Phẫu thuật thu nhỏ dạ dày: Không phải “đường tắt” để giảm cân nhanh chóng

Sau nhiều lần thất bại, phẫu thuật giảm cân hay còn gọi là phẫu thuật thu nhỏ dạ dày trở thành lựa chọn được cân nhắc.

Tuy nhiên, đây không phải là “phép màu” giúp giảm cân nhanh chóng, mà là một phương pháp điều trị y khoa dành cho những trường hợp có chỉ định rõ ràng.

Ai được chỉ định phẫu thuật giảm cân?

Phẫu thuật giảm cân thường được cân nhắc cho những người:

• Béo phì mức độ nặng (BMI từ 40 trở lên).
• BMI từ 35 trở lên kèm các bệnh liên quan đến béo phì như đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, ngưng thở khi ngủ, gan nhiễm mỡ...
• Đã áp dụng chế độ ăn uống, vận động và điều trị nội khoa trong thời gian dài nhưng không đạt hiệu quả.

Điều quan trọng là bệnh nhân phải được đánh giá toàn diện bởi bác sĩ ngoại khoa, nội tiết, dinh dưỡng và đôi khi cả chuyên gia tâm lý trước khi quyết định phẫu thuật.

Hiện nay có những phương pháp phẫu thuật nào?

Cắt dạ dày hình ống (Sleeve Gastrectomy)

Đây là phương pháp phổ biến nhất hiện nay.

Bác sĩ cắt bỏ khoảng 70-80% thể tích dạ dày, chỉ để lại một ống dạ dày nhỏ.

• Ưu điểm: Kỹ thuật tương đối đơn giản, thời gian mổ ngắn, không làm thay đổi đường đi của ruột, hiệu quả giảm cân tốt.
• Nhược điểm: Không thể phục hồi lại phần dạ dày đã cắt. Một số người có thể bị trào ngược dạ dày thực quản sau mổ.
  
  

Nối tắt dạ dày (Gastric bypass)

Phương pháp này tạo một túi dạ dày nhỏ và nối trực tiếp xuống ruột non. Người bệnh vừa ăn ít hơn vừa hấp thu ít calo hơn.

• Ưu điểm: Hiệu quả giảm cân rất mạnh, cải thiện tốt đái tháo đường type 2.
• Nhược điểm: Kỹ thuật phức tạp hơn, nguy cơ thiếu vitamin và khoáng chất cao hơn. Cần theo dõi lâu dài.
  
  

Một số kỹ thuật khác

Ngoài hai phương pháp trên còn có: Mini gastric bypass; chuyển dòng mật tụy; đặt bóng dạ dày qua nội soi… tuy nhiên, mức độ phổ biến thấp hơn.

Hậu phẫu kéo dài bao lâu?

Hiện nay đa số phẫu thuật được thực hiện bằng nội soi.

Thông thường:

• Người bệnh nằm viện khoảng 2-5 ngày.
• Có thể đi lại nhẹ nhàng sau 24 giờ.
• Quay lại công việc văn phòng sau khoảng 2-4 tuần.
• Mất vài tháng để thích nghi hoàn toàn với chế độ ăn mới.
  
  

Trong những tuần đầu, bệnh nhân phải ăn theo từng giai đoạn:

• Nước trong.
• Thức ăn lỏng.
• Thức ăn mềm.
• Sau đó mới trở lại thức ăn thông thường.
  
  

Cuộc sống thay đổi thế nào sau phẫu thuật?

Điều khiến nhiều người bất ngờ là phẫu thuật không chỉ làm nhỏ dạ dày.

Sau mổ, các hormone liên quan đến cảm giác đói và no cũng thay đổi. Nhiều bệnh nhân cho biết họ cảm thấy nhanh no hơn và ít thèm ăn hơn trước.

Trong năm đầu tiên, người bệnh có thể giảm từ 20-35% tổng trọng lượng cơ thể tùy phương pháp.

Nhiều bệnh lý liên quan đến béo phì cũng cải thiện rõ rệt:

• Đường huyết giảm.
• Huyết áp ổn định hơn.
• Giảm đau khớp.
• Ngủ ngon hơn.
• Chất lượng cuộc sống được cải thiện.
  
  

Tuy nhiên, người bệnh vẫn phải:

• Duy trì vận động.
• Ăn uống khoa học.
• Bổ sung vitamin định kỳ.
• Tái khám thường xuyên.
  
  

Dạ dày có phình to trở lại không?

Đây là câu hỏi rất nhiều người quan tâm.

Câu trả lời là: có thể.

Dạ dày là cơ quan có tính đàn hồi. Sau phẫu thuật, phần dạ dày còn lại vẫn có khả năng giãn ra theo thời gian.

Nếu người bệnh thường xuyên:

• Ăn quá nhiều.
• Ăn liên tục trong ngày.
• Uống nhiều nước ngọt có ga.
• Không tuân thủ hướng dẫn dinh dưỡng.
• Thể tích dạ dày có thể tăng dần.
  
  

Tuy nhiên, sự giãn nở này thường không trở lại kích thước ban đầu như trước phẫu thuật.

Điều đáng lưu ý hơn là hiện tượng tăng cân trở lại. Một số nghiên cứu cho thấy khoảng 20-30% bệnh nhân có thể tăng lại một phần cân nặng sau vài năm nếu không duy trì lối sống phù hợp.

Ưu điểm và hạn chế cần hiểu rõ

Ưu điểm lớn nhất của phẫu thuật giảm cân là:

• Giảm cân hiệu quả.
• Cải thiện nhiều bệnh lý chuyển hóa.
• Giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.
• Nâng cao chất lượng cuộc sống.
  
  

Tuy nhiên, đây không phải là giải pháp không có rủi ro.

Người bệnh có thể gặp:

• Thiếu sắt.
• Thiếu vitamin B12.
• Thiếu canxi.
• Rối loạn tiêu hóa.
• Trào ngược.
• Sụt cân quá nhanh nếu dinh dưỡng không được theo dõi tốt.
  
  

Không phải “đường tắt” để giảm cân

Nhiều người nghĩ phẫu thuật giảm cân là con đường dễ dàng hơn so với ăn kiêng và tập luyện. Thực tế hoàn toàn ngược lại.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân phải thay đổi thói quen ăn uống gần như suốt đời. Nếu tiếp tục lối sống cũ, cân nặng vẫn có thể tăng trở lại.

Hiệu quả lâu dài không chỉ phụ thuộc vào ca mổ thành công mà còn phụ thuộc vào sự đồng hành của bác sĩ nội tiết, bác sĩ dinh dưỡng và chính sự kiên trì của người bệnh trong những năm tiếp theo.