Ung thư dạ dày có xu hướng trẻ hóa: Vì sao người trẻ ngày càng dễ mắc bệnh?

1. Ung thư dạ dày đang có xu hướng trẻ hóa

Gần đây, báo chí và các tổ chức y tế đã liên tục ghi nhận xu hướng “trẻ hóa” của nhiều loại ung thư, trong đó có ung thư dạ dày. Như vậy thì đối với căn bệnh ung thư dạ dày thì tỉ lệ mắc hiện nay ở người trẻ có nhiều hay không, thưa bác sĩ?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh - Trưởng khoa Ngoại Tiêu hoá, Bệnh viện Bình Dân trả lời:

Ung thư dạ dày là một trong những bệnh lý ác tính của đường tiêu hóa, nằm trong top 5 loại ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam.

Theo thống kê của các tổ chức y tế thế giới, bệnh thường xuất hiện ở người trên 50 tuổi. Tuy nhiên, các nghiên cứu trong nước cho thấy tỷ lệ người dưới 40 tuổi mắc ung thư dạ dày chiếm khoảng 8-18% và đang có xu hướng tăng.

Một phần là do người trẻ ngày nay chủ động hơn trong việc đi khám, tầm soát khi có triệu chứng bất thường, nhờ đó các ca được phát hiện sớm nhiều hơn.

2. Những yếu tố khiến người trẻ dễ mắc ung thư dạ dày

Những yếu tố nguy cơ nào khiến người trẻ dễ mắc ung thư dạ dày, thưa bác sĩ?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh trả lời:

Có nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến ung thư dạ dày ở người trẻ, trong đó có di truyền, nhiễm vi khuẩn HP và chế độ ăn uống, lối sống hiện đại là ba nhóm chính.

-Yếu tố di truyền: Nếu trong gia đình có người mắc ung thư dạ dày hoặc các ung thư đường tiêu hóa khác, nguy cơ mắc bệnh của các thành viên còn lại sẽ cao hơn trung bình. Một số trường hợp liên quan đến bất thường gen di truyền.

- Vi khuẩn HP: là tác nhân gây viêm, loét và có thể tiến triển thành ung thư dạ dày. Vi khuẩn này dễ lây qua ăn uống, dùng chung chén đũa, nên có thể tồn tại trong nhiều năm mà người bệnh không biết.

- Chế độ ăn uống và sinh hoạt: Ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối, đồ nướng, chiên xào, hút thuốc lá, uống rượu bia, căng thẳng kéo dài… đều làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

3. Không phải ai có người thân mắc ung thư dạ dày cũng sẽ mắc bệnh

Nếu trong gia đình có người mắc ung thư dạ dày, các thành viên khác có chắc chắn mắc bệnh không, thưa bác sĩ?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh trả lời:

Nếu trong gia đình có người mắc ung thư dạ dày, các thành viên khác chỉ có nguy cơ cao hơn và không đồng nghĩa chắc chắn sẽ mắc bệnh.

Trường hợp ung thư có yếu tố di truyền thì cần được tư vấn và theo dõi y khoa. Ngược lại, nếu yếu tố nguy cơ đến từ vi khuẩn HP hay lối sống, việc phát hiện sớm và điều trị triệt để HP, đồng thời thay đổi thói quen sinh hoạt có thể giúp giảm đáng kể khả năng mắc bệnh.

4. Triệu chứng khi người trẻ mắc ung thư dạ dày

Triệu chứng giữa người trẻ và người lớn tuổi khi mắc ung thư dạ dày có khác nhau hay không, thưa bác sĩ?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh trả lời:

Ở giai đoạn sớm, ung thư dạ dày thường không có biểu hiện rõ ràng, nhiều trường hợp chỉ phát hiện tình cờ khi nội soi tầm soát.

Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể gặp các triệu chứng giống viêm loét dạ dày như: đau vùng thượng vị, đầy hơi, buồn nôn, ăn không tiêu. Ở giai đoạn muộn hơn có thể sụt cân nhanh, nôn ói, thiếu máu, sờ thấy khối ở bụng hoặc nổi hạch.

Do triệu chứng không đặc hiệu, người trẻ thường chủ quan hoặc điều trị theo hướng viêm loét thông thường, dẫn đến chẩn đoán muộn.

5. Cách phân biệt viêm dạ dày và ung thư dạ dày 

Làm sao để phân biệt viêm dạ dày với ung thư dạ dày, thưa bác sĩ?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh trả lời:

Trên thực tế, không thể phân biệt chính xác chỉ dựa vào triệu chứng. Cả hai bệnh đều có biểu hiện tương tự như đau bụng, đầy hơi, buồn nôn, ợ chua…

Phương pháp giúp chẩn đoán chính xác là nội soi dạ dày kết hợp sinh thiết. Khi nội soi, bác sĩ sẽ quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày, lấy mẫu mô tại vị trí nghi ngờ để làm giải phẫu bệnh dưới kính hiển vi. Chỉ khi thấy tế bào ác tính, mới có thể kết luận là ung thư.

Vì vậy, nội soi là “tiêu chuẩn vàng” trong chẩn đoán và phân biệt viêm loét dạ dày lành tính với ung thư.

6. Khi nào người trẻ cần đi nội soi tầm soát ung thư dạ dày?

Khi nào nhóm người trẻ cần phải đi nội soi để có thể tầm soát sớm những dấu hiệu nghi ngờ ung thư, thưa bác sĩ?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh trả lời:

Người dưới 40 tuổi thường chưa cần nội soi định kỳ, trừ khi thuộc nhóm nguy cơ cao như: 

- Có tiền sử gia đình mắc bệnh: Nếu trong gia đình có người mắc ung thư đường tiêu hóa (đặc biệt là ung thư dạ dày), nguy cơ mắc bệnh của các thành viên khác sẽ cao gấp 2–3 lần so với người bình thường.

- Có triệu chứng kéo dài như đau thượng vị, đầy hơi, ợ nóng, buồn nôn... trên vài tuần hoặc vài tháng dù đã điều trị mà không thuyên giảm.

- Có dấu hiệu báo động: Bao gồm nôn ra máu, đi cầu phân đen, sụt cân nhanh, nôn ói nhiều, nổi hạch bất thường hoặc thiếu máu chưa rõ nguyên nhân.

Ở các trường hợp này, nội soi dạ dày là cần thiết để phát hiện tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư sớm.

7. Vai trò của xét nghiệm vi khuẩn HP và sinh thiết 

Vai trò của xét nghiệm vi khuẩn HP và sinh thiết trong phát hiện sớm ung thư dạ dày, thưa bác sĩ?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh trả lời:

Vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) là một trong những tác nhân chính gây ung thư dạ dày. Do đó, việc tầm soát và điều trị triệt để HP là bước quan trọng trong phòng bệnh.

Khi thực hiện nội soi, nếu bác sĩ phát hiện tổn thương bất thường tại niêm mạc dạ dày, sẽ tiến hành sinh thiết. Tại đây, các chuyên gia sẽ phân tích tế bào học nhằm xác định xem có tế bào ung thư hay không.

Sinh thiết giúp khẳng định chẩn đoán chính xác, đồng thời hỗ trợ bác sĩ đánh giá mức độ tổn thương và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

8. Phương pháp giúp phát hiện sớm ung thư dạ dày 

Những phương pháp nào giúp phát hiện sớm ung thư dạ dày ở giai đoạn tiền ung thư, thưa bác sĩ?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh trả lời:

Hiện tại, các xét nghiệm sinh học phân tử hỗ trợ phát hiện giai đoạn tiền ung thư dạ dày vẫn còn hạn chế. Tuy nhiên, nhờ tiến bộ của kỹ thuật nội soi hiện đại, bác sĩ có thể phát hiện sớm tổn thương bất thường.

Các phương pháp được sử dụng bao gồm:

- Nội soi phóng đại, nội soi nhuộm màu để quan sát rõ cấu trúc niêm mạc.

- Sinh thiết tại vị trí nghi ngờ giúp phát hiện sớm những biến đổi tiền ung thư.

Những kỹ thuật này sẽ giúp phát hiện sớm ung thư dạ dày, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị.

9. Tiên lượng điều trị ung thư dạ dày ở người trẻ

Trong trường hợp, người trẻ tầm soát sớm và phát hiện sớm thì tiên lượng cũng như là khả năng điều trị khỏi ung thư dạ dày sẽ như thế nào, thưa bác sĩ?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh trả lời:

Nhiều người vẫn xem ung thư là “án tử”, nhưng với tiến bộ y học hiện nay, ung thư dạ dày hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu phát hiện ở giai đoạn sớm.

Khi tổn thương còn khu trú ở lớp niêm mạc, người bệnh có thể điều trị triệt để bằng nội soi can thiệp, chỉ cần cắt bỏ vùng tổn thương mà không cần phẫu thuật mở.

Ở giai đoạn tiến triển hơn, việc kết hợp phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc điều trị đa mô thức giúp cải thiện đáng kể tiên lượng sống.

Yếu tố then chốt vẫn là phát hiện sớm - giúp người bệnh có cơ hội khỏi hoàn toàn và trở lại cuộc sống bình thường.

10. Phòng ngừa ung thư dạ dày từ lối sống và dinh dưỡng

Bác sĩ hãy gửi đến một vài lời khuyên trong việc chúng ta cần phải điều chỉnh lối sống cũng như chế độ dinh dưỡng như thế nào để cho người trẻ giảm nguy cơ mắc ung thư dạ dày, thưa bác sĩ?

BS.CK2 Nguyễn Phúc Minh trả lời:

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Để giảm nguy cơ ung thư dạ dày, cần:

- Ăn uống hợp vệ sinh, không dùng chung bát đũa để tránh lây nhiễm HP.

- Tăng cường rau xanh, trái cây tươi; hạn chế thực phẩm nhiều muối, đồ nướng, đồ chiên, thực phẩm chế biến sẵn.

- Không hút thuốc, hạn chế rượu bia, giữ tinh thần thoải mái.

- Tập thể dục đều đặn để tăng sức đề kháng, giúp hệ tiêu hóa và miễn dịch hoạt động hiệu quả.

Một cơ thể khỏe mạnh và lối sống lành mạnh chính là “lá chắn” tự nhiên giúp phòng ngừa nhiều bệnh lý nguy hiểm, trong đó có ung thư dạ dày.