U nguyên bào thần kinh đệm ở trẻ nhũ nhi: Hiếm gặp nhưng đặc biệt nguy hiểm

U nguyên bào thần kinh đệm (Glioblastoma - GBM) là loại u não ác tính có mức độ nguy hiểm cao nhất trong nhóm u thần kinh đệm. Bệnh thường gặp ở người trưởng thành và rất hiếm xuất hiện ở trẻ nhũ nhi dưới 1 tuổi, chỉ chiếm khoảng 1-3% các trường hợp u não trong nhóm tuổi này.

Theo TS.BS Trần Minh Huy - Khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1, một trong những thách thức lớn nhất của bệnh là các triệu chứng ở trẻ nhỏ thường không đặc hiệu, khiến việc phát hiện sớm gặp nhiều khó khăn. Khi được chẩn đoán, khối u thường đã phát triển với kích thước lớn và gây chèn ép các cấu trúc não xung quanh.

Loại u này có tốc độ phát triển nhanh, khả năng tăng sinh mạch máu mạnh và dễ xuất huyết bên trong khối u. Đây cũng là nguyên nhân khiến bệnh có thể diễn tiến nặng trong thời gian ngắn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng của trẻ.

Mặc dù tiên lượng nhìn chung còn nặng nề, các nghiên cứu gần đây cho thấy đặc điểm sinh học phân tử của u nguyên bào thần kinh đệm ở trẻ nhũ nhi có thể khác với người lớn. Điều này mở ra cơ hội cải thiện kết quả điều trị ở một số trường hợp.

Các chuyên gia cho biết điều trị đa mô thức hiện là chiến lược quan trọng nhất đối với bệnh lý này. Trong đó, phẫu thuật lấy tối đa khối u đóng vai trò nền tảng, kết hợp với hóa trị nhằm kiểm soát sự phát triển của tế bào ung thư. Xạ trị thường được hạn chế hoặc trì hoãn ở trẻ quá nhỏ do nguy cơ ảnh hưởng đến quá trình phát triển não bộ.

Hình ảnh MRI khối u não trước và sau phẫu thuật. Hình ảnh khối u bệnh nhi 2 tuổi điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1, được lấy gần hoàn toàn trên phim sau mổ (ảnh: BV Nhi đồng 1)

Những dấu hiệu cảnh báo cần đưa trẻ đi khám sớm

Do trẻ nhũ nhi chưa thể diễn đạt triệu chứng, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu bất thường sau:

- Đầu to nhanh bất thường so với lứa tuổi.

- Thóp phồng căng, nổi rõ các tĩnh mạch dưới da đầu.

- Nôn ói nhiều, đặc biệt vào buổi sáng.

- Bú kém, bỏ bú hoặc giảm lượng bú đột ngột.

- Lừ đừ, ngủ nhiều bất thường, ít phản ứng với môi trường xung quanh.

- Co giật, đặc biệt là cơn co giật xuất hiện lần đầu.

- Mắt nhìn xuống dưới kéo dài (dấu hiệu "mặt trời lặn"), lác mắt mới xuất hiện.

- Giảm vận động hoặc yếu một bên tay chân.

- Chậm phát triển các mốc vận động và tâm thần theo tuổi.

TS.BS Trần Minh Huy khuyến cáo, khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và chẩn đoán kịp thời. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp tăng cơ hội điều trị mà còn góp phần cải thiện tiên lượng lâu dài cho trẻ.