặn là Việt Nam hiện có hơn 8,7 triệu người trưởng thành mắc bệnh thận mạn, chiếm khoảng 12,8% dân số

Kiểm soát lượng muối nạp vào cơ thể là một trong những nền tảng quan trọng của dinh dưỡng lành mạnh. Tuy nhiên, tại Việt Nam, đây đang là một vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng báo động khi thói quen ăn mặn đã ăn sâu vào văn hóa ẩm thực, dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe, đặc biệt là chức năng thận.

Để duy trì chức năng cơ thể khỏe mạnh và phòng ngừa các bệnh tim mạch, huyết áp, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đưa ra khuyến nghị rõ ràng: Mỗi người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối/ngày (tương đương 2.000 mg natri).

Tuy nhiên, số liệu thực tế từ Bộ Y tế cho thấy một bức tranh hoàn toàn trái ngược tại Việt Nam. Trung bình, mỗi người Việt đang tiêu thụ từ 9,4 đến 10g muối mỗi ngày, một con số gần gấp đôi mức cho phép. Đáng chú ý, một phần lớn lượng muối dư thừa này đến từ các món ăn sáng phổ biến.

Việc tiêu thụ lượng muối cao kéo dài đã để lại những hậu quả nặng nề. Theo thống kê từ Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam, hiện có hơn 8,7 triệu người trưởng thành mắc bệnh thận mạn, chiếm khoảng 12,8% dân số. Chế độ ăn mặn giàu natri kéo dài chính là một trong những nguyên nhân trực tiếp hàng đầu gây ra tình trạng suy giảm chức năng thận một cách âm thầm nhưng không thể phục hồi này.

Điểm mặt 6 món ăn giàu natri trong bữa sáng

1. Nước dùng bún, phở: Tinh hoa nhưng đầy muối

Nước dùng chính là nguồn natri lớn nhất trong các món ăn sáng dạng nước

Bữa sáng, bữa ăn quan trọng nhất, lại đang trở thành "thời điểm vàng" để muối tấn công cơ thể. Từ nước dùng đậm vị cho đến bát nước chấm trên bàn ăn, các nguồn natri ẩn giấu ở khắp mọi nơi, vô tình tạo ra gánh nặng cho thận ngay từ những giờ đầu tiên trong ngày.

- Bún cá, bún riêu (200ml): Có thể chứa từ 2 - 4g muối.

- Phở bò sốt vang: Lượng muối có thể lên tới 4,6g, gần như chạm ngưỡng tối đa cho phép trong cả một ngày.

Thay vì húp cạn nước dùng, bạn chỉ nên dùng phần cái và nhấp một lượng nhỏ nước lèo. Cách làm đơn giản này có thể giúp giảm từ 50 - 70% lượng muối nạp vào cơ thể.

2. Mì ăn liền: Tiện lợi mà tai hại

Với giá thành rẻ và sự tiện lợi, mì ăn liền đã trở thành lựa chọn bữa sáng của rất nhiều người. Tuy nhiên, sự tiện lợi này đi kèm với một cái giá về sức khỏe. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí The Journal of Nutrition đã chỉ ra rằng, những người ăn mì ăn liền từ 2 lần mỗi tuần trở lên có nguy cơ cao mắc hội chứng chuyển hóa, bao gồm các vấn đề như cao huyết áp, béo phì và đường huyết cao.

Mỗi gói mì ăn liền chứa trung bình 4,3g muối, chiếm tới 85% giới hạn natri mà WHO khuyến nghị mỗi ngày

3. Thịt chế biến sẵn

Theo trang thông tin y tế Heathline, trong các sản phẩm như xúc xích, giò chả, lạp xưởng, muối đóng vai trò kép: vừa tạo vị mặn mà, vừa là chất bảo quản quan trọng. Ngoài ra, việc sử dụng natri nitrit trong quá trình chế biến còn làm tăng thêm áp lực lên cầu thận khi tiêu thụ thường xuyên.

Ước tính trong 100g xúc xích hoặc giò chả có thể chứa từ 800 - 1.200 mg natri.

Việc sử dụng chất bảo quản natri nitrit trong các loại thịt chế biến sẵn (xúc xích, giò chả, lạp xưởng...) còn làm tăng thêm áp lực lên cầu thận

Viện Dinh dưỡng Quốc gia khuyến cáo nên thay thế các loại thịt chế biến sẵn bằng những nguồn đạm tươi, lành mạnh hơn như thịt nạc luộc, ức gà, trứng luộc,... để giảm gánh nặng cho gan và thận.

4. Bánh mì

Nhiều người lầm tưởng bánh mì là một lựa chọn ít muối. Thực tế, theo Heathline, muối được sử dụng khá nhiều trong bột bánh để tạo cấu trúc và kéo dài thời gian bảo quản. Mối nguy thực sự đến từ các loại nhân và nước sốt ăn kèm.

Một lát bánh mì gối chứa khoảng 150 - 200 mg natri. Một ổ bánh mì kẹp đầy đủ nhân với bơ mặn, patê, chả và nước tương có thể chứa tới 2.500 mg natri, vượt xa ngưỡng khuyến nghị chỉ trong một bữa ăn.

Lời khuyên của chuyên gia là chọn bánh mì nguyên hạt, hạn chế các loại sốt mặn và nước tương khi ăn kèm.

Một ổ bánh mì kẹp đầy đủ với bơ mặn, patê, thịt chế biến sẵn và nước tương có thể chứa tới 2.500 mg natri

5. Dưa, cà muối: Món ăn kèm kích thích vị giác

Đây là nhóm thực phẩm đặc biệt nguy hiểm đối với những người đã có sẵn bệnh nền về thận và cao huyết áp. Quá trình lên men trong dung dịch muối đậm đặc khiến các loại rau củ này tích tụ một lượng natri cực lớn.

Theo Heathline, chỉ 100g dưa chuột muối có thể chứa tới 2,5g muối. Các bác sĩ khuyến cáo nên hạn chế ăn dưa, cà muối vào buổi sáng. Nếu sử dụng, nên rửa lại bằng nước sạch để loại bỏ bớt lượng muối bám bên ngoài.

1ml nước mắm chứa 77mg natri, 1ml nước tương chứa 56mg natri

6. Gia vị chấm: "Cái bẫy" trên bàn ăn

Thói quen đặt sẵn một bát nước chấm trên bàn ăn của người Việt khiến lượng muối nạp vào cơ thể tăng vọt một cách khó kiểm soát. Một thìa canh nước tương (khoảng 15ml) chứa gần 1.000 mg natri.

Thay vì lạm dụng các loại nước chấm công nghiệp, hãy ưu tiên sử dụng các gia vị tự nhiên để tạo vị như chanh, giấm, tỏi, ớt.

Thay đổi nhỏ trong bữa sáng, lợi ích lớn cho sức khỏe thận

Thói quen ăn mặn trong bữa sáng của người Việt đang thực sự là một mối đe dọa thầm lặng đối với sức khỏe của hàng triệu người, đặc biệt là đôi thận. Tuy nhiên, việc nhận diện các "thủ phạm" giàu muối và chủ động điều chỉnh những lựa chọn hàng ngày là hoàn toàn khả thi. Bằng những thay đổi nhỏ như giảm bớt nước dùng, hạn chế gia vị chấm, hay ưu tiên thực phẩm tươi sống, bạn đang phá vỡ thói quen tiêu thụ lượng muối gấp đôi mức an toàn mà không hề hay biết. Hãy bắt đầu bảo vệ quả thận và xây dựng một tương lai khỏe mạnh hơn ngay từ bữa ăn đầu tiên trong ngày.