Vì sao khối u trong tim và ung thư tim cực kỳ hiếm gặp?

Đúng là tim là cơ quan cực kỳ hiếm gặp khối u - cả lành tính lẫn ác tính. Lý do nằm ở đặc điểm cấu tạo và hoạt động đặc biệt của tim.

Vì sao trong tim rất hiếm có khối u?

Có ba nguyên nhân chính:

1. Tim không phải là cơ quan sinh sản mạnh về mặt tế bào

Các tế bào cơ tim (cardiomyocyte) hầu như không phân chia sau khi sinh ra.

Khối u hình thành là do sự nhân lên bất thường của tế bào - nhưng khi tế bào tim gần như không phân chia, khả năng phát sinh u sẽ cực thấp.

Đây là lý do khác biệt so với các cơ quan có tốc độ tái tạo cao như da, gan hay ruột - nơi khối u (cả lành và ác) dễ hình thành hơn.

2. Môi trường trong tim không thuận lợi cho tế bào bất thường phát triển

Tim liên tục co bóp và chịu áp lực máu cao, làm cho các tế bào bất thường khó bám trụ và nhân lên.

Hệ tuần hoàn trong tim cũng rất “sạch” - máu chảy mạnh, oxy dồi dào, ít chỗ “ẩn náu” cho tế bào khối u.

3. Hệ miễn dịch “tuần tra” mạnh mẽ trong tim

Các tế bào miễn dịch có khả năng phát hiện và tiêu diệt tế bào bất thường rất sớm trong máu và mô tim.

Vì vậy, nếu có tế bào đột biến xuất hiện, chúng thường bị loại bỏ trước khi kịp hình thành khối u.

Nếu có khối u trong tim thì thường lành hay ác?

U tim nguyên phát (khối u xuất phát từ chính mô tim, chứ không phải di căn từ nơi khác) vô cùng hiếm gặp, ước tính chỉ chiếm khoảng 0,02 - 0,05% trong các ca khám nghiệm tử thi.

Trong số đó:

• Khoảng 75% là u lành tính
• Khoảng 25% là u ác tính
  
  

Các loại u lành tính ở tim thường gặp

U nhầy (myxoma): chiếm tới 50% các khối u tim lành tính, thường nằm ở nhĩ trái, hiếm khi ở thất trái (chỉ 1-2% như ca ở Chợ Rẫy).

U cơ vân (rhabdomyoma): thường gặp ở trẻ em, đôi khi tự thoái triển.

U mỡ (lipoma) hoặc u xơ (fibroma): phát triển chậm, ít triệu chứng.

Các u lành này có thể gây nguy hiểm không phải vì tính chất ác, mà vì vị trí gây cản trở dòng máu hoặc tắc mạch, có thể dẫn đến đột quỵ hoặc suy tim nếu không được phát hiện sớm.

Các loại u ác tính ở tim

Ung thư tim thường là sarcoma (như angiosarcoma, rhabdomyosarcoma), phát triển nhanh, xâm lấn mạnh. Tiên lượng thường rất xấu, tỷ lệ sống sau 1 năm chỉ khoảng 40-50% dù được phẫu thuật hoặc xạ trị.

Ngoài ra, tim có thể bị di căn từ phổi, vú, thận, hoặc máu - nhưng đó là u di căn, không phải u nguyên phát.

Tóm lại:

Tim rất hiếm khi có khối u vì tế bào cơ tim ít phân chia, môi trường co bóp mạnh và hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả.

Khi có khối u, đa phần (3/4) là u lành, trong đó u nhầy là phổ biến nhất, nhưng vẫn có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu không phát hiện và xử trí kịp thời.

>> Xem thêm: Điều trị thành công u nhầy thất trái tim hiếm gặp - ca đầu tiên trong gần 30 năm tại BV Chợ Rẫy