Nhiều người sốt sau tiêm vắc xin, nguyên nhân từ đâu?

Sốt sau tiêm vắc xin là gì?

Sốt là một trong những phản ứng phụ thường gặp sau khi tiêm nhiều loại vắc xin như vắc xin cúm, bạch hầu - ho gà - uốn ván, sởi - quai bị - rubella, viêm gan B hay COVID-19. Thông thường, tình trạng này xuất hiện trong vòng vài giờ đến 1 - 2 ngày sau tiêm và tự cải thiện sau 24 - 48 giờ.

Mức độ sốt có thể khác nhau ở mỗi người. Có người chỉ hơi tăng thân nhiệt, cảm giác nóng trong người, trong khi một số trường hợp có thể sốt từ 38 - 39 độ C kèm đau đầu, ớn lạnh hoặc đau nhức cơ bắp.

Vì sao tiêm vắc xin lại gây sốt?

Vắc xin không gây bệnh nhưng chứa các thành phần giúp hệ miễn dịch nhận diện và học cách chống lại vi khuẩn hoặc virus. Khi vắc xin được đưa vào cơ thể, hệ miễn dịch sẽ xem đây là “tín hiệu cảnh báo” và bắt đầu kích hoạt các tế bào miễn dịch.

Trong quá trình này, cơ thể giải phóng nhiều chất trung gian hóa học như cytokine và prostaglandin. Các chất này tác động lên trung tâm điều hòa thân nhiệt ở não, làm nhiệt độ cơ thể tăng lên và gây sốt.

Nói cách khác, sốt là kết quả của quá trình hệ miễn dịch đang xây dựng hàng rào bảo vệ. Đây là lý do nhiều chuyên gia xem sốt nhẹ sau tiêm là một phản ứng sinh lý bình thường.

Ai dễ bị sốt sau tiêm hơn?

Không phải ai tiêm vắc xin cũng bị sốt. Một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến phản ứng này, bao gồm:

- Loại vắc xin được sử dụng.

- Độ tuổi của người tiêm.

- Tình trạng sức khỏe và hệ miễn dịch.

- Tiền sử phản ứng với các lần tiêm trước.

Trẻ nhỏ thường dễ sốt hơn người lớn do hệ miễn dịch phản ứng mạnh với kháng nguyên trong vắc xin. Ngược lại, một số người hoàn toàn không sốt nhưng vẫn tạo được miễn dịch hiệu quả.

Điều quan trọng cần hiểu là việc không sốt sau tiêm không đồng nghĩa vắc xin không có tác dụng.

Khi nào cần lo lắng?

Phần lớn các trường hợp sốt sau tiêm đều lành tính và tự khỏi. Người được tiêm nên nghỉ ngơi, uống đủ nước, mặc quần áo thoáng mát và theo dõi nhiệt độ cơ thể.

Tuy nhiên, cần liên hệ cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như:

- Sốt trên 39 độ C hoặc kéo dài hơn 48 giờ.

- Co giật.

- Khó thở, thở khò khè.

- Phát ban lan rộng.

- Môi hoặc lưỡi sưng.

- Lơ mơ, ngủ li bì hoặc khó đánh thức.

Đây có thể là những phản ứng nghiêm trọng cần được đánh giá và xử trí kịp thời.

Có nên uống thuốc hạ sốt ngay sau tiêm?

Các chuyên gia thường không khuyến cáo dùng thuốc hạ sốt dự phòng trước hoặc ngay sau tiêm nếu chưa có triệu chứng. Người tiêm chỉ nên sử dụng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của nhân viên y tế khi nhiệt độ cơ thể tăng cao hoặc gây khó chịu.

Sốt sau tiêm vắc xin nhìn chung là phản ứng miễn dịch tự nhiên của cơ thể. Hiểu đúng về hiện tượng này giúp người dân yên tâm hơn, tránh lo lắng không cần thiết và tiếp tục thực hiện tiêm chủng đầy đủ để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng.