Tràn dịch khớp gối nên ăn gì và kiêng gì?

1. Tầm quan trọng của chế độ dinh dưỡng trong điều trị tràn dịch khớp gối

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong quá trình điều trị bệnh, đặc biệt là tràn dịch khớp gối. Theo nghiên cứu, trong một số thực phẩm có hoạt chất chống viêm, làm giảm đau nếu biết cách chế biến và kết hợp đúng cách. Ngược lại, khi sử dụng thực phẩm một cách tràn lan, không kiểm soát, một số có thể kích thích các cơn đau khiến người bệnh mệt mỏi và làm giảm hiệu quả trong quá trình điều trị bệnh.

Nếu không biết cách xử lý tràn dịch khớp gối và bỏ qua chế độ ăn uống có thể dẫn tới những biến chứng nguy hiểm như viêm xương khớp, hạn chế khả năng vận động thậm chí mất khả năng vận động.

2. Nên ăn gì khi tràn dịch khớp gối?

Song song với các biện pháp điều trị dùng thuốc và không dùng thuốc, cũng như các biện pháp xâm lấn, chế độ ăn uống của người bệnh trong quá trình điều trị tràn dịch khớp gối cũng cần được chú ý để xây dựng một kế hoạch điều trị toàn diện. Theo đó, các loại thực phẩm nên ăn khi bị tràn dịch khớp gối bao gồm:

 a. Cá béo và nhiều omega-3

Cá nước lạnh là nguồn cung cấp lượng axit béo omega-3 dồi dào, là dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể. Omega-3 đã được chứng minh không những ức chế các trung gian gây viêm trong cơ thể mà còn cải thiện chức năng não cũng như giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường.

Đồng thời, omega-3 có vai trò giúp cơ thể phản ứng với chứng viêm bằng cách can thiệp vào các tế bào chuyên biệt trong các chuỗi sinh hóa này. Các axit béo omega-3 trong cá có thể giúp ngăn chặn tình trạng viêm trước khi thực sự làm tổn thương các khớp.

b. Tăng cường sử dụng thực phẩm giàu vitamin D

 Việc bổ sung hàm lượng vitamin D cần thiết giúp duy trì sự chắc khỏe của xương khớp, nâng cao khả năng hấp thụ canxi của cơ thể, giảm viêm, chống sưng.

Để bổ sung vitamin D, ngoài tắm nắng bạn có thể sử dụng các loại thực phẩm như: dầu gan cá, hàu, tôm, lòng đỏ trứng, sữa bò và các chế phẩm từ sữa, ngũ cốc…

c. Bổ sung thực phẩm giàu canxi

Canxi là khoáng chất cần thiết cho cơ thể, thúc đẩy quá trình hình thành và phát triển xương khớp, chống bệnh loãng xương và thoái hóa khớp.

Nhóm thực phẩm giàu canxi là: hạnh nhân, đậu phụ, yến mạch, đậu bắp, đậu trắng, cải xoăn, các loại rau có màu xanh sẫm…

d. Thực phẩm giàu vitamin A, C và K

Đây là những chất dinh dưỡng giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, nâng cao sức khỏe của xương khớp và hạn chế bệnh loãng xương.

Thực phẩm giàu vitamin A, C và K gồm: cà chua, cam, dưa chuột, cải bó xôi, cà rốt, khoai lang, đu đủ…

Xem thêm: Tràn dịch khớp gối: Điều trị sớm ngăn ngừa biến chứng

e. Thực phẩm giàu sulforaphane và glucosinolate

Hai hoạt chất sulforaphane và glucosinolate đều có khả năng cải thiện những tổn thương ở sụn khớp, làm chậm quá trình thoái hóa xương khớp, giúp giảm sưng và giảm viêm.

Hoạt chất sulforaphane được tìm thấy nhiều trong bông cải xanh, bắp cải… Còn hoạt chất glucosinolate được tìm thấy trong những loại cây có vị cay như cây cải ngựa.

f. Các loại gia vị có tác dụng chống viêm

Người bệnh bị tràn dịch khớp gối có thể kiếm soát tình trạng sưng viêm bằng một số loại thực phẩm như tỏi, gừng, hành, nghệ… Đây đều là những loại gia vị quen thuộc trong căn bếp hàng ngày, có các hoạt chất chống viêm, giảm sưng và cải thiện tình trạng đau nhức xương khớp.

g. Người tràn dịch khớp gối nên ăn các loại hạt

Các loại hạt cũng bổ sung một lượng omega-3 cần thiết cho cơ thể. Bạn có thể chế biến các món ăn như sữa hạt, trong các loại bánh ít béo như óc chó, hạnh nhân, hạt lanh, hạt chia hoặc hạt thông giúp giảm viêm khớp và mô liên kết.

h. Các loại hoa quả chống viêm

Trái cây đôi khi chứa hàm lượng đường cao nhưng một số thực phẩm lại chứa chất chống oxy hóa như flavonoid, giúp làm giảm các phản ứng sưng viêm ở người tràn dịch khớp gối.

Vì vậy bạn có thể lựa chọn các loại hoa quả mong nước như việt quất, táo, dứa, cà chua.

i. Sử dụng dầu oliu

Các loại dầu thực vật, dầu hướng dương và dầu lạc đều có nguy cơ tăng viêm. Thay vào đó bạn có thể lựa chọn chuyển dần sang dầu oliu để nấu ăn và dùng trong các món salad.

Ngoài ra, dầu oliu còn là chất béo lành mạnh và bổ sung lượng lớn omega-3.

k. Đậu lăng và các loại đậu

Đậu lăng và các loại đậu được chứng minh có nhiều lợi ích cho sức khỏe, chứa nhiều protein, chất xơ và khoáng chất thiết yếu bên cạnh đặc tính chống oxy hóa và chống viêm.

Một số thực phẩm còn chứa anthocyanins - một flavonoid giúp giảm viêm:

- Đậu đen

- Đậu lăng

- Đậu gà

- Đậu pinto

- Đậu nành

l. Nước dùng xương

Trong nước dùng xương có chứa glucosamine, chondroitin và các axit amin giúp duy trì xương khớp khỏe mạnh. Thường xuyên sử dụng nước hầm xương có thể có tác dụng giảm đau khớp và tăng cường chức năng cho người viêm khớp.

m. Socola đen

Trong socola có đặc tính chống viêm bởi thành phần chính từ socola là ca cao, chứa chất chống oxy hóa có thể chống lại khuynh hướng di truyền đối với kháng insulin và viêm. Tỉ lệ cacao càng cao thì tác dụng chóng viêm càng lớn.

Tuy nhiên trong socola có nhiều đường và chất béo có thể làm nặng hơn tình trạng đau khớp. Vì vậy nếu đang bị tràn dịch khớp gối nên dùng loại có ít nhất 70% ca cao.

Xem thêm: Tràn dịch khớp gối và những hệ lụy

3. Tràn dịch khớp gối nên kiêng ăn gì?

Khi bị tràn dịch, người bệnh có thể thấy đau trong khớp ngay cả khi nghỉ ngơi. Vì vậy, người bị tràn dịch khớp gối cần phải kiêng một số thực phẩm như:

a. Thực phẩm cay nóng

Việc sử dụng các thực phẩm cay nóng sẽ khiến vùng khớp gối tràn dịch nhiều hơn, gây ra các cơn đau, nóng rát quanh gối.

Một số thực phẩm cay nóng cần tránh như:

- Ớt

- Hạt tiêu

- Cá chép

- Thịt bò

- Măng muối cay

b. Đồ ăn nhiều dầu mỡ

Đây là nhóm thực phẩm luôn nằm trong danh sách gây tăng viêm đối với bệnh nhân gặp các vấn đề xương khớp như thoái hóa khớp, viêm khớp, tràn dịch khớp.

Các món chiên xào, nhiều dầu mỡ hoặc đồ ăn nhanh có sử dụng lượng mỡ đã qua sử dụng sẽ làm tăng phản ứng viêm.

c. Đồ nếp

Cơm nếp, xôi, ngô, khoai lang… đều có thể kích thích tình trạng sưng viêm tại các khớp khiến bệnh nhân bị tràn dịch khớp gối lâu khỏi hơn nếu sử dụng quá nhiều.

d. Nội tạng động vật, đồ ăn nhiều muối

Đây là nhóm thực phẩm làm mất hoặc hạn chế khả năng hấp thụ canxi trong cơ thể, gia tăng tình trạng đau nhức ở người tràn dịch khớp gối.

e. Đồ ăn nhanh

Các đồ ăn nhanh, đồ ăn chế biến sẵn như thực phẩm chứa nhiều bơ, xúc xích, lạp xưởng làm tăng lượng lipit trong cơ thể - một trong những nguyên nhân gây sưng viêm.

f. Các chất kích thích

Rượu, bia, thuốc lá, đồ uống có ga, cà phê… đều chứa nhiều chất kích thích tác động đến bệnh tràn dịch khớp làm tình trạng sưng, viêm nặng hơn.

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS Trịnh Ngọc Bình - Phó ban AloBacsi Cộng đồng